Yargıtay 12. Ceza Dairesi E.2023/5536 K.2024/5529

Davacının tazminat talebi hakkında dairemizce verilen bozma kararı üzerine kurulan hükmün; davacı tarafından temyizi üzerine yapılan ön inceleme neticesinde, 6100 sayılı HMK'nın 361/1. ve 5271 sayılı CMK'nın 298/1. maddesindeki davacının temyiz isteminin reddini gerektirir bir durumun bulunmadığı tespit edilmekle, işin esasına geçildi, gereği düşünüldü:

I. HUKUKÎ SÜREÇ

İlk Derece Mahkemesince; davacının cezaevinde kaldığı dönem içerisinde cilt kanseri tedavisi için hastaneden almış olduğu randevuya cezaevi idaresi tarafından zamanında götürülmemesi sonucunda tedavisinin uzamasına sebebiyet verilmesi nedeniyle 1.000.000,00 TL manevi tazminatın ödenmesine ilişkin talebinin tensiben reddine karar verilmiş, davacı tarafından yapılan istinaf başvurusunun esastan reddine karar verilmiş, Dairemizce davacının temyiz isteminin kabulü ile Bölge Adliye Mahkemesince kurulan hükmün bozulmasına karar verilmiş, bozma üzerine yapılan yargılamada davanın reddine karar verilmiş,

Yargıtay Cumhuriyet Başsavcılığınca davacının temyiz isteminin kabulü ile hükmün bozulmasına karar verilmesi görüşünü içeren Tebliğname ile dava dosyası Daireye tevdi edilmiştir.

II. TEMYİZ SEBEPLERİ

Davacının temyiz sebepleri; cezaevi idaresinin randevusu olmasına rağmen hastaneye sevkini sağlamadığına, tedavisinin yapılamadığına, davanın kabul edilmesi gerektiğine, ilişkindir.

III. DAVANIN KONUSU

İlk Derece Mahkemesince, davacının dava dilekçesinde açıkça idarenin hizmet kusuruna karşı tazminat talep ettiğini belirtmesi, 5271 sayılı CMK 141. maddesinde yer alan düzenlemede tazminat talep edilebilecek hallerin açıkça ve haksız yakalama, gözaltı, tutuklama, el koyma tedbirinden kaynaklı hallerle sınırlı sayıda olacak şekilde sayılmış olduğunu, davacının tazminat istemine ilişkin dilekçesindeki nedenlerin bu maddede sayılan hallerden olmadığı, davacının idarenin uyguladığını beyan ettiği haksız ve hukuka aykırı eyleminin davacıda oluşturduğu üzüntü sebebi ile tazminat istediğinin net olduğu,

mahkemenin Ağır Ceza Mahkemesinin yetki ve görev sınırlarını aşarak idarenin hizmet kusuru anlamında bir zarar tespiti yapamayacağı, ayrıca bu konuda yasal bir boşluk varsa yine mahkemenin görev alanında olmadığı hususları dikkate alınarak yasal şartları oluşmadığından davanın reddine karar verilmiştir.

IV. GEREKÇE VE KARAR

T.C. Uyuşmazlık Mahkemesinin 28.09.2020 tarih, 2020/458 Esas, 2020/571 Karar numaralı kararı uyarınca tazminata konu davanın adli yargı görevine girdiğine ilişkin kesin kararı gereğince yapılan incelemede. Bozma ilamına uyularak yapılan yargılamaya, toplanıp karar yerinde gösterilen delillere, mahkemenin kovuşturma sonuçlarına uygun olarak oluşan kanaat ve takdirine, incelenen dosya kapsamına göre.

