Yargıtay 12. Ceza Dairesi E.2022/6534 K.2024/2839

İlk Derece Mahkemesince verilen hükme yönelik istinaf incelemesi üzerine Bölge Adliye Mahkemesi tarafından verilen kararın, Bölge Adliye Mahkemesi Cumhuriyet savcısı tarafından temyizi üzerine yapılan ön inceleme neticesinde, 5271 sayılı CMK'nın 298/1. maddesindeki temyiz isteminin reddini gerektirir bir durumun bulunmadığı tespit edilmekle işin esasına geçildi, gereği düşünüldü:

I. HUKUKÎ SÜREÇ

İlk Derece Mahkemesince sanık hakkında 2863 sayılı Kanuna aykırılık suçundan, aynı Kanun'un 67, 5237 sayılı TCK'nın 62. maddeleri uyarınca 10 ay hapis ve 20.833,00 TL adli para cezası ile cezalandırılmasına, 5271 sayılı CMK'nın 231. maddesinin beşinci fıkrası uyarınca hükmün açıklanmasının geri bırakılmasına karar verilmiş, kararın 10.03.2014 tarihinde kesinleşmesine müteakip, sanığın denetim süresi içerisinde 10.11.2014 tarihinde izinsiz kazı yapmak suçunu işlediği sabit görülerek mahkumiyetine dair hüküm tesis edilmiş,

anılan hükmün kesinleşmesi ile yapılan ihbar üzerine sanık hakkındaki hüküm 5271 sayılı CMK'nın 231/11. maddesi uyarınca açıklanmış, sanık müdafinin istinaf başvurusunun kabulü ile 5271 sayılı CMK'nın 280/1-a, 303/1-a maddesi uyarınca ilk derece mahkemesi hükmünün kaldırılması ile sanık hakkında 5271 sayılı CMK'nın 223/2-e maddesi uyarınca beraat kararı verilerek hükmün düzeltilerek istinaf başvurusunun esastan reddine karar verilmiş, Yargıtay Cumhuriyet Başsavcılığınca tanzim olunan onama görüşlü Tebliğname ile dava dosyası Dairemize tevdi olunmuştur.

II. TEMYİZ SEBEPLERİ

Bölge Adliye Mahkemesi Cumhuriyet savcısının temyiz isteği, sanık ...'nın dava konusu olaya ilişkin olarak iştirak düzeyindeki sorumluluğunun araştırılması gerektiğine, sanığın daha sonra işlediği izinsiz kazı yapmak suçundan cezalandırılmasının da dolaylı olarak gözönünde bulundurulmasına ve bölge adliye mahkemesince duruşma açılmadan karar verilmesinin değerlendirilmesi gerektiğine ilişkindir.

III. OLAY VE OLGULAR

Olay günü saat 10.15 sıralarında Mali Suçlarla Mücadele Şube Müdürlüğüne gelen bir telefonda...Caddesi üzerinde bulunan ... plakalı araç içerisindeki temyiz dışı sanık ...'ün el çantasında çok sayıda tarihi eser bulunduğu, eserlerin sanık ... tarafından görüşeceği kişilere satılacağı ihbarında bulunulması üzerine ihbara konu yere giden kolluk kuvvetleri tarafından kısa bir takipten sonra aracın kırmızı ışıkta durduğu sırada yanına gidildiği, polis kimlik kartları gösterildikten sonra ihbara ilişkin olaydan bahsedilip sanık ...'ın elindeki çanta içerisinde ne olduğunun sorulduğu,

sanığın cevaben çantada tarihi eserler olduğunu ve müzeye teslim edeceğini, araç sürücüsü sanık... ile arka koltukta oturan sanık ...'nın arkadaşları olduklarını, çantadaki eserlerden haberlerinin olmadığını, eserleri İzmir'den topladığını, İstanbul'daki müzelerin tarihi eserleri daha iye değerlendirdiğini bildiği için İstanbul'a getirdiğini beyan ederek kendi rızası ile çantayı açıp eserleri gösterdiği,

