Yargıtay 12. Ceza Dairesi E.2021/9850 K.2023/3294

İlk Derece Mahkemesi kararına yönelik istinaf incelemesi üzerine Bölge Adliye Mahkemesi tarafından verilen kararın. 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu’nun 361 inci maddesinin birinci fıkrası gereği temyiz edilebilir olduğu, davalı vekilinin, yokluğunda verilen kararın 29.06.2020 tarihinde, davacı vekilinin temyiz dilekçesinin ise.

02.07.2020 tarihinde ayrı ayrı tebliği üzerine 03.07.2020 tarihinde verdiği dilekçesinde hükme ilişkin temyiz sebeplerini bildirerek katılma yolu ile temyiz isteminde bulunduğu, 5271 sayılı Ceza Muhakemesi Kanunu’nun (5271 sayılı Kanun) 142 nci maddesinin sekizinci fıkrası gereği temyiz edenlerin hükmü temyize hak ve yetkisinin bulunduğu, 291 inci maddesinin birinci fıkrası gereği temyiz istemlerinin süresinde olduğu, 294 üncü maddesinin birinci fıkrası gereği temyiz dilekçelerinde temyiz sebeplerine yer verildiği,

298 inci maddesinin birinci fıkrası gereği temyiz istemlerinin reddini gerektirir bir durumun bulunmadığı yapılan ön inceleme neticesinde tespit edilmekle, gereği düşünüldü:

I. HUKUKÎ SÜREÇ

1. Davacı vekili 15.05.2018 tarihli dava dilekçesinde özetle; "Müvekkilin kasten öldürme suçundan beraatine, 6136 sayılı Kanun'a muhalefet suçundan mahkumiyetine karar verilen ceza dava dosyası kapsamında kasten öldürme suçundan 09.06.2017 - 06.12.2017 tarihleri arasında tutuklu kalması sebebiyle oluşan zararının karşılığı olarak 1.000,00 TL maddi, 150.000,00 TL manevi tazminatın tutuklama tarihinden itibaren işleyecek yasal faizi ile birlikte davalıdan alınarak davacıya ödenmesine karar verilmesini arz ve talep ederim." şeklinde beyanda bulunmuştur.

2. Davalı vekili 21.06.2018 tarihli cevap dilekçesinde özetle; "Tazminat talebine konu zarar, süresi içinde belgelendirilmemiştir. Dava süresinde açılmamıştır. Talep edilen tazminat miktarları fahiştir. Mükerrer dava açılıp açılmadığı araştırılmalıdır." şeklinde beyanda bulunmuştur.

3. İstanbul Anadolu 4. Ağır Ceza Mahkemesinin, 09.04.2019 tarihli ve 2018/244 Esas, 2019/131 Karar sayılı kararı ile davanın kısmen kabulüne karar verilmiştir.

4. İstanbul Bölge Adliye Mahkemesi 19. Ceza Dairesinin, 01.06.2020 tarihli ve 2019/5082 Esas, 2020/1177 Karar sayılı kararı ile İlk Derece Mahkemesince kurulan hükme yönelik davacı vekili ve davalı vekilinin istinaf başvurularının esastan reddine karar verilmiştir.

5. Dava dosyası, Yargıtay Cumhuriyet Başsavcılığınca tanzim olunan 04.12.2021 tarihli ve 2020/66578 sayılı, onama görüşlü Tebliğname ile Daireye tevdii edilmiştir.

II. TEMYİZ SEBEPLERİ

1.Davacı vekilinin temyiz istemi; hükmedilen tazminat miktarlarının az olduğuna, ilişkindir.

2.Davalı vekilinin temyiz istemi; hükmedilen tazminat miktarlarının fazla olduğuna, davacı hakkında yapılan işlemlerde kanuna aykırılık bulunmadığına, ilişkindir.

III. DAVA KONUSU

Temyizin kapsamına göre;

A. İlk Derece Mahkemesinin Kabulü

Davacının kasten öldürme suçundan beraatine, 6136 sayılı Kanun'a muhalefet suçundan neticeten 4.500,00 TL adli para cezası ve 1.660,00 TL adli para cezası ile cezalandırılmasına karar verildiği, adli para cezasına ilişkin hükmün 28.03.2018 tarihinde kesinleştiği, yargılandığı suça ilişkin olarak sanığa İstanbul Anadolu 5. Sulh Ceza Hakimliğinin 2017/393 sorgu nolu sorgusu ile kasten öldürme suçundan tutuklamaya sevk edilen sanığın 09.06.2017 günü tutuklandığı, aynı gün kasten öldürme suçuna konu olarak tutuklama müzekkeresinin düzenlendiği, 6136 sayılı Kanun'a muhalefet suçu bakımından tutuklama sürecinin söz konusu olmadığı, sanığın 06.12.2017 tarihinde davanın süresi içinde açıldığı tespit edilmiştir.