5271 sayılı Kanun'un "Tazminat istemi" kenar başlıklı 141. maddesinin ilgili kısmı şöyledir: "(1)Suç soruşturması veya kovuşturması sırasında; a)Kanunlarda belirtilen koşullar dışında yakalanan, tutuklanan veya tutukluluğunun devamına karar verilen, b)Kanunî gözaltı süresi içinde hâkim önüne çıkarılmayan, c)Kanunî hakları hatırlatılmadan veya hatırlatılan haklarından yararlandırılma isteği yerine getirilmeden tutuklanan, d)Kanuna uygun olarak tutuklandığı hâlde makul sürede yargılama mercii huzuruna çıkarılmayan ve bu süre içinde hakkında hüküm verilmeyen,

e)Kanuna uygun olarak yakalandıktan veya tutuklandıktan sonra haklarında kovuşturmaya yer olmadığına veya beraatlerine karar verilen, f)Mahkûm olup da gözaltı ve tutuklulukta geçirdiği süreleri, hükümlülük sürelerinden fazla olan veya işlediği suç için kanunda öngörülen cezanın sadece para cezası olması nedeniyle zorunlu olarak bu cezayla cezalandırılan, g)Yakalama veya tutuklama nedenleri ve haklarındaki suçlamalar kendilerine, yazıyla veya bunun hemen olanaklı bulunmadığı hâllerde sözle açıklanmayan, h)Yakalanmaları veya tutuklanmaları yakınlarına bildirilmeyen, i)Hakkındaki arama kararı ölçüsüz bir şekilde gerçekleştirilen,

j)Eşyasına veya diğer malvarlığı değerlerine, koşulları oluşmadığı halde elkonulan veya korunması için gerekli tedbirler alınmayan ya da eşyası veya diğer malvarlığı değerleri amaç dışı kullanılan veya zamanında geri verilmeyen,k) (Ek: 11/4/2013-6459/17 md.) Yakalama veya tutuklama işlemine karşı Kanunda öngörülen başvuru imkânlarından yararlandırılmayan, Kişiler, maddî ve manevî her türlü zararlarını, Devletten isteyebilirler.

(3(Ek:18/6/2014-6545/70 md.) Birinci fıkrada yazan hâller dışında, suç soruşturması veya kovuşturması sırasında kişisel kusur, haksız fiil veya diğer sorumluluk hâlleri de dâhil olmak üzere hâkimler ve Cumhuriyet savcılarının verdikleri kararlar veya yaptıkları işlemler nedeniyle tazminat davaları ancak Devlet aleyhine açılabilir.

Tazminat istemine ilişkin 5271 sayılı CMK'nın 141 ve devamı maddelerinde ''suç soruşturması ve kovuşturması sırasında'' gerçekleşen koruma tedbirlerine ilişkin hukuka aykırılıklar yönünden bu kanun hükümlerine göre tazminat istenebileceği belirtilmekle birlikte, madde metninde bu aykırılıkların tahdidi şekilde sıralandığı, bu kapsamda davacının tutuklu olarak cezaevindeyken cilt kanseri tedavisi için hastaneden almış olduğu randevuya cezaevi idaresi tarafından zamanında götürülmemesi nedenine dayanarak açtığı tazminat talebinin, CMK'nın 141. maddesi kapsamında suç soruşturması ve kovuşturması ile ilgili olmadığı,

davacının talebi haksız fiil sorumluluğuna dayanmakta olup, dava konusu yapılan olayların temelinde Ceza İnfaz Kurumunun eyleminin bulunduğu, haksız fiil sorumluluğuyla ile ilgili açılan davalarda genel olarak yargılama yapma yetkisinin 6100 sayılı HMK ve 6098 sayılı Borçlar Kanunu kapsamında Asliye Hukuk Mahkemelerinde olduğu anlaşıldığından mahkemenin gerekçesinde isabetsizlik görülmemiştir.

Bozma ilamına uyularak yapılan yargılama sürecindeki işlemlerin usûl ve kanuna uygun olarak yapıldığı, aşamalarda ileri sürülen iddia ve savunmaların toplanan tüm delillerle birlikte gerekçeli kararda gösterilip tartışıldığı, tazminat şartlarının oluşmadığının saptandığı, vicdanî kanının dosya içindeki belge ve bilgilerle uyumlu olarak kesin verilere dayandırıldığı anlaşılmakla, davacı tarafından öne sürülen temyiz sebepleri ve CMK'nın 289/1. maddesi ile sınırlı olarak yapılan temyiz incelemesi sonucunda hukuka aykırılık görülmediğinden CMK'nın 302/1. maddesi gereği, Tebliğname’ye aykırı olarak,