Yargıtay 12. Ceza Dairesi E.2021/9589 K.2023/3049

İlk Derece Mahkemesi kararına yönelik istinaf incelemesi üzerine Bölge Adliye Mahkemesi tarafından verilen kararın; 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu’nun 361 inci maddesinin birinci fıkrası gereği temyiz edilebilir olduğu, 5271 sayılı Ceza Muhakemesi Kanunu’nun (5271 sayılı Kanun) 142 nci maddesinin sekizinci fıkrası gereği temyiz edenin hükmü temyize hak ve yetkisinin bulunduğu, 291 inci maddesinin birinci fıkrası gereği temyiz isteminin süresinde olduğu, 294 üncü maddesinin birinci fıkrası gereği temyiz dilekçesinde temyiz sebeplerine yer verildiği, 298 inci maddesinin birinci fıkrası gereği temyiz isteminin reddini gerektirir bir durumun bulunmadığı yapılan ön inceleme neticesinde tespit edilmekle, gereği düşünüldü:

I. HUKUKÎ SÜREÇ

1. Davacı vekili 12.10.2018 tarihli dava dilekçesinde özetle; "müvekkilinin silahlı terör örgütüne üye olmak ve terör örgütü propagandası yapmak suçlarından 19.02.2013-23.02.2013 tarihleri arasında gözaltında,11.03.2013-04.07.2013 tarihleri arasında tutuklu kaldığı yargılama sonucunda beraatine karar verildiğini belirterek haksız tutuklama tedbiri nedeniyle 50.000 TL maddi, 100.000 TL manevi tazminatın gözaltına alındığı tarihten tarihinden itibaren işleyecek yasal faiziyle davalıdan tahsiline karar verilmesini" talep etmiştir.

2. Davalı vekili 16.11.2018 tarihli cevap dilekçesinde özetle; "tazminat talebinin yasal dayanaktan yoksun olduğunu, davanın reddi gerektiğini" beyan etmiştir.

3. Tunceli 1. Ağır Ceza Mahkemesinin, 08.05.2019 tarihli ve 2018/221 Esas 2019/148 Karar sayılı kararı ile davanın kısmen kabulüne karar verilmiştir.

4. Erzurum Bölge Adliye Mahkemesi 3. Ceza Dairesinin, 23.06.2020 tarihli ve 2019/2235 Esas 2020/880 Karar sayılı kararı ile İlk Derece Mahkemesince kurulan hükme yönelik davacı ve davalı vekillerinin istinaf başvurularının 5271 sayılı Kanun’un 280 inci maddesinin birinci fıkrasının (a) bendi uyarınca esastan reddine karar verilmiştir.

5. Dava dosyası, Yargıtay Cumhuriyet Başsavcılığınca tanzim olunan, 01.12.2021 tarihli, davacı vekilinin temyiz isteminin esastan reddi görüşünü içerir tebliğname ile Daireye tevdi olunmuştur.

II. TEMYİZ SEBEPLERİ

Davacı vekilinin temyiz istemi; maddi tazminat taleplerinin reddedilmesinin hukuka aykırı olduğuna, hükmedilen manevi tazminat miktarların ise düşük olduğuna ilişkindir.

III. DAVA KONUSU

Temyizin kapsamına göre;

A. İlk Derece Mahkemesinin Kabulü

İlk Derece Mahkemesince; davacının 19.02.2013 tarihinde gözaltına alınarak 23.02.2013 tarihinde serbest bırakıldığı, 11.03.2013 tarihinde "Silahlı Terör Örgütüne Üye Olmak" ve "Terör Örgütü Propagandası Yapmak" suçundan tutuklandığı, 04.07.2013 tarihinde tahliye olduğu ve mahkemece 18.05.2018 tarihinde beraatine karar verildiği, beraat kararının 28.05.2018 tarihinde kesinleştiği, davacının 5 gün gözaltı ve 116 gün tutuklu olmak üzere toplam 121 gün gözaltı ve tutuklulukta kaldığı suçtan hakkında beraat kararı verilmesi nedeniyle özgürlüğünün haksız olarak kısıtlandığı,

gözaltına alındığı ve tutuklandığı tarihte öğretmen olarak görev yapan davacının, maaşının 1/3'lük kısmının kesilmesi nedeniyle uğramış olduğu gelir kaybını, 657 sayılı Kanunun 141/2. maddesine göre çalıştığı kurumdan talep edebileceği, talebinin yerine getirilmemesi halinde ise anılan Kanun hükmüne uyulmadığı gerekçesiyle yetkili ve görevli idari yargı yoluna başvurarak yapılan ödemedeki kesilen miktarı talep edebileceği gözetilerek davacının maddi tazminat talebinin reddine;