Maddi tazminat hesabında gerçek maddi zararının nazara alınması gerektiği, tutuklu kalınan süre içerisinde verilen harçlık ile ailelerin veya avukatların cezaevi ziyaretlerinde yaptıkları masrafın ayrıca tutuklu kalınan yargılamada hükme bağlanması gereken vekalet ücretinin maddi zarar hesabına katılmayacağı, herhangi bir işle iştigal olunmasına karşın net kazanca ilişkin delil sunulmaması halinde asgari ücret üzerinden yasal kesintiler düşülerek hesaplamanın yapılacağı, ticari serbest meslek veya ücret kazançlarında ise konuya temas eder mahiyette hizmet dökümü, gelir beyannamesi,

vergi levhası gibi mali kayıtlara dayalı belge sunulmadığı vakit hesaplamanın yine asgari ücret üzerinden belirleneceği gözetilerek; davacının tutuklulukta geçirdiği 09.06.2017 - 06.12.2017 tarihleri arasındaki beraat ile sonuçlanan kasten öldürme suçuna özgü gerçekleşen işbu tutukluluk süresi bağlamında tazminat istemeye hakkı olarak;

mahsup bilgileri itibariyle mahkumiyete konu 6136 sayılı Kanun'a muhalefet suçundan takdir edilen 4.500,00 TL adli para cezası ve 1.660,00 TL adli para cezalarının infazı sürecinde ilamat bilgilerine nazaran 45 gün ve 16 günlük sürelerin infaza konu mahkumiyetten mahsup edildiği gözetilip,

bakiye 120 gün üzerinden maddi zarar hesaplanmasının gerektiği ve bu bağlamda davacının tutukluluğun gerçekleştiği 09.06.2017 tarihi öncesi sigortalılık kaydının yer almaması dolayısı ile tutukluluktan çok önce gerçekleşen 10.08.2016 tarihinde işten çıktığı son iş yerindeki sigortalılık kaydının iradi gerçekleşen dönem itibariyle yani son işten çıkış tarihi ile tutuklama tarihi arasındaki boşluk dönemde herhangi bir sigortalılık kaydının olmamasının arz ettiği iradi hal karşısında hesaplamanın asgari ücret üzerinden yapılmasının gerektiği anlaşılmakla;

yasal kesintiler düşülerek hesaplanan 5.040,69 TL maddi tazminatın tutuklama tarihinden itibaren işleyecek yasal faiziyle birlikte davalıdan alınarak davacıya ödenmesine karar verilmiştir.

Nesnel bir ölçüt olmamakla birlikte, hükmedilecek manevi tazminatın davacının sosyal ve ekonomik durumuna, üzerine atılı suçun niteliğine, tutuklamaya, gözaltına, haksız aramaya vb. neden olan olayın cereyan tarzına göre, kısıtlayıcı müdahalenin süresine ve benzeri hususlarla tazminat davasının kesinleşeceği tarihe kadar davacının elde edeceği parasal değer dikkate alınıp, hakkaniyet ve nefaset ilkelerine uygun, zenginleşme aracı olmayacak makul bir miktar olarak tayin ve tespiti gerektiği göz önünde bulundurularak; 10.000,00 TL manevi tazminatın tutuklama tarihinden itibaren işleyecek yasal faiziyle birlikte davalıdan alınarak davacıya ödenmesine karar verilmiştir.

B. Bölge Adliye Mahkemesinin Kabulü

İlk Derece Mahkemesince verilen kararla ilgili olarak, Bölge Adliye Mahkemesi tarafından bir isabetsizlik bulunmamıştır.

IV. GEREKÇE

Tazminat talebinin dayanağı olan İstanbul Anadolu 11. Ağır Ceza Mahkemesinin 2017/302 E., 2017/423 K. sayılı ceza dosyası kapsamında, davacının kasten öldürme suçundan 09.06.2017 - 06.12.2017 tarihleri arasında 180 gün tutuklu kaldığı, bu sürenin 61 günlük kısmının bir başka cezasından mahsup edildiği, yapılan yargılama sonunda beraatine karar verildiği, beraat hükmünün 18.09.2018 tarihinde kesinleştiği, tutuklama tarihi itibariyle yürürlükte bulunan 5271 sayılı Kanun'un 142 nci maddesinde öngörülen süre içinde yetkili ve görevli mahkemeye dava açıldığı ve kanunda öngörülen yasal şartların oluştuğu anlaşılmıştır.

