Yargıtay 12. Ceza Dairesi E.2021/9262 K.2023/2590

İlk Derece Mahkemesi kararına yönelik istinaf incelemesi üzerine Bölge Adliye Mahkemesi tarafından verilen kararın; 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu’nun 361 inci maddesinin birinci fıkrası gereği temyiz edilebilir olduğu, 5271 sayılı Ceza Muhakemesi Kanunu’nun (5271 sayılı Kanun) 142 nci maddesinin sekizinci fıkrası gereği temyiz edenin hükmü temyize hak ve yetkisinin bulunduğu, aynı Kanun’un 291 inci maddesinin birinci fıkrası gereği temyiz isteminin süresinde olduğu, 294 üncü maddesinin birinci fıkrası gereği temyiz dilekçesinde temyiz sebeplerine yer verildiği, 298 inci maddesinin birinci fıkrası gereği temyiz isteminin reddini gerektirir bir durumun bulunmadığı yapılan ön inceleme neticesinde tespit edilmekle, gereği düşünüldü:

I. HUKUKÎ SÜREÇ

1. Davacı vekili 15.04.2019 tarihli dava dilekçesinde özetle; davacının üzerine atılı suç işlemek amacıyla örgüt üyesi olmak, örgütün faaliyetleri çerçevesinde taşınır kültür varlığı satmak satışa arz etmek, örgütün faaliyetleri çerçevesinde kültür varlığı bulmak amacıyla kazı yapmak suçlarından dolayı 04.06.2013 - 07.06.2013 tarihleri arasında gözaltında kaldığını, 07.06.2013 tarihinde tutuklandığını, 02.12.2013 tarihinde tahliye edildiğini, yapılan yargılama sonucunda üzerine atılı tüm suçlardan beraatine karar verildiğini, kararın 01.02.2019 tarihinde kesinleştiğini ancak kesinleşme şerhinin kendilerine tebliğ edilmediğini,

davacının mesleğinin çiftçilik olduğunu, tutuklama nedeniyle 2013 yılı zirai gelirlerinin tümünden mahrum kaldığını ve ayrıca haksız tutuklama nedeniyle manevi zarara uğradığını beyan etmiş, bu kapsamda 50.000,00 TL maddi ve 100.000,00 TL manevi tazminatın gözaltına alınma tarihi olan 04.06.2013 tarihinden itibaren işleyecek yasal faizleri ile birlikte ödenmesine hükmedilmesini talep etmiştir.

2. Davalı vekili 05.07.2019 tarihli cevap dilekçesinde özetle; davanın süresinde açılmadığını, maddi ve manevi tazminat talebinin dayanaktan yoksun olduğunu, miktar itibari ile talep edilen tazminatın hakkaniyet sınırlarını aştığını ve davanın reddi gerektiğini beyan etmiştir.

3. ... Ağır Ceza Mahkemesinin, 18.10.2019 tarihli ve 2019/158 Esas, 2019/255 Karar sayılı kararı ile davanın kısmen kabulüne karar verilmiştir.

4. Antalya Bölge Adliye Mahkemesi 11. Ceza Dairesinin, 10.02.2020 tarihli ve 2019/3904 Esas, 2020/511 Karar sayılı kararı ile İlk Derece Mahkemesince kurulan hükme yönelik davalı vekilinin ve davacı vekilinin istinaf başvurusunun 5271 sayılı Kanun’un 280 inci maddesinin birinci fıkrasının (a) bendi uyarınca düzeltilerek esastan reddine karar verilmiştir.

5.Yargıtay Cumhuriyet Başsavcılığı 25.11.2021 tarihli tebliğnamesi ile temyiz talebinin esastan reddi ile hükmün onanmasını talep etmiştir.

II. TEMYİZ SEBEPLERİ

Davacı vekilinin temyiz istemi; davacının 2013 yılı zirai gelir kaybının maddi tazminata dahil edilmesi gerektiğine ve hükmedilen maddi ve manevi tazminat miktarlarının eksik olduğuna ilişkindir.

III. DAVA KONUSU

Temyizin kapsamına göre;

A. İlk Derece Mahkemesinin Kabulü

... Ağır Ceza Mahkemesi gerekçesinde "Tazminat davasına konu ... Asliye Ceza Mahkemesi'nin 2013/293 Esas, 2017/31 Karar sayılı dosyasının incelenmesinde; Yakup Devecinin 04/06/2013 tarihinde gözaltına alındığı, 07/06/2013 tarihinde ... Sulh Ceza Hakimliğinin 2013/12 sorgu numaralı kararı ile Kültür ve Tabiat Varlıklarını Bulmak Amacıyla İzinsiz Olarak Kazı veya Sondaj Yapmak suçundan tutuklandığı daha sonra mahkemece yapılan yargılamada 02/12/2013 tarihli karar ile tahliyesine karar verildiği, 31/01/2017 tarihinde hakkında beraat kararı verildiği, bu kararın 05/12/2018 kesinleştiği anlaşılmıştır.