sanık ...'nın savunmasında, olay günü sanık ...'ın elindeki çanta içerisinde tarihi eser bulunduğunu bilmediğini, sanık ...'ın "Sana bir şeyler getireceğim." dediğini ancak tarihi eser olduğuna ihtimal vermediğini çünkü daha önceki gelişlerinde yöresel gıdalar getirdiğini, bu gelişinde de böyle ürünler getireceğini düşündüğünü, İstanbul'a gelince eski paralar olduğunu söylemesi üzerine eserleri müzeye teslim etmesi gerektiğini söylediğini, temyiz dışı sanık ...'ın da benzer mahiyette beyanda bulunduğu anlaşılmıştır.

A. İlk Derece Mahkemesinin Kabulü

"Polise yapılan tarihi eser kaçakçılığı ihbarının üzerine, sanığın da içerisinde bulunduğu ... plakalı araç içerisinde yapılan aramada, toplam 407 adet 2863 Sayılı Kanun kapsamında tarihi eser niteliğindeki objelerin ele geçirildiği, rapordan anlaşıldığı üzere bu objelerden 368 adedinin 2863 sayılı yasa kapsamında tarihi eser niteliğinde bulunup 28 adet objenin ise kapsam dışında bulunduğu, ancak piyasayı yanıltıcı nitelikte taklit olduğunun anlaşıldığı,

2863 sayılı Kanunun 4. maddesi gereğince kültür ve tabiat varlıklarını bulanların ve bundan haberdar olanların en geç üç gün içerisinde en yakın Müze Müdürlüğüne veya mülki idare amirliğine bildirme mecburiyetine rağmen sanığın bu mecburiyeti yerine getirmeyerek ihbar üzerine 2863 sayılı kanun kapsamındaki objelerle birlikte yakalandığı anlaşılmıştır."

B. Bölge Adliye Mahkemesinin Kabulü

"Sanık ...’in soruşturma aşamasında alınan savunmasında; çanta içerisinde ele geçirilen tüm malzemelerin ...’e ait olduğunu, ...’ün bunları nereden ve nasıl temin ettiğini bilmediğini beyan ettiği, kovuşturma aşamasında da, tekstil işi ile iştigal ettiğini,...... iş yaptığı kişi, ...’ün de ailece tanıdığı kişi olduğunu, olay günü araçta bulunduğunu, kendisini hastaneye bırakacakları sırada polis tarafından durdurulduğunu, ...’ün çantasında bulunan tarihi eserlerden haberinin olmadığını beyanla atılı suçu kabul etmediği,

hakkında hükmün açıklanmasının geri bırakılmasına karar verilen istinaf dışı sanık ...’ün soruşturma aşamasında alınan savunmasında; çanta içerisinde ele geçirilen tüm malzemelerin kendisine ait olduğunu, bunları kendisine ait bahçede çiftçilik yaparken çıkardığını, eserleri İstanbul’a müzeye teslim etmek için getirdiğini, kovuşturma aşamasında da ... civarında bulunan arazisinde siyah torba içerisinde eski paralar atılı vaziyette bulduğunu, tanıdığı ... ile ne yapması gerektiği konusunda görüştüğünü, tarihi eserlerin İstanbul da müzeye teslimi konusunda fikir birliğine vardıklarını,

İstanbul’da eserleri müzeye teslime giderken yakalandıklarını beyan ettiği, 2863 sayılı Kanunun 4. maddesinde haber verme zorunluluğu başlığı altında taşınır ve taşınmaz kültür ve tabiat varlıklarını bulanların, malik oldukları veya kullandıkları arazinin içinde kültür ve tabiat varlığı bulunduğunu bilenlerin veya yeni haberdar olan malik ve zilyetlerin, bunu en geç üç gün içinde, en yakın müze müdürlüğüne veya köyde muhtara veya diğer yerlerde mülki idare amirlerine bildirmeye mecbur oldukları belirtilmiş, buna aykırı hareket edenlerin cezası aynı Kanunun 67/1 maddesinde düzenlenmiştir.

