Yargıtay 12. Ceza Dairesi E.2025/1613 K.2025/6276

Antalya Bölge Adliye Mahkemesi 10. Ceza Dairesinin 18.02.2021 tarihli 2020/3501 Esas, 2021/314 Karar sayılı kararının, suçtan zarar gören kurum vekili tarafından temyizi üzerine yapılan ön inceleme neticesinde; Şikayetçi ... adına İl Kültür ve Turizm Müdürlüğüne duruşma günü bildirilmediğinden, 5271 sayılı CMK'nın 260. maddesi uyarınca katılan sıfatını alabilecek surette suçtan zarar gören sıfatıyla temyiz hakkının bulunduğu kabul edilerek, suçtan zarar gördüğü anlaşılan ve hükmü temyiz etmek suretiyle katılma iradesini ortaya koyan şikayetçi İl Kültür ve Turizm Müdürlüğünün 5271 sayılı CMK'nın 237/2. maddesi uyarınca davaya katılmasına karar verilerek yapılan incelemede;

I. HUKUKÎ SÜREÇ

Antalya 14. Asliye Ceza Mahkemesinin 09.01.2020 tarihli ve2019/57E.. 2020/25K. sayılı ilamıyla sanık hakkında 2863 sayılı Kanuna aykırılık suçundan, aynı Kanunun 74/1, 5237 sayılı TCK'nın 62, 35, 53 maddeleri uyarınca 10 ay hapis cezası ile cezalandırılmasına, karar verilmiş, karara karşı sanık ... katılan vekili tarafından istinaf başvurusunda bulunulması üzerine Bölge Adliye Mahkemesince dosya üzerinden yapılan inceleme neticesinde CMK'nın 280/1-a ve 303/1-a maddeleri gereğince İlk Derece Mahkemesi kararının kaldırılması ile hükme;

"1-Her ne kadar sanık hakkında Kültür Varlıkları Bulmak Amacıyla, İzinsiz Olarak Kazı veya Sondaj Yapmak suçundan cezalandırılması istemiyle kamu davası açılmış ise de; yüklenen suçun sanık tarafından işlendiği sabit olmadığından CMK'nun 223/2-e maddesi uyarınca BERAATİNE,

2-Kepez Jandarma Karakolunda muhafaza altında bulunan eşyalar ile Antalya Adli Emanetinin 2019/3477 sırasında kayıtlı eşyaların karar kesinleştiğinde sanığa İADESİNE, 7 adet sigara izmaritinin DOSYADA DELİL OLARAK SAKLANMASINA,

3-Verilen beraat kararı nedeniyle bu sanık yönünden yapılan yargılama giderlerinin hazine üzerinde bırakılmasına," ibarelerinin yazılması, suretiyle hükmün düzeltilerek istinaf başvurusunun esastan reddine karar verilmiş, karara karşı katılan vekili tarafından temyiz başvurusunda bulunulması üzerine, Yargıtay Cumhuriyet Başsavcılığınca tanzim olunan bozma görüşünü içerir tebliğname ile dava dosyası Dairemize tevdi edilmiştir.

II. TEMYİZ SEBEPLERİ

Katılan vekilinin temyiz isteği; sanığın cezalandırılması gerektiğine, resen tespit olunacak nedenlere ilişkindir.

III. OLAY VE OLGULAR

A. Yerel Mahkeme Kabulü

Yerel Mahkemece yürütülen yargılama neticesinde;"... olay günü jandarma görevlilerince .. Mah. .. .. Mezarlığı mevkiindeki 1. Dereceden sit alanı olan ...

Mezarlığında yaptıkları kontroller sırasında olay yerinde kazı için malzemeler bulunduğu ve bu malzemelerin olay yerine bırakıldığının görüldüğü, bunun üzerine olay yeri inceleme ekiplerince olay yerinde yapılan incelemede malzemelerin bulunduğu yere 50 metre mesafede kazı alanı bulunduğu ve üzerine kapatılmış kuyu şeklinde bir çukur, çukurdaki suyu tahliye etmek içinde su pompası çalıştırıldığının tespit edildiği, olay yerinin incelemesi sırasında sanığa ait sürücü belgesi ve şahsi eşyalar bulunduğu, sanığın aşamalardaki savunmalarında andezit madene karşı ilgisi olduğunu, ..

Mahallesinde andezit olduğunu öğrenince İzmir'den malzemeleri ile geldiğini, yemek yediği sırada silah sesi duyduğu için korkup kaçtığını, beyan ettiği, keşif mahallinde beyanı alınan tuttanak mümzii ...’ın beyanında olay yerinde calaskar olarak tabir edilen kum çıkarma aletini ve metal borular gördüklerini, buldukları erkek cekedi içerisinde sanığın sürücü belgesine uşatıklarını, sanığı ilk aradıklarında cevap vermediğini, daha sonra aradığımızda andezit aramak için orada olduğunu beyan ettiğini söylediği, olay yeri incelemsesinde yeni tarihli kazıya rastlanılmadığı,