...

İncelemeye konu dosya kapsamına göre ... Asliye Ceza Mahkemesi'nin 2013/293 Esas sayılı dosyasında sanık hakkında verilen beraat kararının 05/12/2018 tarihinde kesinleşmiş olması, dava tarihinin ise 15/04/2019 olduğunun anlaşılması ve dosya kapsamında davacının kesinleşmiş beraat kararını dava tarihinden önce öğrendiğine dair herhangi bir bilgi ve belge bulunmaması karşısında davanın CMK'nun 142-1.maddesindeki yasal süresi içinde açıldığı anlaşılmıştır.

Aynı konu hakkında davacının herhangi bir mahkemede mükerrer dava açıp açmadığı hususunda UYAP üzerinden sorgulama yapılmış ve derdest ve ya kesinleşmiş başkaca bir davanın bulunmadığına dair UYAP çıktısı alınarak dosya arasına konulmuştur.

...

Dosya arasına alınan belgelerden (SGK dökümü ve vergi dairesi cevabı yazısı) anlaşılacağı üzere davacının göz altına alınmadan sabit bir gelirinin bulunmadığı ,davacı tarafça sunulan belgelerin davacının net gelirini ispata elverişle olmadığı anlaşılmakla Yargıtay uygulamalarından da bilindiği üzere davacının göz altında ve tutuklulukta geçirdiği süreler bakımından asgari ücret üzerinden hesap yapmak gerekmiştir. Buna göre de her ne kadar davacı maddi tazminat olarak 50.000 TL talep etmiş ise de;

Davacının 04/06/2013 ila 02/12/2013 tarihi arasında gözaltında ve tutuklu kaldığı, Yargıtay 12. Ceza Dairesi'nin 2018/5100 Esas, 2018/10610 Karar sayılı ilamında belirtildiği gibi maddi zararın ay ve artık günler esas alınarak hesaplanması gerektiği,

Dosyamız arasına alınan ... Kapalı Ceza İnfaz Kurumu'nın yazı cevabından anlaşılacağı üzere davacının 12/07/2013 ila 24/07/2013 tarihleri arasında ... İcra Ceza Mahkemesi'nin 2013/37 Esas sayılı dosyasında verilen borçlunun ödeme şartını ihlal suçundan verilen cezasını infaz ettiği şu hali ile davacının ... Sulh Ceza Hakimliğinin 2013/12 numaralı tevkif müzekkeresini ve gözaltını fiilen 04/06/2013-12/07/2013 ve 24/07/2013-02/12/2013 tarihleri arasında infaz ettiği anlaşılmakla davacının fiili infaz tarihine göre maddi zarar miktarı ayrı ayrı olarak hesaplanmıştır.

... 04/06/2013 ila 12/07/2013 tarihleri arasında toplam 38 gün çalışamayan davacının maddi zararı ( 27*25,76) + ( 11*26,78 ) = 990,10 TL olarak hesaplanmıştır. ... 24/07/2013 ila 02/12/2013 tarihleri arasında toplamda 4 ay 9 gün çalışamayan davacının maddi zararı ( 4*803,68) + ( 9*26,78 ) = 3.455,74 TL olarak hesaplanmıştır.

Buna göre yukarıda izah olunan nedenlerle davacının toplam maddi zararı 4.445,84 TL olarak hesaplamıştır.

Davacı taraf her ne kadar hükmedilen tazminata gözaltı tarihinden itibaren faiz işletilmesini talep etse de ... davacı taraf lehine hükmedilen tazminatın 990,10 TLlik kısmına 04/06/2013-12/07/2013 tarihleri arasında faiz işletilmiş ... 3.455,74 TL tazminata 24/07/2013-02/12/2013 tarihleri arasında faiz işletilmiştir. ...

Manevi tazminata hükmedilebilmesi için yasanın aradığı tüm koşulların gerçekleştiği anlaşıldığından; davacının sosyal ve ekonomik durumu, tutuklanmasına neden olan olayın oluş şekli, göz altında ve tutuklulukta geçirdiği süre ve benzeri hususlar da gözetilmek suretiyle davacının zenginleşme sonucu doğurmayacak şekilde hak ve nesafet kurallarına uygun olarak davacı 04/06/2013-12/07/2013 tarihleri arasında gözaltını ve ...

Sulh Ceza Hakimliğinin 2013/12 numaralı tevkif müzekkeresini infaz etmekle bu tarihler tarihler için davacı lehine 1.980,20 TL manevi tazminata hükmedilmiş yukarıda izah olunan gerekçelerle davacı lehine 04/06/2013-12/07/2013 arasındaki gözaltı ve tutukluluğu nedeni hükmedilen 1.980,00 TL'lik bu bu tazminata 04/06/2013-12/07/2013 arasında faiz işletilmiş, davacı 24/07/2013-02/12/2013 tarihleri arasında da ...

