Yargıtay 12. Ceza Dairesi E.2021/8653 K.2024/3968

İlk Derece Mahkemesince verilen hükme yönelik istinaf incelemesi üzerine Bölge Adliye Mahkemesi tarafından verilen kararın; davacı vekili tarafından temyizi üzerine yapılan ön inceleme neticesinde 6100 sayılı HMK'nın 361/1. ve 5271 sayılı CMK'nın 298/1. maddesindeki temyiz istemlerinin reddini gerektirir bir durumun bulunmadığı tespit edilmekle, işin esasına geçildi, gereği düşünüldü:

I. HUKUKÎ SÜREÇ

İlk Derece Mahkemesince davacının haksız gözaltı, tutuklama, el koyma nedeniyle 50.000,00 TL maddi, 500.000,00 TL manevi tazminatın tutuklama tarihinden yasal faiz talebinin kısmen kabulü ile 764,50 TL maddi, 5.000,00 TL manevi tazminatın tutuklama tarihinden yasal faizi ile davalıdan alınarak davacıya ödenmesine karar verilmiş, Bölge Adliye Mahkemesince davacı vekili, davalı vekilinin istinaf başvurularının manevi tazminatın eksik olduğundan 8.884,00 TL olması gerektiğinden düzeltilerek esastan reddine karar verilmiş, Yargıtay Cumhuriyet Başsavcılığınca davacı vekilinin temyiz isteminin kabulü ile manevi tazminatın eksik olduğundan hükmün bozulmasına karar verilmesi görüşünü içeren Tebliğname ile dava dosyası Daireye tevdi edilmiştir.

II. TEMYİZ SEBEPLERİ

Davacı vekilinin temyiz istemi; müvekkilinin maddi ve manevi zarara uğradığını, hükmedilen manevi tazminatın eksik olduğunu, müvekkilinin memuriyetinin yanında öğrenci olduğunu ve haksız yargılama nedeniyle üniversiteyi bitiremediğinden maaşından mahrum kaldığını, tazminata esas dosyada ödenen vekalet ücretinin ödenmesi gerektiğini, hükmedilen vekalet ücretinin eksik olduğunu, belirtmiştir.

III. DAVA KONUSU

İlk Derece Mahkemesince, tazminat talebinin dayanağı olan Ağrı Cumhuriyet Başsavcılığının 2018/2982 Soruşturma, 2018/2117 Karar sayılı soruşturma dosyasında silahlı terör örgütüne üye olma suçundan 27.08.2016 - 12.01.2017 tarihleri arasında 138 gün gözaltında ve tutuklu kaldığını, yapılan yargılama sonunda kovuşturmaya yer olmadığına karar verildiği, kararın itiraz edilmeksizin kesinleştiği, kesinleşmiş kararın davacı asile tebliğ edilmediği,

gözaltı ve tutuklama tarihi itibariyle yürürlükte bulunan 5271 sayılı CMK'nın 142. maddesinde öngörülen süre içinde yetkili ve görevli mahkemeye davanın açıldığı,davacının Doğubayazıt Tapu Müdürlüğü'nde arşiv memuru olarak görev yaptığı, göreve iade edilen davacının 2016 Eylül, Ekim, Kasım, Aralık, 2017 Ocak, Şubat ve Mart aylarından yapılan 1/3 maaş kesintisi olarak 3.224,36-TL iade ödemenin yapıldığı, davacının Çanakkale 18 Mart Üniversitesi Harita Mühendisliği öğrenim harcını yatırdığı, tutuklulukta kaldığı süre bakımından öğrenimine başlayamadığı,davacının buna ilişkin maddi zararını kanıtlar delil sunduğu anlaşılmış olmakla;

davacının haksız tutuklulukta kalması nedeniyle denetime olanak verecek biçimde usulüne uygun olarak tespit edilen maddi zararı olan 2016 güz dönemi harcı 764,50-TL maddi tazminat olarak ödenmesi gerektiği, davacının sosyal ve ekonomik durumu, üzerine atılı suçun niteliği, tutuklanmasına neden olan olayın cereyan tarzı, tutuklulukta kaldığı süre, manevi tazminat kurumunun amacı dikkate alınarak manevi tazminata hükmedildiği belirlenerek davanın kısmen kabulüne karar verilmiştir.

İlk Derece Mahkemesince kurulan hükme yönelik davalı vekilinin ve davacının istinaf başvurularının, düzeltilerek esastan reddine karar verilmiştir.

IV. GEREKÇE VE KARAR

Öğrenci harcının 5271 sayılı Kanun'un 141 ve devamı maddeleri gereğince hesaplanması gereken maddi zarar kapsamında olmadığı bu hususlara ilişkin olarak maddi tazminat talebinin reddine karar verilmesi gerekirken davacı lehine maddi tazminata hükmedilmesi, temyiz eden sıfatına göre bozma nedeni yapılmamıştır.

Yapılan yargılamaya, toplanıp karar yerinde gösterilen delillere, mahkemenin kovuşturma sonuçlarına uygun olarak oluşan kanaat ve takdirine, incelenen dosya kapsamına göre, davacı vekilinin maddi tazminatın eksik olduğuna ve sair temyiz sebeplerinin reddine, ancak;

Nesnel bir ölçüt olmamakla birlikte, davacı lehine hükmedilecek manevi tazminatın davacının sosyal ve ekonomik durumu, üzerine atılı suçun niteliği, tutuklanmasına neden olan olayın cereyan tarzı, tutuklu kaldığı süre ve benzeri hususlar ile tazminat davasının kesinleşeceği tarihe kadar faizi ile birlikte elde edeceği parasal değer dikkate alınıp, hak ve nesafet ilkelerine uygun, makul bir miktar olarak tayin ve tespiti gerekirken, belirlenen ölçütlere uymayacak miktarda çok eksik manevi tazminata hükmolunması,

Kabul ve uygulamaya göre de; 5271 sayılı Kanunun 142/9 bendi uyarınca, tazminat davaları nedeniyle Avukatlık Asgari Ücret Tarifesi gereğince hesaplanan nisbî avukatlık ücreti ödeneceği, ancak, ödenecek miktarın tarifede sulh ceza hâkimliklerinde takip edilen işler için belirlenen maktu ücretten az, ağır ceza mahkemelerinde takip edilen davalar için belirlenen maktu ücretten fazla olamayacağı hususuna göre, davacı lehine hükmolunan maddi ve manevi tazminat miktarları üzerinden davacı lehine 1.157,82 TL nispi vekalet ücreti verilmesi gerekirken maktu vekalet ücretine hükmolunması,

Hukuka aykırı olup, açıklanan nedenlerle davacı vekilinin temyiz istemi yerinde görüldüğünden Erzurum Bölge Adliye Mahkemesi 3. Ceza Dairesinin kararının 5271 sayılı CMK'nın 302/2. maddesi gereği, Tebliğname’ye uygun olarak, oy birliğiyle BOZULMASINA,

Dava dosyasının, 5271 sayılı CMK'nın 304/2-b maddesi uyarınca Erzurum Bölge Adliye Mahkemesi 3. Ceza Dairesine gönderilmek üzere Yargıtay Cumhuriyet Başsavcılığına TEVDİİNE,