A.Davacı vekilinin temyiz isteği yönünden; 1.Gözaltında ve tutuklu kaldığı dönem içerisindeki maddi zararını ücret bordrosu gibi itibar edilebilecek bir belgeyle ispatlayamayan davacı lehine tutuklu kaldığı dönemde 16 yaşından büyükler için geçerli net asgari ücret üzerinden hesaplanan 5.468,29 TL yerine, asgari geçim indirimi düşülmek suretiyle bu miktarın altında kalacak şekilde 5.040,069 TL olarak davacı lehine eksik maddi tazminata hükmolunması, hukuka aykırı bulunmuştur.

2.Nesnel bir ölçüt olmamakla birlikte, hükmedilecek manevi tazminatın davacının sosyal ve ekonomik durumu, üzerine atılı suçun niteliği, tutuklanmasına neden olan olayın cereyan tarzı, tutuklu kaldığı süre ve benzeri hususlar ile tazminat davasının kesinleşeceği tarihe kadar faizi ile birlikte elde edeceği parasal değer gözetilmek suretiyle, hak ve nefaset ilkelerine uygun, makul bir miktar olarak tayin ve tespiti gerektiği göz önünde bulundurularak belirlenen manevi tazminat miktarı yönünden kararda, hukuka aykırılık bulunmamıştır.

B.Davalı vekilinin temyiz isteği yönünden;

1.Tazminat talebinin dayanağı olan İstanbul Anadolu 11. Ağır Ceza Mahkemesinin 2017/302 E., 2017/423 K. sayılı ceza dosyası kapsamında, davacının kasten öldürme suçundan 09.06.2017 - 06.12.2017 tarihleri arasında 180 gün tutuklu kaldığı, bu sürenin 61 günlük kısmının bir başka cezasından mahsup edildiği, yapılan yargılama sonunda beraatine karar verildiği, beraat hükmünün 18.09.2018 tarihinde kesinleştiği, tutuklama tarihi itibariyle yürürlükte bulunan 5271 sayılı Kanun'un 142 nci maddesinde öngörülen süre içinde yetkili ve görevli mahkemeye dava açıldığı ve kanunda öngörülen yasal şartların oluştuğu anlaşılmakla, davanın kısmen kabulüne ilişkin kararda bu yönüyle hukuka aykırılık bulunmamıştır.

2.Gözaltında ve tutuklu kaldığı dönem içerisindeki maddi zararını ücret bordrosu gibi itibar edilebilecek bir belgeyle ispatlayamayan davacı lehine tutuklu kaldığı dönemde 16 yaşından büyükler için geçerli net asgari ücret üzerinden hesaplanan 5.468,29 TL yerine, asgari geçim indirimi düşülmek suretiyle bu miktarın altında kalacak şekilde 5.040,069 TL olarak davacı lehine eksik maddi tazminata hükmolunduğu anlaşılmakla, davalı vekilinin yerinde görülmeyen temyiz isteği reddedilmiştir.

3.Nesnel bir ölçüt olmamakla birlikte, hükmedilecek manevi tazminatın davacının sosyal ve ekonomik durumu, üzerine atılı suçun niteliği, tutuklanmasına neden olan olayın cereyan tarzı, tutuklu kaldığı süre ve benzeri hususlar ile tazminat davasının kesinleşeceği tarihe kadar faizi ile birlikte elde edeceği parasal değer gözetilmek suretiyle, hak ve nefaset ilkelerine uygun, makul bir miktar olarak tayin ve tespiti gerektiği göz önünde bulundurularak belirlenen manevi tazminat miktarı yönünden kararda, hukuka aykırılık bulunmamıştır.

V. KARAR

Gerekçe bölümünün (A-1) paragrafında açıklanan nedenle davacı vekilinin temyiz istemi yerinde görüldüğünden İstanbul Bölge Adliye Mahkemesi 19. Ceza Dairesinin, 01.06.2020 tarihli ve 2019/5082 Esas, 2020/1177 Karar sayılı kararının 5271 sayılı Kanun’un 302 nci maddesinin ikinci fıkrası gereği, Tebliğname’ye aykırı olarak, oy birliğiyle BOZULMASINA, bu husus yeniden yargılamayı gerektirmediğinden aynı Kanun’un 303 üncü maddesinin birinci fıkrası gereği hükmün birinci fıkrasında yer alan "5.040,069 TL" ibaresi hükümden çıkarılarak yerine "5.468,29 TL" ibaresinin eklenmesi suretiyle, oy birliğiyle TEMYİZ İSTEMİNİN ESASTAN REDDİ İLE HÜKMÜN DÜZELTİLEREK ONANMASINA,

Dava dosyasının, 5271 sayılı Kanun’un 304 üncü maddesinin ikinci fıkrasının (a) bendi uyarınca İstanbul Anadolu 4. Ağır Ceza Mahkemesine, Yargıtay ilâmının bir örneğinin ise İstanbul Bölge Adliye Mahkemesi 19. Ceza Dairesine gönderilmek üzere Yargıtay Cumhuriyet Başsavcılığına TEVDİİNE,