Dolayısıyla haber verme sorumluluğuna aykırı hareket etme suçunun faili, taşınır ve taşınmaz kültür ve tabiat varlıkları ile ilgili haber verme zorunluluğu olan keşilerdir. Bu kişiler, kültür ve tabiat varlıklarını bulanlar, malik oldukları veya kullandıkları arazinin içinde kültür ve tabiat varlığı bulunduğunu önceden bilen, ya da önceden bilmemekle birlikte durumdan yeni haberdar olan malik ve zilyetlerdir.

Sanığın aşamalarda verdiği ifadelerde, suça konu kültür varlıklarını bulduğuna yönelik bir savunmada bulunmadığı gibi bu yönde de herhangi bir delilin bulunmayışı karşısında 67/1. maddede düzenlenen “bildirim yükümlülüğüne aykırılık” suçunun kanuni unsurlarının oluşmadığı, sanık ...’in suça konu eserler ile ilgili bilgi sahibi olduğuna veya diğer sanık ...'ün eylemine iştirak ettiğine dair savunmasının aksine mahkûmiyete yeterli her türlü şüpheden uzak, kesin ve inandırıcı bir delilin bulunmadığı anlaşılmakla; sanığın beraatine karar verilmesi gerektiği gözetilmeksizin, delillerin takdirinde yanılgıya düşülerek,

mahkûmiyetine ilişkin yazılı şekilde hüküm kurulması kanuna aykırı olup, sanık ...’in mahkûmiyetine ilişkin gerekçe ve hüküm kısmının tamamı karardan çıkartılarak, sanığın beraatine dair hüküm tesis edilip düzeltilerek istinaf başvurusunun esastan reddine karar verilmiştir."

IV. GEREKÇE VE KARAR

"Sanık ...’ün tüm aşamalarda elinde bulunan çanta içerisinde ele geçirilen tarihi eserlerin kendisine ait olduğunu beyan etmesi, sanığın bu savunmasının aksine delil bulunmayışı, sanık ...'nın suça konu eserler ile ilgili bilgi sahibi olduğuna veya diğer sanık ...'ün eylemine iştirak ettiğine dair savunmasının aksine mahkûmiyete yeterli her türlü şüpheden uzak, kesin ve inandırıcı bir delilin bulunmadığı" gerekçesi ile sanığın beraatine dair bölge adliye mahkemesinin kararında herhangi bir isabetsizlik bulunmadığı görülmüştür.

Yargılama sürecindeki işlemlerin usûl ve Kanuna uygun olarak yapıldığı, aşamalarda ileri sürülen iddia ve savunmaların toplanan tüm delillerle birlikte gerekçeli kararda gösterilip tartışıldığı, vicdanî kanının dosya içindeki belge ve bilgilerle uyumlu olarak kesin verilere dayandırıldığı,

sanığın atılı suçu işlediğine dair her türlü şüpheden uzak, kesin ve inandırıcı delil elde edilemediği gerekçesi gösterilerek mahkemece kabul ve takdir kılınmış olduğu anlaşılmakla, İstanbul Bölge Adliye Mahkemesi 31. Ceza Dairesinin kararında, Bölge Adliye Mahkemesi Cumhuriyet savcısı tarafından öne sürülen tüm temyiz sebepleri ve 5271 sayılı CMK'nın 289/1. maddesi ile sınırlı olarak yapılan temyiz incelemesi sonucunda hukuka aykırılık görülmediğinden aynı Kanun'un 302/1. maddesi gereği, Tebliğname’ye uygun olarak, oy birliğiyle TEMYİZ İSTEMİNİN ESASTAN REDDİ İLE HÜKMÜN ONANMASINA,