Yargıtay 12. Ceza Dairesi E.2021/9321 K.2023/2591

İlk Derece Mahkemesi kararına yönelik istinaf incelemesi üzerine Bölge Adliye Mahkemesi tarafından verilen kararın; 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu’nun 361 inci maddesinin birinci fıkrası gereği temyiz edilebilir olduğu, 5271 sayılı Ceza Muhakemesi Kanunu’nun (5271 sayılı Kanun) 142 nci maddesinin sekizinci fıkrası gereği temyiz edenin hükmü temyize hak ve yetkisinin bulunduğu, 291 inci maddesinin birinci fıkrası gereği temyiz isteminin süresinde olduğu, 294 üncü maddesinin birinci fıkrası gereği temyiz dilekçesinde temyiz sebeplerine yer verildiği, 298 inci maddesinin birinci fıkrası gereği temyiz isteminin reddini gerektirir bir durumun bulunmadığı yapılan ön inceleme neticesinde tespit edilmekle, gereği düşünüldü:

I. HUKUKÎ SÜREÇ

1. Davacı vekili 08.05.2018 tarihli dava dilekçesinde özetle; davacının hakkında kasten öldürme suçundan başlatılan soruşturmada 20.10.2015 tarihinde gözaltına alındığını, 21.10.2015 tarihinde tutuklandığını, 15.07.2016 tarihinde tahliye edildiğini, Konya 1. Ağır Ceza Mahkemesi'nin 2017/213 Esas Sayılı dosyasında yapılan yargılama sonucunda beraatına dair karar verildiğini ve bu kararın kesinleştiğini, yaklaşık 9 ay boyunca haksız bir şekilde tutuklu kaldığını, bu dönem içerisinde çalışamaması sebebiyle maddi zararının olduğunu, ayrıca manevi zarara uğradığını belirtilerek 20.000,00 TL maddi ve 100.000,00 TL manevi tazminatın gözaltına alınma tarihinden itibaren işleyecek yasal faizi ile birlikte ödenmesini talep etmiştir.

2. Davalı vekili 06.09.2018 havale tarihli cevap dilekçesinde özetle; davanın süresinde olup olmadığının, yalnızca haksız gözaltı süresi için tazminat talep edilebileceğini, talep edilen tazminatın fahiş olduğunu ve davanın reddi gerektiğini beyan etmiştir.

3. Kocaeli 7. Ağır Ceza Mahkemesinin, 04.12.2019 tarihli ve 2018/211 Esas, 2019/484 Karar sayılı kararı ile davanın kısmen kabulüne karar verilmiştir.

4. Sakarya Bölge Adliye Mahkemesi 2. Ceza Dairesinin, 17.02.2020 tarihli ve 2020/195 Esas, 2020/182 Karar sayılı kararı ile İlk Derece Mahkemesince kurulan hükme yönelik davacı vekilinin ve davalı vekilinin istinaf başvurularının 5271 sayılı Kanun’un 280 inci maddesinin birinci fıkrasının (a) bendi uyarınca düzeltilerek esastan reddine karar verilmiştir.

5.Yargıtay Cumhuriyet Başsavcılığı 23.11.2021 tarihli tebliğnamesi ile temyiz isteminin esastan reddi ile hükmün onanmasını talep etmiştir.

II. TEMYİZ SEBEPLERİ

Davacı vekilinin temyiz istemi; maddi tazminatın hatalı hesaplandığına ve eksik manevi tazminata hükmolunduğuna ilişkindir.

III. DAVA KONUSU

Temyizin kapsamına göre;

A. İlk Derece Mahkemesinin Kabulü

Kocaeli 7. Ağır Ceza Mahkemesi gerekçesinde "Davanın CMK'nın 142. Maddesi uyarınca süresi içinde açıldığı ve davacının ikamet ettiği adres itibariyle mahkememizin yetkili olduğu anlaşılmıştır. CMK'nın 141 maddesinde hangi hallerde tazminat istenebileceği düzenlenmiş olup CMK 141/1-e maddesinde kanuna uygun olarak yakalandıktan veya tutuklandıktan sonra haklarında kovuşturmaya yer olmadığına veya beraatlarına karar verilen kişilerin tazminat isteyebileceği düzenlenmiştir.

Davacı ...'ın hakkında başlatılan soruşturma sonucunda kasten öldürme suçundan 20.10.2015 tarihinde gözaltına alındığı, 21.10.2015 tarihinde tutuklanmasına karar verildiği, 15.07.2016 tarihinde tahliye edildiği, Konya 1. Ağır Ceza Mahkemesi'nin 2017/213 Esas Sayılı dosyasında yapılan yargılama sonucunda sanığın atılı suçtan beraatına karar verildiği, bu kararın kesinleştiği dosyadaki bilgi ve belgelerden anlaşılmıştır.