davacının üzerine atılı suçun niteliği, tutuklanmasına neden olan olayın cereyan tarzı, gözaltında ve tutuklulukta geçirdiği süre ile sosyal ve ekonomik durumu gibi şahsi halleri nazara alınarak, hak ve nesafet kuralları da gözetilmek suretiyle takdiren gözaltında kaldığı 5 günlük süre için belirlenen 275 TL'nin haksız olarak gözaltına alındığı tarihten itibaren, 116 günlük haksız tutukluluk için belirlenen 6.380 TL'nin de haksız olarak tutuklandığı tarihten itibaren işleyecek yasal faizi ile birlikte davalı hazineden alınarak davacıya verilmesine, fazlaya dair talebin reddine karar verilmiştir.

B. Bölge Adliye Mahkemesinin Kabulü

Bölge Adliye Mahkemesince; yapılan incelemeye, toplanıp karar yerinde gösterilen delillere, mahkemenin kovuşturma sonuçlarına uygun olarak oluşan kanaat ve takdirine, incelenen dosya kapsamına göre, istinaf itirazları yerinde görülmemiş olmakla usul ve yasaya uygun olan hükme karşı yapılan istinaf başvurularının esastan reddine karar verilmiştir.

IV. GEREKÇE

Tazminat talebinin dayanağı olan Ankara 3. Ağır Ceza Mahkemesinin 2014/128 Esas, 2018/257 Karar sayılı ceza dosyası kapsamında, davacının silahlı terör örgütüne üye olmak ve terör örgütü propagandası yapmak suçlarından 19.02.2013-23.02.2013 tarihleri arasında 4 gün gözaltında,11.03.2013- 04.07.2013 tarihleri arasında 3 ay 24 gün tutuklu kaldığı, yapılan yargılama sonunda beraatine hükmedildiği, beraat hükmünün 28.05.2018 tarihinde kesinleştiği, gözaltı ve tutuklama tarihi itibariyle yürürlükte bulunan 5271 sayılı CMK'nın 142. maddesinde öngörülen süre içinde yetkili ve görevli mahkemeye davanın açıldığı ve kanunda öngörülen yasal şartların oluştuğu anlaşılmıştır.

Davacı Vekilinin Temyiz İstemi Yönünden 1. Gözaltına alındığı ve tutuklandığı tarihte öğretmen olarak görev yapan davacının, maaşının 1/3'lük kısmının kesilmesi nedeniyle uğramış olduğu gelir kaybını, 657 sayılı Kanunun 141 inci maddesinin ikinci fıkrasına göre çalıştığı kurumdan talep edebileceği, talebinin yerine getirilmemesi halinde ise anılan Kanun hükmüne uyulmadığı gerekçesiyle yetkili ve görevli idari yargı yoluna başvurarak yapılan ödemedeki kesilen miktarı talep edebileceği gerekçesiyle davacının maddi tazminat talebinin reddine ilişkin verilen kararda hukuka aykırılık görülmemiştir.

2. Nesnel bir ölçüt olmamakla birlikte, davacı lehine hükmedilecek manevi tazminatın davacının sosyal ve ekonomik durumu, üzerine atılı suçun niteliği, tutuklanmasına neden olan olayın cereyan tarzı, gözaltında ve tutuklu kaldığı süre ve benzeri hususlar ile tazminat davasının kesinleşeceği tarihe kadar faizi ile birlikte elde edeceği parasal değer dikkate alınıp, hak ve nesafet ilkelerine uygun, makul bir miktar olarak tayin ve tespiti gerekirken, belirlenen ölçütlere uymayacak miktarlarda eksik manevi tazminata hükmolunması nedeniyle hukuka aykırı bulunmuştur.

V. KARAR

Gerekçe bölümünde açıklanan nedenle davacı vekilinin temyiz istemi yerinde görüldüğünden Erzurum Bölge Adliye Mahkemesi 3. Ceza Dairesinin, 23.06.2020 tarihli ve 2019/2235 Esas 2020/880 Karar sayılı kararının 5271 sayılı Kanun’un 302 nci maddesinin ikinci fıkrası gereği, Tebliğnameye aykırı olarak, oy birliğiyle BOZULMASINA,

Dava dosyasının, 5271 sayılı Kanun’un 304 üncü maddesinin ikinci fıkrasının (a) bendi uyarınca Tunceli 1. Ağır Ceza Mahkemesine, Yargıtay ilâmının bir örneğinin ise Erzurum Bölge Adliye Mahkemesi 3. Ceza Dairesine gönderilmek üzere Yargıtay Cumhuriyet Başsavcılığına TEVDİİNE,