Yargıtay 12. Ceza Dairesi E.2023/6170 K.2025/1709

Başsavcılığınca hükmün onanmasına karar verilmesi görüşünü içeren Tebliğname ile dava dosyası Daireye tevdi edilmiştir.

II. TEMYİZ SEBEPLERİ

Davacı vekilinin temyiz sebepleri; el koymaya konu gemiye fiili olarak el konulup, yediemin sıfatıyla davacı şirkete iadesine karar verildiği süreçte geminin işletilememesinden kaynaklı olarak davacı şirketin maddi zarara uğradığına, Kanunun açık hükmü gereği el koyma işleminin sicile şerh verilmesi suretiyle gerçekleştirilmesi gerekirken, fiili el koymanın ölçülülük ilkesine aykırı olduğuna, bu itibarla davanın reddine karar verilmesinin usul ve yasaya aykırı olduğuna ilişkindir.

III. DAVANIN KONUSU

İlk Derece Mahkemesince, tazminat talebinin dayanağı olan İstanbul

56. Asliye Ceza Mahkemesinin 2013/1213 Esas – 2016/166 Karar sayılı ceza dosyası kapsamında, davacı şirkete gemiye 5607 sayılı Kaçakçılıkla Mücadele Kanunu kapsamında kaçak akaryakıt taşımada kullanıldığı gerekçesiyle 28.02.2008 tarihinde el konulduğu, yargılama sürecinde geminin tescil kaydına şerh konulmak suretiyle yediemin sıfatıyla davacı şirkete iade edildiği, yapılan yargılama sonunda davacı şirkete ait geminin müsaderesine yer olmadığına karar verildiği, Yargıtay

7. Ceza Dairesinin kararı ile de geminin üzerindeki tedbir şerhi kaldırılmak suretiyle hak sahibine iadesine karar verildiği, kararın 12.01.2022 tarihinde kesinleştiği, kesinleşen kararın davacıya tebliğ edilmediği, muhafaza altına alınma tarihi itibariyle yürürlükte bulunan 5271 sayılı Kanun'un 142. maddesinde öngörülen süre içinde yetkili ve görevli mahkemeye davanın açıldığı ancak gemi üzerinde haksız el koymadan bahsedilemeyeceğinden, kanunda öngörülen yasal şartların oluşmadığı belirlenerek davanın reddine karar verilmiştir.

İlk Derece Mahkemesince reddedilen davada, Bölge Adliye Mahkemesi tarafından istinaf başvurusunun esastan reddine karar verildiği anlaşılmıştır.

IV. GEREKÇE VE KARAR

Yapılan yargılamaya, toplanıp karar yerinde gösterilen delillere, mahkemenin kovuşturma sonuçlarına uygun olarak oluşan kanaat ve takdirine, incelenen dosya kapsamına göre davacı vekilinin sair temyiz sebeplerinin reddine, ancak.

5271 sayılı CMK'nın 141/1-j maddesinde eşyasına veya diğer malvarlığı değerlerine koşulları oluşmadığı halde el konulan veya zamanında geri verilmeyen, kişilerin tazminat isteyebilecek olduğu düzenlenmiş olup, aynı Kanun'un 128. maddesinin dördüncü fıkrası uyarınca kara, deniz ve hava ulaşım araçları hakkında verilen el koyma kararlarının sicile şerh verilmek suretiyle icra olunacağı belirtilmiştir. Bunun istisnası ise 5607 sayılı Kanunun 10. maddesinde düzenlenmektedir.

10. maddenin 2 numaralı bendinde yer alan düzenlemeye göre taşıtın kaçakçılıkta kullanılması nedeniyle soruşturma ve kovuşturma devam ederken, kaçakçılık suçunun işlenmesinde tekrar kullanılması, kaçak eşyanın, suçun işlenmesini kolaylaştıracak veya fiilin ortaya çıkmasını engelleyecek şekilde özel olarak hazırlanmış gizli tertibat içerisinde saklanmış veya taşınmış olması ve Türkiyede sicile kayıtlı olmaması hallerinde, el konulan taşıt alıkonulur.

Sahibinin taşıtın değeri kadar teminatı alıkoyma tarihinden itibaren otuz gün içinde gümrük idaresine teslim etmesi halinde, taşıt sahibine iade edilir. Aksi takdirde, tasfiye idaresi tarafından soruşturma ve kovuşturma sonucu beklenmeksizin derhal tasfiye olunur.

Dört numaralı bentte yer alan düzenlemeye göre ise, tasfiyenin satış suretiyle gerçekleşmesi halinde, satıştan elde edilen gelirden taşıtın muhafaza edilmesi ve satışı için gerekli olan bütün masraflar karşılandıktan sonra kalan miktar, kovuşturma sonucuna göre işlem yapılmak üzere emanet hesabına alınır.

Bu açıklamalar ışığında dosya kapsamına göre davacı şirkete ait gemiye dosya kapsamında el koyma tutanakları yer almamakla birlikte dava dilekçesinde belirtildiği şekliyle 28.02.2008 tarihinde fiili olarak alıkonulmak suretiyle el konulduğu, yine dava dilekçesinde belirtildiği şekliyle yargılama sürecinde yediemin sıfatıyla davacıya iade edildiği, yargılama sonunda gemi bakımından müsadereye yer olmadığı ve tescil kaydındaki şerhin kaldırılmasına karar verildiği anlaşılmakla;

öncelikle tazminat davasına dayanak teşkil eden ceza dosyasından el koymaya ilişkin tüm bilgi ve belgeler Yargıtay denetime olanak verecek şekilde dosya kapsamına dahil edilerek, dava konusu gemi bakımından fiili el koyma kararı verilip verilmediği, verilmiş ise de hangi kapsamda verildiği, fiili el koyma kararının 5607 sayılı Kanun'un 10/2. maddesinde kalıp kalmadığı tespit edildikten sonra, fiili el koyma kararının 5607 sayılı Kanun 10/2. maddesi kapsamında verilmiş olması durumunda el koymanın hukuka uygun olması nedeniyle davanın reddine karar verilmesi,

bu kapsamda verilmemiş olması durumunda ise el koyma kararının CMK'nın 128/4. maddesine aykırılık teşkil edeceği, bu itibarla davacı şirketin tazminat talebinin CMK'nın 141/1-j maddesi kapsamında ele alınması gerektiği gözetilmeksizin yazılı şekilde hüküm tesisi, Hukuka aykırı olup, açıklanan nedenlerle davacı vekilinin temyiz istemleri yerinde görüldüğünden İstanbul Bölge Adliye Mahkemesi