Yargıtay 12. Ceza Dairesi E.2021/9434 K.2023/5303

Davacı hakkında Dairemizce verilen bozma kararı üzerine Mahkemece kurulan hükmün; karar tarihi itibarıyla yürürlükte bulunan 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu’nun geçici 3 üncü maddesinin ikinci fıkrası gereği yürürlükte bulunan 1086 sayılı Hukuk Usulü Muhakemeleri Kanunu’nun 26.09.2004 tarihli ve 5236 sayılı Kanun’la yapılan değişiklikten önceki 427 nci maddesi gereği temyiz edilebilir olduğu, karar tarihinde yürürlükte bulunan 5271 sayılı Ceza Muhakemesi Kanunu’nun (5271 sayılı Kanun) 142 nci maddesinin sekizinci fıkrası gereği temyiz edenin hükmü temyize hak ve yetkisinin bulunduğu,

karar tarihi itibarıyla 6723 sayılı Kanun’un 33 üncü maddesiyle değişik 5320 sayılı Kanun’un 8 inci maddesi gereği yürürlükte bulunan 1412 sayılı Ceza Muhakemeleri Usulü Kanunu’nun (1412 sayılı Kanun) 310 uncu maddesi gereği temyiz isteğinin süresinde olduğu, aynı Kanun’un 317 nci maddesi gereği temyiz isteğinin reddini gerektirir bir durumun bulunmadığı yapılan ön inceleme neticesinde tespit edilmekle, gereği düşünüldü:

I. HUKUKÎ SÜREÇ

1. Davacı vekili 31.08.2015 tarihli dava dilekçesinde özetle; müvekkilinin Türkiye Cumhuriyeti İcra Vekilleri Heyetini cebren ıskat veya vazife görmekten cebren men etmeye teşebbüs suçundan 11.02.2011 tarihinde tutuklandığını, 19.06.2014 tarihinde tahliye edildiğini, yapılan yargılama sonunda beratine karar verildiği, haksız tutukluluk nedeniyle 2.218.000,00 TL maddi, 700.000,00 TL manevi tazminatın tutuklama tarihinden yasal faizi ile ödenmesini talep etmiştir.

2. Davalı vekili 12.10.2015 tarihli cevap dilekçesinde özetle; davanın reddi gerektiğini beyan etmiştir.

3. Malatya 3. Ağır Ceza Mahkemesinin, 12.05.2016 tarihli ve 2015/201 Esas, 2016/121 Karar sayılı kararı ile davanın kısmen kabulü ile 26.667,70 TL maddi, 120.000,00 TL manevi tazminatın tutuklama tarihinden yasal faizi ile davalıdan alınarak davacıya ödenmesine karar verilmiştir.

4. Malatya 3. Ağır Ceza Mahkemesinin, 12.05.2016 tarihli ve 2015/201 Esas, 2016/121 Karar sayılı kararının davalı vekili ve davacı vekili tarafından temyizi üzerine Yargıtay 12. Ceza Dairesinin 26.04.2021 tarihli ve 2019/11444 Esas, 2021/3905 Karar sayılı kararı ile hükmedilen manevi tazminat miktarının ve davacının kazanç kaybının eksik belirlendiği ve cezaevi harcamalarının maddi tazminata dahil edilmemesi gerektiği gerekçeleri ile hükmün bozulmasına karar verilmiştir.

5. Malatya 3. Ağır Ceza Mahkemesinin, 07.09.2021 tarihli ve 2021/291 Esas, 2021/307 Karar sayılı kararı ile davanın kısmen kabul ile 29.721,77 TL maddi, 180.000,00 TL manevi tazminatın tutuklama tarihinden yasal faizi ile davalıdan alınarak davacıya ödenmesine karar verilmiştir.

6. Dava dosyası Yargıtay Cumhuriyet Başsavcılığınca düzenlenen 15.11.2021 tarihli ve 2021/132313 sayılı hükmün davacı lehine hükmedilen dava vekalet ücreti yönünden düzeltilerek onanması görüşünü içeren Tebliğname ile Daireye tevdi edilmiştir.

II. TEMYİZ SEBEPLERİ

1. Davalı vekilinin temyiz isteği; hükmedilen tazminat miktarının ve davacı lehine hükmedilen vekalet ücretinin fazla olduğuna, vesaire

2. Davacı vekilinin temyiz isteği; hükmedilen manevi tazminat miktarının eksik olduğuna, cezaevi harcamalarının ve ziyaret masraflarının maddi tazminata dahil edilmesi gerektiği ve kazanç kaybının eksik belirlendiğine,

İlişkindir.

III. DAVA KONUSU

Mahkemece; tazminat talebinin dayanağı olan İstanbul Anadolu 4. Ağır Ceza Mahkemesinin 2014/188 Esas – 2015/143 Karar sayılı ceza dosyası kapsamında, davacının Türkiye Cumhuriyeti İcra Vekilleri Heyetini cebren ıskat veya vazife görmekten cebren men etmeye teşebbüs suçundan 11.02.2011 – 19.06.2014 tarihleri arasında 1224 gün tutuklu kaldığı, yapılan yargılama sonunda beraatine hükmedildiği,

beraat hükmünün 08.06.2015 tarihinde kesinleştiği, 31.08.2015 tarihinden açılan davanın tutuklama tarihi itibariyle yürürlükte bulunan 5271 sayılı Kanun'un 142 nci maddesinde öngörülen süre içinde yetkili ve görevli mahkemeye açıldığı ve kanunda öngörülen yasal şartların oluştuğu belirlenerek davanın kısmen kabulü ile 29.721,77 TL maddi ve 180.000,00 TL manevi tazminatın tutuklama tarihinden itibaren işleyecek yasal faizi ile davalıdan alınarak davacıya ödenmesine fazlaya ilişkin taleplerin reddine karar verilmiştir.