Dosya içerisinde mevcut Isparta E Tipi Kapalı Ceza İnfaz Kurumu'nun 18.07.2016 tarihli yazısında davacının tutukluluğunun 21.10.2015-26.10.2015 ve 11.04.2016-15.07.2016 tarihleri arasında infaz gördüğü anlaşılmıştır. Söz konusu tarihleri kapsayacak şekilde sanığın tutukluluk sebebiyle uğradığı maddi zarar miktarı bilirkişi marifetiyle hesaplattırılarak 4.396,01 TL maddi tazminata hükmedilmiştir.

Davacının manevi tazminat talebiyle ilgili olarak ise, manevi tazminat yönünden Yargıtay İçtihatları doğrultusunda, manevi tazminatın zenginleştirici bir ... olmaması gerektiği, bununla birlikte davacının manevi yönden zarara uğradığı, sosyal çevresinde itibarının sarsıldığı, özgürlüğünden yoksun kalması nedeniyle elem ve ruhsal sıkıntı içerisine girdiği değerlendirilerek davacının sosyal ve ekonomik durumu, tazminata konu işlemin niteliği, gözaltında ve tutuklulukta kaldığı süre de gözetilerek 18.000 TL manevi tazminata hükmedilmiştir." denilmiştir.

B. Bölge Adliye Mahkemesinin Kabulü

Bölge Adliye Mahkemesince manevi tazminatın 5.000,00 TL'ye ve vekalet ücretinin 1.056,00 TL'ye indirilmesi suretiyle düzeltilerek istinaf başvurusunun esastan reddine karar verilmiştir.

IV. GEREKÇE

1. Tazminat talebinin dayanağı olan Konya 1. Ağır Ceza Mahkemesinin 2017/213 Esas – 2017/399 Karar sayılı ceza dosyası kapsamında, davacının kasten öldürme suçundan 20.10.2015 - 26.10.2015 tarihleri arasında 6 gün ve 11.04.2016 - 15.07.2016 tarihleri arasında 95 gün olmak üzere toplam 101 gün gözaltında ve tutuklu kaldığı, yapılan yargılama sonunda beraatine hükmedildiği, beraat hükmünün 17.04.2018 tarihinde kesinleştiği, gözaltı ve tutuklama tarihi itibariyle yürürlükte bulunan 5271 sayılı Kanun'un 142 inci maddesinde öngörülen süre içinde yetkili ve görevli mahkemeye davanın açıldığı ve kanunda öngörülen yasal şartların oluştuğu anlaşılmıştır.

2. Davacının tutuklama müzekkeresinin 20.10.2015 - 26.10.2015 tarihleri arasında 6 gün ve 11.04.2016 - 15.07.2016 tarihleri arasında 95 gün olmak üzere iki ayrı şekilde infaz gördüğü anlaşılmakla, maddi ve manevi tazminatın 20.10.2015 - 26.10.2015 tarihleri ve 11.04.2016 - 15.07.2016 tarihleri için ayrı ayrı belirlenerek faiz başlangıcının her bir tedbirin başlangıç tarihine göre belirlenmesi gerektiğinin gözetilmemesi hukuka aykırı olmakla birlikte bu husus temyiz edenin sıfatına göre bozma nedeni yapılmamıştır.

3. Asgari ücreti aşan bir geliri olduğunu belgeleyemeyen davacı lehine tutukluluğun infaz gördüğü tarihler baz alınarak asgari ücret üzerinden maddi tazminatın hesaplanmasında isabetsizlik görülmemiş olmakla birlikte, tutuklu kalınan günün 101 gün yerine 103 gün olarak belirlenmesi suretiyle davacı lehine fazla maddi tazminata hükmedilmesi temyiz edenin sıfatına göre bozma nedeni yapılmamıştır.

4. Nesnel bir ölçüt olmamakla birlikte, davacı lehine hükmedilecek manevi tazminatın davacının sosyal ve ekonomik durumu, üzerine atılı suçun niteliği, tutuklanmasına neden olan olayın cereyan tarzı, tutuklu kaldığı süre ve benzeri hususlar dikkate alınıp, hak ve nesafet ilkelerine uygun, makul bir miktar olarak tayin ve tespiti gerekirken, belirlenen ölçütlere uymayacak miktarda eksik manevi tazminata hükmolunması hukuka aykırı bulunmuştur.

V. KARAR

Gerekçe bölümünün (4) numaralı bendinde açıklanan nedenle davacı vekilinin temyiz istemi yerinde görüldüğünden Sakarya Bölge Adliye Mahkemesi 2. Ceza Dairesinin, 17.02.2020 tarihli ve 2020/195 Esas, 2020/182 Karar sayılı kararının 5271 sayılı Kanun’un 302 nci maddesinin ikinci fıkrası gereği, Tebliğname’ye aykırı olarak, oy birliğiyle BOZULMASINA,