Yargıtay 12. Ceza Dairesi E.2021/9629 K.2023/1270

İlk Derece Mahkemesi kararına yönelik istinaf incelemesi üzerine Bölge Adliye Mahkemesi tarafından verilen kararın; 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu’nun 361 inci maddesinin birinci fıkrası gereği temyiz edilebilir olduğu, 5271 sayılı Ceza Muhakemesi Kanunu’nun (5271 sayılı Kanun) 142 nci maddesinin sekizinci fıkrası gereği temyiz edenin hükmü temyize hak ve yetkisinin bulunduğu, 291 inci maddesinin birinci fıkrası gereği temyiz isteminin süresinde olduğu, 294 üncü maddesinin birinci fıkrası gereği temyiz dilekçesinde temyiz sebebine yer verildiği, 298 inci maddesinin birinci fıkrası gereği temyiz isteminin reddini gerektirir bir durumun bulunmadığı yapılan ön inceleme neticesinde tespit edilmekle, gereği düşünüldü:

I. HUKUKÎ SÜREÇ

1. Davacı vekili 13.06.2018 tarihli dava dilekçesinde özetle; müvekkilinin silahlı terör örgütüne üye olma suçundan yargılandığını, 28.10.2015 tarihinde tutuklandığını, müvekkili hakkında ... 1. Ağır Ceza Mahkemesinin 2016/95 Esas sayılı kararı ile mahkumiyetine karar verilmesi üzerine yapılan istinaf incelemesi ile mahkumiyet kararının bozulmasına ve üzerine atılı tüm suçlardan beraatine ve 22.02.2018 tarihinde tahliyesine karar verildiği, haksız tutuklu kaldığı süreler nedeniyle 75.000,00 TL maddi ve 100.000,00 TL manevi tazminatın tutuklama tarihinden işleyecek yasal faizi ile davalıdan tahsilini talep etmiştir.

2. Davalı vekili 14.08.2018 havale tarihli cevap dilekçesinde özetle; davanın süresinde açılmadığından reddi gerektiğini, davanın yetkili mahkemede açılıp açılmadığı hususunun araştırılması gerektiğini, davacının zararını dava dilekçesine ekleyerek zararı ispat etmesi gerektiğini, talep edilen tazminat miktarlarının fahiş olduğunu, davacının faiz talebinin hukuken bir dayanağının bulunmadığını, davacının sosyal ekonomik durum araştırması yapılması gerektiğini, aynı talep bakımından açılmış dosyasının bulunup bulunmadığı hususunun araştırılması gerektiğini, öne sürmüştür.

3.... 2. Ağır Ceza Mahkemesinin, 13.09.2019 tarihli ve 2018/485 Esas, 2019/375 Karar sayılı kararı ile davanın kısmen kabulü ile 37.974,64 TL maddi, 40.000,00 TL manevi tazminatın tutuklama tarihinden faizi ile davalı Hazineden alınarak davacıya verilmesine karar verilmiştir.

4.... Bölge Adliye Mahkemesi 2. Ceza Dairesinin, 06.12.2019 tarihli ve 2019/106 Esas, 2019/171 Karar sayılı kararı ile İlk Derece Mahkemesince kurulan hükme yönelik davacı ve davalı vekillerinin istinaf başvurularının 5271 sayılı Kanun’un 280 inci maddesinin birinci fıkrasının (a) bendi uyarınca düzeltilerek esastan reddine karar verilmiştir.

5.Yargıtay Cumhuriyet Başsavcılığının 04.12.2021 tarihli tebliğnamesi ile davalı vekilinin temyiz isteminin kesinlik sınırı nedeniyle reddini talep etmiştir.

II. TEMYİZ SEBEPLERİ

Davalı vekilinin temyiz istemi; Davacı hakkında tazminat koşullarının oluşmadığından reddi gerektiğine, hükmedilen maddi ve manevi tazminatın fazla olduğuna, ilişkindir.

III. DAVA KONUSU

Temyizin kapsamına göre;

A. İlk Derece Mahkemesinin Kabulü

Tazminat talebinin esasını oluşturan ...

1. Ağır Ceza Mahkemesinin 2016/95 Esas, 2017/218 Karar sayılı ceza dava dosyasında davacının silahlı terör örgütüne üye olma, devletin birliğini ve ülke bütünlüğünü bozma suçlarından yargılandığı, 15.08.2015 tarihinde 1 gün gözaltında kaldığı, 28.10.2015 tarihinde tutuklandığı ve hakkında mahkumiyet kararı verildiği, yapılan istinaf başvurusu sonunda davacı sanığın 22.02.2018 tarihinde tahliyesine ve tüm suçlardan beraatine hükmedildiği, beraat hükmünün 21.03.2018 tarihinde kesinleştiği ve davanın 5271 sayılı Kanun'un 142 nci maddesinin birinci fıkrasında belirlenen süre içerisinde yetkili ve görevli mahkemede açıldığı,

davacı hakkında başkaca derdest dosya bulunmadığı belirlenerek, davanın kısmen kabulü ile 37.974,64 TL maddi, 40.000,00 TL manevi tazminatın tutuklama tarihinden itibaren işleyecek yasal faizi ile davalıdan alınarak davacıya ödenmesine fazlaya ilişkin taleplerin reddine karar verilmiştir.

B. Bölge Adliye Mahkemesinin Kabulü

İlk Derece Mahkemesince kurulan hükme yönelik davalı vekilinin ve davacı vekilinin istinaf başvurusu üzerine, istinaf merci, hükmedilen manevi tazminat miktarının eksik olduğundan 45.000,00'ye yükseltilmesi ve bu kısmın düzeltilmesi suretiyle, istinaf başvurusunun 5271 sayılı Kanun’un 280 inci maddesinin birinci fıkrasının (a) bendi uyarınca düzeltilerek esastan reddine karar verilmiştir.