IV. GEREKÇE

1. Hükmedilen Manevi Tazminat Miktarına İlişkin Temyiz İstemi Yönünden; Yargıtayın görevi ülke genelinde uygulama birliğinin sağlanması ve benzer olaylarda aynı çözüm tarzının oluşturulmasıdır. Bu görev yerine getirilirken hukukun genel ilkeleri, ülkedeki pozitif hukuk normları ve uluslararası temel insan haklarına ilişkin kural ve kabullere uygun bir yorum ve uygulama benimsenmelidir.

Bu ilke yalnızca denetim mahkemeleri için değil, hüküm mahkemeleri için de geçerlidir. Hukuk devletinin en belirgin özelliği hiçbir kurum ve makam ayrımı gözetilmeden herkesin hukuk kurallarına uymasıdır.

Dairemizin yerleşik kararlarında da vurguladığı üzere, nesnel bir ölçüt olmamakla birlikte, hükmedilecek manevi tazminatın davacının sosyal ve ekonomik durumu, üzerine atılı suçun niteliği, tutuklanmasına neden olan olayın cereyan tarzı, tutuklu kaldığı süre ve benzeri hususlar ile tazminat davasının kesinleşeceği tarihe kadar faizi ile birlikte elde edeceği parasal değer gözetilmek suretiyle, hak ve nesafet ilkelerine uygun, makul bir miktar olarak tayin ve tespiti gerekirken, belirlenen ölçütlere uymayacak ve emsal uygulamaların da altında olacak şekilde eksik manevi tazminata hükmolunması, hukuka aykırı görülmüştür.

2. Hükmedilen Maddi Tazminat Miktarına İlişkin Temyiz İstemi Yönünden; Davacının 30.08.2011 tarihinde kadrosuzluk nedeniyle emekliye sevk edilmesi nedeniyle 01.09.2011 tarihinde emekli olduğu anlaşılmakla 01.09.2011 tarihi ile tahliye tarihi arası için 25.479,06 TL'nin maddi tazminat olarak hükmedilmesi gerekirken bozma ilamında sehven yazılan 29.721,77 TL'nin maddi tazminat olarak hükmedilmesi, hukuka aykırı görülmüştür.

3. Hükmedilen Dava Vekalet Ücretine İlişkin Temyiz İstemi Yönünden;

05.08.2017 tarihli ve 694 sayılı Kanun Hükmünde Kararnamenin 144 üncü maddesi ile eklenen ve 01.02.2018 tarihli ve 7078 sayılı Kanunun 139 uncu maddesi ile aynen kabul edilen, 5271 sayılı Kanun'un 142 nci maddesinin dokuzuncu fıkrasında belirtilen, tazminat davaları nedeniyle Avukatlık Asgari Ücret Tarifesi gereğince hesaplanan nisbî avukatlık ücreti ödeneceği, ancak, ödenecek miktarın tarifede sulh ceza hâkimliklerinde takip edilen işler için belirlenen maktu ücretten az, ağır ceza mahkemelerinde takip edilen davalar için belirlenen maktu ücretten fazla olamayacağı hususu dikkate alınarak davacı lehine 8.200,00 TL maktu vekalet ücreti ödenmesi gerekirken 23.130,53 TL nispi vekalet ücretine hükmedilmesi, hukuka aykırı görülmüştür.

4. Davalı Vekilinin Diğer Temyiz İstemleri Yönünden; Davacı lehine hükmedilen maddi tazminat miktarına zararın başlangıcı olan emeklilik tarihinden itibaren yasal faize hükmedilmemesi gerekirken, tutuklama tarihinden itibaren yasal faize hükmedilmesi hukuka aykırı görülmüştür.

5. Davacı Vekilinin Diğer Temyiz İstemleri Yönünden; Dairemizin yerleşik uygulamaları kapsamında, davacının tutuklu kaldığı dönem için maddi zararları hesaplanırken cezaevi harcamalarının, terfi ve OYAK nema farklarının 5271 sayılı Kanun'un 141 vd. maddeleri kapsamında maddi zarar hesabına dahil edilmemesinde ve emekli olan davacının maddi tazminatının net asgari ücret üzerinden hesaplanmasında isabetsizlik görülmemiştir.

V. KARAR

Gerekçe bölümünde (1, 2, 3 ve 4) numaralı bentlerinde açıklanan nedenlerle Malatya 3. Ağır Ceza Mahkemesinin, 07.09.2021 tarihli ve 2021/291 Esas, 2021/307 Karar sayılı kararına yönelik davalı vekilinin ve davacı vekilinin temyiz istekleri yerinde görüldüğünden hükmün, 1412 sayılı Kanun’un 321 inci maddesi gereği, Tebliğname’ye aykırı olarak, oy birliğiyle BOZULMASINA,

Dava dosyasının, Mahkemesine gönderilmek üzere Yargıtay Cumhuriyet Başsavcılığına TEVDİİNE,