Karar Özeti
12. Ceza Dairesi 2022/9272 E. , 2025/804 K. "İçtihat Metni" MAHKEMESİ :Ceza Dairesi SAYISI : 2022/613 E., 2022/851 K. DAVA : Koruma tedbirleri nedeniyle tazminat HÜKÜM : Düzeltilerek istinaf başvurusunun esastan reddi TEBLİĞNAME GÖRÜŞÜ : Onama İlk Derece Mahkemesince verilen hükme yönelik istinaf incelemesi üzerine Böl
Karar Detayı
12. Ceza Dairesi 2022/9272 E. , 2025/804 K. "İçtihat Metni" MAHKEMESİ :Ceza Dairesi SAYISI : 2022/613 E., 2022/851 K. DAVA : Koruma tedbirleri nedeniyle tazminat HÜKÜM : Düzeltilerek istinaf başvurusunun esastan reddi TEBLİĞNAME GÖRÜŞÜ : Onama İlk Derece Mahkemesince verilen hükme yönelik istinaf incelemesi üzerine Bölge Adliye Mahkemesi tarafından verilen kararın; davacı vekili tarafından temyizi üzerine yapılan ön inceleme neticesinde 6100 sayılı HMK'nın 361/1. ve 5271 sayılı CMK'nın 298/1. maddesindeki temyiz istemlerinin reddini gerektirir bir durumun bulunmadığı tespit edilmekle, işin esasına geçildi, gereği düşünüldü: I. HUKUKÎ SÜREÇ İlk Derece Mahkemesince davacı vekilinin haksız elkoyma nedeniyle 60.000 Euro maddi ve 50.000,00 TL manevi tazminatın el koyma tarihinden işleyecek yasal faizi ile ödenmesine ilişkin talebinin, manevi tazminat yönünden reddine, maddi tazminat yönünden ise kısmen kabulü ile 230.376 TL maddi tazminatın el koyma tarihinden itibaren işleyecek yasal faizi ile davalından alınarak davacıya ödenmesine karar verilmiş, Bölge Adliye Mahkemesince davacı vekilinin ve davalı vekilinin istinaf başvuruları üzerine, tazminat davasına konu edilen pancar hasat makinası niteliğindeki aracın 2918 sayılı Karayolları Trafik Kanununun 3. maddesine göre iş makinesi statüsünde tescile tabi olduğu, aynı Kanunun 20/d. maddesi uyarınca ancak noterler tarafından yapılacak satış işlemi ile satışının gerçekleştirilebileceğinin düzenlendiği, söz konusu makinenin dava dışı H. Y. adına tescilli olduğu, davacı makineyi harici yolla aracı satın aldığını bildirmiş ise de, 2918 sayılı Kanunun 20/d maddesi gereğince, tescil edilmiş araçların her çeşit satış ve devirlerinin noterler tarafından yapılacağı, noterler tarafından yapılmayan her çeşit satış ve devirlerin geçersiz olduğunun anlaşılması karşısında, el koymadan kaynaklanan maddi bir zarar olmadığından ve ayrıca pancar sökme makinesinin devrinin şekil şartlarına uygun yapılmadığı anlaşılmakla davacının koruma tedbirlerine dayalı olarak dava açmaya hak ve yetkisinin bulunmadığı, bu itibarla maddi tazminat talebinin reddine karar verilmesi gerektiği kanaati ile İlk Derece Mahkemesi kararında maddi tazminata ilişkin kısım ile vekalet ücreti ve yargılama giderlerine ilişkin kısımlar çıkarılarak yerine şartları oluşmadığından ve dava açmaya hak ve yetkisi bulunmadığından davacının maddi tazminat talebin reddine ibaresinin eklenmesi ve yargılama giderlerinin davacı üzerinde bırakılması, davalı lehine vekalet ücretine hükmedilmesi suretiyle düzeltilerek istinaf başvurularının esastan reddine karar verilmiş, Yargıtay Cumhuriyet Başsavcılığınca temyiz talebinin esastan reddi ile hükmün onanmasına karar verilmesi görüşünü içeren Tebliğname ile dava dosyası Daireye tevdi edilmiştir. II. TEMYİZ SEBEPLERİ Davacı vekilinin temyiz sebepleri; eşyası yada malvarlığı değerleri zarara uğratılan kişinin el koyma nedeniyle tazminat talep etmesine olanak tanıyan yasal düzenlemede malik olma koşulunun aranmadığına, Bölge Adliye Mahkemesi kabulünün hatalı olduğuna, bu kabul doğru olsa dahi davacının tazminat isteme hakkının bulunduğuna, el koymaya konu soruşturma dosyasında neticeten kovuşturmaya yer olmadığına karar