IV. GEREKÇE

Tazminat talebinin esasını oluşturan ... 1. Ağır Ceza Mahkemesinin 2016/95 Esas, 2017/218 Karar sayılı ceza dava dosyasında davacının silahlı terör örgütüne üye olma, devletin birliğini ve ülke bütünlüğünü bozma suçlarından yargılandığı, 15.08.2015 tarihinde 1 gün gözaltında, 28.10.2015 - 22.02.2018 tarihleri arasında 848 gün tutuklu kaldığını, yapılan yargılama üzerine mahkumiyetine karar verilmesi üzerine istinaf incelemesi ile üzerine atılı tüm suçlardan beraatine hükmedildiği, beraat hükmünün 21.03.2018 tarihinde kesinleştiği ve davanın 5271 sayılı Kanun'un 142 nci maddesinin birinci fıkrasında belirlenen süre içerisinde yetkili ve görevli mahkemede açıldığı anlaşılmıştır.

Karar tarihi itibariyle temyiz kesinlik sınırının 58.800,00 TL olduğu, davalı bakımından kabul edilen tazminat miktarının ise 82.974,64 TL olması nedeniyle tebliğnamede ret isteyen görüşe iştirak edilmemiştir.

Nesnel bir ölçüt olmamakla birlikte, davacı lehine hükmedilecek manevi tazminatın davacının sosyal ve ekonomik durumu, üzerine atılı suçun niteliği, tutuklanmasına neden olan olayın cereyan tarzı, tutuklu kaldığı süre ve benzeri hususlar ile tazminat davasının kesinleşeceği tarihe kadar faizi ile birlikte elde edeceği parasal değer dikkate alınıp, hak ve nesafet ilkelerine uygun, makul bir miktar olarak tayin ve tespiti gerekirken, belirlenen ölçütlere uymayacak miktarda eksik manevi tazminata hükmolunması, temyiz edenin sıfatına göre bozma nedeni yapılmamıştır.

A.Davalı vekilinin temyiz sebepleri; 1.Davacı hakkında tazminat koşullarının oluşmadığından reddi gerektiğine yönelik temyiz talebi yönünden; Tazminat talebinin dayanağı olan ceza dava dosyasında beraat etmiş olması nedeniyle davacı lehine 5271 sayılı Ceza Muhakemesi Kanunu'nun 141 ve devamı maddelerine göre, maddi ve manevi tazminat hakkı bulunduğundan, davalı vekilinin, davacının tazminat talebinin reddi gerektiğine yönelik temyiz istemi yerinde görülmemiştir.

2. Hükmedilen manevi tazminat miktarının fazla olduğuna yönelik temyiz talebi yönünden;

Nesnel bir ölçüt olmamakla birlikte, davacı lehine hükmedilecek manevi tazminatın davacının sosyal ve ekonomik durumu, üzerine atılı suçun niteliği, tutuklanmasına neden olan olayın cereyan tarzı, tutuklu kaldığı süre ve benzeri hususlar ile tazminat davasının kesinleşeceği tarihe kadar faizi ile birlikte elde edeceği parasal değer dikkate alınıp, hak ve nesafet ilkelerine uygun, makul bir miktar olarak tayin ve tespiti gerekirken ve davacı aleyhine de belirlenen ölçütlere uymayacak miktarda eksik manevi tazminata hükmolunduğundan davalı vekilinin manevi tazminat miktarının fazla olduğuna yönelik temyiz istemi yerinde görülmemiştir.

3. Hükmedilen maddi tazminat talebi yönünden; Maddi tazminatın 1 gün gözaltı ve 848 gün tutuklu kalınan döneme ilişkin net asgari ücret üzerinden hesap edilen “37.428,52 TL” yerine hatalı hesaplama ile bu miktarın üzerinde kalacak şekilde “37.974,64 TL” olarak tayin edilmesi suretiyle davacı lehine fazla maddi tazminata hükmedilmesi hukuka aykırı bulunmuştur.

V. KARAR

Gerekçe bölümünde açıklanan nedenle davalı vekilinin temyiz istemi yerinde görüldüğünden ... Bölge Adliye Mahkemesi 2. Ceza Dairesinin, 06.12.2019 tarihli ve 2019/106 Esas, 2019/171 Karar sayılı kararının, 5271 sayılı Kanun’un 302 nci maddesinin ikinci fıkrası gereği BOZULMASINA, bu husus yeniden yargılamayı gerektirmediğinden aynı Kanun’un 303 üncü maddesinin gereği hüküm fıkrasının (1) numaralı bendinde yer alan maddi tazminata ilişkin “37.974,64 TL” ibaresinin hükümden çıkarılarak yerine “37.428,52 TL” ibaresinin eklenmesi ve hükümdeki diğer hususların aynen bırakılması suretiyle, Tebliğname’ye aykırı olarak, oy birliğiyle TEMYİZ İSTEMİNİN ESASTAN REDDİ İLE HÜKMÜN DÜZELTİLEREK ONANMASINA,

Dava dosyasının, 5271 sayılı Kanun’un 304 üncü maddesinin birinci fıkrası uyarınca ... 2. Ağır Ceza Mahkemesine, Yargıtay ilâmının bir örneğinin ise ... Bölge Adliye Mahkemesi 2. Ceza Dairesine gönderilmek üzere Yargıtay Cumhuriyet Başsavcılığına TEVDİİNE,