Karar Özeti
12. Ceza Dairesi 2023/4027 E. , 2025/1985 K. "İçtihat Metni" MAHKEMESİ :Ceza Dairesi SAYISI : 2022/2429 E., 2022/4861 K. DAVA : Koruma tedbirleri nedeniyle tazminat HÜKÜM : İstinaf başvurusunun esastan reddi kararı TEBLİĞNAME GÖRÜŞÜ : Onama İlk Derece Mahkemesince verilen hükme yönelik istinaf incelemesi üzerine Bölge
Karar Detayı
12. Ceza Dairesi 2023/4027 E. , 2025/1985 K. "İçtihat Metni" MAHKEMESİ :Ceza Dairesi SAYISI : 2022/2429 E., 2022/4861 K. DAVA : Koruma tedbirleri nedeniyle tazminat HÜKÜM : İstinaf başvurusunun esastan reddi kararı TEBLİĞNAME GÖRÜŞÜ : Onama İlk Derece Mahkemesince verilen hükme yönelik istinaf incelemesi üzerine Bölge Adliye Mahkemesi tarafından verilen kararın davacı vekili tarafından temyizi üzerine yapılan ön inceleme neticesinde 6100 sayılı HMK'nın 361/1. ve 5271 sayılı CMK'nın 298/1. maddesindeki temyiz isteminin reddini gerektirir bir durumun bulunmadığı tespit edilmekle, işin esasına geçildi; I. HUKUKÎ SÜREÇ İlk Derece Mahkemesince davacının haksız el koyma nedeniyle 600.000,00 Dolar maddi tazminatın el koyma tarihinden itibaren yasal faizi ile ödenmesine ilişkin talebinin reddine karar verilmiş, Bölge Adliye Mahkemesince davacı vekilinin istinaf başvurusu üzerine yapılan inceleme neticesinde istinaf başvurusunun esastan reddine karar verilmiş, Yargıtay Cumhuriyet Başsavcılığınca davacı vekilinin temyiz isteminin reddi ile hükmün onanmasına karar verilmesi görüşünü içeren Tebliğname ile dava dosyası Daireye tevdi edilmiştir. II. TEMYİZ SEBEPLERİ Davacı vekilinin temyiz sebepleri; yerel mahkeme kararındaki yasa maddesi değerlendirmesinin eksik incelemeye dayalı ve hatalı olduğuna, ceza yargılamasının dava zamanaşımı nedeniyle düşme kararı ile sonuçlanmasının uğranılan zararın tazmin talebinine engel olmadığına, CMK'nın 144/c maddesinde sayılan hallerin terditli ve özel şartların varlığının bulunması olarak sayılmış olduğuna, mülkiyet hakkının, hukuki istikrar ve güvenlik ilkesinin, adil yargılanma hakkının, ölçülülük ilkesinin ihlal edildiğine, emsal niteliğini haiz içtihatlara aykırı davranıldığına ilişkindir. III. DAVANIN KONUSU İlk Derece Mahkemesince, tazminat talebinin dayanağı olan Küçükçekmece 1.Asliye Ceza Mahkemesinin 2013/731 Esas, 2021/4 Karar sayılı ceza dosyası incelendiğinde, davacının kaçakçılık ve suç işlemek amacıyla kurulan örgüte üye olmak suçlarından yürütülen soruşturma kapsamında söz konusu ... isimli deniz taşıtına el konulduğu, el konulan deniz taşıtının muhafaza altındayken Erenköy Tasfiye İşletme Genel Müdürlüğünce 03.06.2009 tarihinde satış suretiyle satılarak tasfiye edildiği ve tasfiye bedelinin emanet hesaba alındığı, yapılan yargılama sonucunda davacı hakkında zamanaşımından düşme kararı ve el konulan ... isimli teknenin sahibine iadesine, tasfiye edilmiş ise tasfiye bedelinin sahibine iadesine karar verildiği, düşme hükmünün 02.09.2021 tarihinde kesinleştiği, el koyma tarihi itibariyle yürürlükte bulunan 5271 sayılı CMK'nın 142. maddesinde öngörülen süre içinde yetkili ve görevli mahkemeye davanın açıldığı, davacı hakkında aynı konuda açılan davanın bulunmadığı ancak davacı, vekili aracılığıyla el koyma nedeni ile davaya konu ... isimli teknenin haksız olarak el konularak tasfiye edildiğinden bahisle bakiye rayiç değer ve yoksun kalınan kazanca ilişkin maddi tazminat talebinde bulunmuş ise de, Yargıtay 12. CD'nin 06/12/2021 tarih 2020/2403 - 2021/8568 sayılı kararında da belirtildiği üzere, CMK'nın 141/j maddesinde, eşyasına veya diğer malvarlığı değerlerine, koşulları oluşmadığı halde elkonulan veya korunması için gerekli tedbirler alınmayan ya da eşyası veya diğer malvarlığı