verildiğine, davacının husumetini yönelteceği kişilerin dava dışı kişiler olmayıp, zararın bizzat Savcılık işleminden doğduğuna, bu itibarla davanın reddine karar verilmesinin usul ve yasaya aykırı olduğuna ilişkindir. III. DAVANIN KONUSU İlk Derece Mahkemesince, tazminat talebinin dayanağı olan Yeşilhisar Cumhuriyet Başsavcılığının 2018/311 soruşturma numaralı dosyası kapsamında, davacının zilyetliğinde bulunan ancak tescil kaydı dava dışı H. Y.'nin üzerinde olan pancar sökme makinesine, şaşi numaraları değiştirilerek haricen davacıya satılmak suretiyle dolandırıcılık ve resmi belgede sahtecilik suçuna konu olduğu gerekçesiyle 06.01.2017 tarihinde el konulduğu, şaşi numarası değiştirerek haricen davacıya satış yapan şüpheliler hakkında yapılan soruşturma neticesinde kovuşturmaya yer olmadığına karar verildiği, pancar sökme makinesinin ise tescil kaydı sahibi H. Y.'ye teslim edildiği, kovuşturmaya yer olmadığı kararının 21.06.2021 tarihinde kesinleştiği, kesinleşen kararın davacıya tebliğ edilmediği, muhafaza altına alınma tarihi itibariyle yürürlükte bulunan 5271 sayılı Kanun'un 142. maddesinde öngörülen süre içinde yetkili ve görevli mahkemeye davanın açıldığı, soruşturma dosyasında kovuşturmaya yer olmadığı kararı verilmesine rağmen pancar sökme makinesinin davacıya teslim edilmediği bu itibarla kanunda öngörülen yasal şartların oluştuğu belirlenerek davanın kısmen kabulüne karar verilmiştir. İlk Derece Mahkemesince kısmen kabul edilen davada, Bölge Adliye Mahkemesi tarafından davanın reddine karar verilmek suretiyle düzeltilerek istinaf başvurusunun esastan reddine karar verildiği anlaşılmıştır. IV. GEREKÇE VE KARAR Yargılama sürecindeki işlemlerin usûl ve kanuna uygun olarak yapıldığı, aşamalarda ileri sürülen iddia ve savunmaların toplanan tüm delillerle birlikte gerekçeli kararda gösterilip tartışıldığı, tazminat şartlarının oluşmadığının saptandığı, vicdanî kanının dosya içindeki belge ve bilgilerle uyumlu olarak kesin verilere dayandırıldığı anlaşılmakla, Kayseri Bölge Adliye Mahkemesi 2. Ceza Dairesinin kararında davacı vekili tarafından öne sürülen temyiz sebepleri ve 5271 sayılı CMK'nın 289/1. maddesi ile sınırlı olarak yapılan temyiz incelemesi sonucunda hukuka aykırılık görülmediğinden CMK'nın 302/1. maddesi gereği, Tebliğname’ye uygun olarak, oy birliğiyle TEMYİZ İSTEMLERİNİN ESASTAN REDDİ İLE HÜKMÜN ONANMASINA, Dava dosyasının, 5271 sayılı CMK'nın 304/1. maddesi uyarınca Kayseri 3. Ağır Ceza Mahkemesine, Yargıtay ilâmının bir örneğinin ise Kayseri Bölge Adliye Mahkemesi 2. Ceza Dairesine gönderilmek üzere Yargıtay Cumhuriyet Başsavcılığına TEVDİİNE, 21.01.2025 tarihinde karar verildi.
Özgün Analiz
Olay Özeti: Tescili dava dışı kişi üzerinde bulunan pancar sökme makinesi, şasi numarası değiştirilerek haricen (noter dışı) davacıya satılmış; dolandırıcılık ve sahtecilik soruşturmasında makineye el konulmuş, kovuşturmaya yer olmadığına karar verilerek makine tescil sahibine teslim edilmiş, BAM davayı reddederek düzeltmiştir.
Hukuki İlke: 2918 sayılı Karayolları Trafik Kanunu 3. madde uyarınca iş makinesi statüsündeki tescile tabi aracın devri, aynı Kanun 20/d gereği noterde yapılmadıkça geçersizdir; haricen satın alan davacı malik sıfatını kazanamayacağından koruma tedbiri nedeniyle tazminat davası açmaya hak ve yetkisi bulunmaz.
Uygulama Sonucu: onama
Dava Strateji Notu: Tescile tabi araç ve iş makinesi devrinde noter şartı geçerlilik koşuludur; haricen satın alan kişi malik sayılmadığından CMK 141 koruma tedbiri tazminatına ehil olmaz, hak arayışı satıcıya karşı genel hükümlere yönelmelidir.