Sulh Ceza Hakimliğinin 2013/12 numaralı tevkif müzekkeresini infaz etmekle bu tarihler için davacı lehine 6.911,48 TL manevi tazminata hükmedilmekle hükmedilen 6.911,48 TL 'lik bu tazminata yukarıda izah olunan nedenlerle 24/07/2013-02/12/2013 tarihleri arasında faiz işletilmiştir..." denilmiştir.

B. Bölge Adliye Mahkemesinin Kabulü

Bölge Adliye Mahkemesince İlk Derece Mahkemesi hükmünün (A) harfiyle belirtilen fıkrasında yer alan "04/06/2013-12/07/2013 tarihleri arasında" ibaresi yerine "04/06/2013 tarihinden itibaren," ibaresi, "24/07/2013-01/12/2013 tarihleri arasında" ibaresi yerine "24/07/2013 tarihinden itibaren," ibaresi gelmek ve hükmün (B) harfiyle belirtilen fıkrasında yer alan "1.980,20.-TL" ibaresi yerine "2.500,00.-TL" ibaresi, "6.911,48.-TL" ibaresi yerine "9.000,00.-TL" ibaresi, "04/06/2013-12/07/2013 tarihleri arasında" ibaresi yerine "04/06/2013 tarihinden itibaren," ibaresi "24/07/2013-01/12/2013 tarihleri arasında" ibaresi yerine "24/07/2013 tarihinden itibaren," ibaresi gelmek suretiyle düzeltilerek istinaf başvurusunun esastan reddine karar verilmiştir.

IV. GEREKÇE

1. Tazminat talebinin dayanağı olan ... Asliye Ceza Mahkemesinin 2013/293 Esas – 2017/31 Karar sayılı ceza dosyası kapsamında, davacının 2863 sayılı Kanun'a muhalefet suçundan 04.06.2013 - 12.07.2013 tarihleri arasında 38 gün ve 24.07.2013 - 02.12.2013 tarihleri arasında 131 gün olmak üzere toplam 169 gün gözaltında ve tutuklu kaldığı, yapılan yargılama sonunda beraatine hükmedildiği, beraat hükmünün 01.02.2019 tarihinde kesinleştiği, gözaltı ve tutuklama tarihi itibariyle yürürlükte bulunan 5271 sayılı Kanun'un 142 inci maddesinde öngörülen süre içinde yetkili ve görevli mahkemeye davanın açıldığı ve kanunda öngörülen yasal şartların oluştuğu anlaşılmıştır.

2. Davacının sosyal ve ekonomik durumu, üzerine atılı suçun niteliği, tutuklanmasına neden olan olayın cereyan tarzı, tutuklu kaldığı süre ve benzeri hususlar ile tazminat davasının kesinleşeceği tarihe kadar faizi ile birlikte elde edeceği parasal değer gözetilmek suretiyle, hak ve nesafet ilkelerine uygun, makul bir manevi tazminat tayin edildiği ve 2013 yılı zirai gelir kaybı muhtemel zarar kapsamında bulunduğundan asgari ücreti aşan bir geliri olduğunu belgeleyemeyen davacı lehine Çalışma ve Sosyal Güvenlik Bakanlığınca 16 yaşından büyükler için belirlenen net asgari ücret üzerinden hesaplanan maddi tazminat miktarında isabetsizlik görülmemiş olup, davacı vekilinin bu hususlara ilişkin temyiz talebi yerinde görülmemiştir.

V. KARAR

Gerekçe bölümünde açıklanan nedenlerle Antalya Bölge Adliye Mahkemesi 11. Ceza Dairesinin, 10.02.2020 tarihli ve 2019/3904 Esas, 2020/511 Karar sayılı kararında davacı vekili tarafından öne sürülen temyiz sebepleri ve 5271 sayılı Kanun’un 289 uncu maddesinin birinci fıkrası ile sınırlı olarak yapılan temyiz incelemesi sonucunda hukuka aykırılık görülmediğinden aynı Kanun’un 302 nci maddesinin birinci fıkrası gereği, Tebliğname’ye uygun olarak, oy birliğiyle TEMYİZ İSTEMİNİN ESASTAN REDDİ İLE HÜKMÜN ONANMASINA,

Dava dosyasının, 5271 sayılı Kanun’un 304 üncü maddesinin birinci fıkrası uyarınca ... Ağır Ceza Mahkemesine, Yargıtay ilâmının bir örneğinin ise Antalya Bölge Adliye Mahkemesi 11. Ceza Dairesine gönderilmek üzere Yargıtay Cumhuriyet Başsavcılığına TEVDİİNE,