değerleri amaç dışı kullanılan veya zamanında geri verilmeyen kişilerin uğramış olduğu zararları isteyebileceklerinin hüküm altına alındığı, bu minvalde somut olayda davacıya ait tekneye akaryakıt kaçakçılığı suçundan yürütülen soruşturma kapsamında el konulduğunun, ele geçen akaryakıtın kaçak olup olmadığının ve sahibinin tespiti için akaryakıtın ele geçtiği tekneye el konulmasının zorunlu ve makul olduğunun, nitekim Küçükçekmece 6. Asliye Ceza Mahkemesince bahsi geçen teknede ele geçen kaçak akaryakıtın müsaderesine karar verildiğinin anlaşılması karşısında el koyma işleminin usul ve yasaya uygun olduğu, diğer yandan, bu süreçte bahsi geçen teknede bir zarar meydana geldiğine ya da korunması için gerekli tedbirlerin alınmadığına dair dosya kapsamı itibariyle herhangi bir bilginin bulunmadığı, yine tekneye 20.02.2009 tarihinde el konulduğu, 03.06.2009 tarihinde ise tasfiye edilerek tasfiye bedelinin davacıya ödendiği, bu sürenin ceza dosyasının mahiyeti itibariyle makul olduğu, bu haliyle el koymanın hukuka uygun olduğu, kaldı ki CMK 144/c maddesi gereğince "Genel veya özel af, şikayetten vazgeçme, uzlaşma gibi nedenlerle hakkında kovuşturmaya yer olmadığına veya davanın düşmesine karar verilen veya kamu davası geçici olarak durdurulan veya kamu davasının ertelenen veya düşürülenler" şeklinde tazminat isteyemeyecek kişilerin sayıldığı, bu sebeplerle davası zaman aşımı nedeniyle düşen davacının tazminat isteme hakkının da olmadığı belirlenerek maddi tazminat talebinin reddine karar verilmiştir. İlk Derece Mahkemesince reddedilen davada, Bölge Adliye Mahkemesince bir isabetsizlik görülmediği anlaşılmıştır. IV. GEREKÇE VE KARAR Yargılama sürecindeki işlemlerin usûl ve kanuna uygun olarak yapıldığı, aşamalarda ileri sürülen iddia ve savunmaların toplanan tüm delillerle birlikte gerekçeli kararda gösterilip tartışıldığı, tazminat şartlarının oluşmadığının saptandığı, vicdanî kanının dosya içindeki belge ve bilgilerle uyumlu olarak kesin verilere dayandırıldığı anlaşılmakla, İstanbul Bölge Adliye Mahkemesi 19. Ceza Dairesinin kararında davacı vekili tarafından öne sürülen temyiz sebepleri ve 5271 sayılı CMK'nın 289/1. maddesi ile sınırlı olarak yapılan temyiz incelemesi sonucunda hukuka aykırılık görülmediğinden CMK'nın 302/1. maddesi gereği, Tebliğname’ye uygun olarak, oy birliğiyle TEMYİZ İSTEMİNİN ESASTAN REDDİ İLE HÜKMÜN ONANMASINA, Dava dosyasının, 5271 sayılı CMK'nın 304/1. maddesi uyarınca İstanbul 4. Ağır Ceza Mahkemesine, Yargıtay ilâmının bir örneğinin ise İstanbul Bölge Adliye Mahkemesi 19. Ceza Dairesine gönderilmek üzere Yargıtay Cumhuriyet Başsavcılığına TEVDİİNE, 25.02.2025 tarihinde karar verildi.
Özgün Analiz
Olay Özeti: Davacının kaçakçılık ve örgüt soruşturması kapsamında sahibi olduğu tekneye el konulmuş, tekne muhafaza altındayken 03.06.2009'da tasfiye suretiyle satılmış; yargılama sonunda davacı hakkında zamanaşımından düşme kararı verilip tasfiye bedelinin iadesine hükmedilmiştir. Davacı haksız el koyma nedeniyle maddi tazminat istemiş, talep reddedilmiştir.
Hukuki İlke: Akaryakıt kaçakçılığı soruşturmasında ele geçen kaçak akaryakıtın ve sahibinin tespiti için tekneye el konulması zorunlu ve makul olup el koyma hukuka uygundur; ayrıca CMK 144/c uyarınca davası zamanaşımı nedeniyle düşürülenler tazminat isteyemez. Tazminat şartlarının (CMK 141/j) oluşmadığı sonucuna varılmıştır.
Uygulama Sonucu: onama
Dava Strateji Notu: Kaçak eşyanın ele geçtiği aracın soruşturma için el konulması makul süre içinde kaldığında hukuka uygundur; ceza davası zamanaşımından düşen kişi CMK 144/c nedeniyle koruma tedbiri tazminatı isteyemez, bu yol kapalıdır.