aldırılan bilirkişi raporunda dava konusu yerin 1. derece arkeolojik sit alanı olduğunu, dosyadaki belgelerden sanığın andezit aramak için faaliyette bulunduğunun anlaşıldığından eylemin 2863 kapsamı dışında olduğu kanaatini bildirdiği, ancak sanığın savunmalarında benzer durumda maden ararken eğer çıkarmaya değiyorsa izin alıp taşları çıkarttığı savunmasına karşın kurumlara yazılan müzekkerede sanığa izin verildiğine dair bir belgeye ulaşılamadığı, sanığın da olay yerinde maden arama yönünde izin aldığına ve benzer mahiyette daha evvel başkaca yerlerde maden arama izni aldığına dair dosyaya delil ve belge sunmadığı,

sanığın olay yerinden jandarma ekiplerini görünce kaçtığı, ilk aramalara cevap vermediği, hazırlık yapılan yerde bulunan llk bakışta göze çarpan kalıntıların sanık tarafından görülmemesinin mümkün olmadığı, sanığın henüz hazırlık aşamasında iken kazı yapamadan yakalandığı kanaatine varılarak " gerekçeleriyle sanığın teşebbüs hükümleri uygulanmak suretiylen kültür varlıkları bulmak amacıyla, izinsiz olarak kazı veya sondaj yapma suçundan mahkumiyetine dair hüküm tesis edildiği anlaşılmıştır.

B. Bölge Adliye Mahkemesi Kabulü

Bölge Adliye Mahkemesince, dosya üzerinden yapılan inceleme neticesinde; "...Kolluk güçlerinin izinsiz kazı yapıldığı ihbarı üzerine, olay yeri olan .. mezarlığına kontrole gittikleri, yerin ormanlık olduğu, jandarmayı gören şüpheli bir şahsın kaçtığı, ağaçlık olması dolayısıyla şahsın yakalanmadığı, olay yerinde ceketini bıraktığı, ceketin içinden kimliği çıkınca sanığa ulaşıldığı, olay yerinin daha önceden bir çok kez kazıldığı,

jandarmanın etrafta yaptığı aramada, 2 metre uzunluğunda elektrikli vinç monteli metal düzenek, 6 adet su bidonu, boru anahtarları, sarı renkli çuval, akü, eldivenler, alet çantası, alyan anahtarı, elmas uç, ingiliz anahtarı, yan keski, plastik huni bulduğu, bu malzemelere 50 metre mesafede kazı alanı ve üzeri kapatılmış, kuyu şeklinde bir çukur ve çukurdaki suyu tahliye etmek için su pompası bulunduğu, sanığı kolluk güçlerinin kazı yaparken görmedikleri, sanığın kazı yaptığına dair, dosyada herhangi bir bilgi ya da belgeye rastlanmadığı, dolayısıyla çukuru sanığın kazdığına dair bir delil olmadığı,

sanığın aşamalarda istikrarlı bir şekilde andezit adlı maden aramak için olay yerine henüz geldiğini söylediği, böylece sanığın andezit madeni aramak için olay yerine geldiğinin kabulü gerektiği, taşınır kültür varlığı bulmak amacıyla izinsiz kazı yapmak için gelmiş olsa dahi henüz hazırlık hareketleri aşamasında olduğu,

yasalarımıza göre hazırlık hareketlerinin cezalandırılamayacağı nedenle sanığın beraati yerine mahkumiyetine karar verilmesi," gerekçesiyle İlk Derece Mahkemesi hükmü kaldırılarak yüklenen suçun sanık tarafından işlendiği sabit olmadığı gerekçesiyle CMK'nın 223/2-e maddesi uyarınca sanığın beraatine dair hüküm kurulduğu anlaşılmıştır.

IV. GEREKÇE VE KARAR

Yargıtay Ceza Genel Kurulunun 31.05.2023 tarihli, 2022/7-315 Esas, 2023/322 Karar sayılı kararında da belirtildiği üzere Bölge Adliye Mahkemesinin, İlk Derece Mahkemesinin maddi olayın gerçekleşme biçimine ilişkin kabulünü değiştirmemesi, dosyaya yeni bir delil ikame etme yoluna gitmemesi, İlk Derece Mahkemesinin dosyada mevcut delilleri takdir etmek suretiyle ulaştığı sonucu isabetli bulmayarak aynı delilleri yeniden değerlendirip suçun unsuru bakımından farklı bir sonuca ulaşması,

7035 sayılı Kanun'un gerekçesinde de belirtildiği üzere değişiklikle amaçlanan hususlardan birinin Bölge Adliye Mahkemelerinin daha etkin ve verimli bir şekilde çalışmalarının sağlanması olması hususları birlikte gözetildiğinde.

Bölge Adliye Mahkemesinin duruşma açmaksızın dosya üzerinden yaptığı inceleme neticesinde İlk Derece Mahkemesince mahkûmiyetine hükmedilen ve eylemi sabit görülen sanığın atılı suçu işlediğine dair her türlü şüpheden uzak, kesin, inandırıcı ve somut bir delil bulunmadığı gerekçesi ile beraatlerine karar verebileceğinin kabulünde zorunluluk bulunduğu anlaşıldığından, tebliğnamede bu hususta bozma öneren düşünceye iştirak edilmemiştir.

Yargılama sürecindeki işlemlerin usûl ve kanuna uygun olarak yapıldığı, aşamalarda ileri sürülen iddia ve savunmaların toplanan tüm delillerle birlikte gerekçeli kararda gösterilip tartışıldığı, vicdanî kanının dosya içindeki belge ve bilgilerle uyumlu olarak kesin verilere dayandırıldığı, ; yüklenen suçun sanık tarafından işlendiği sabit olmadığı gerekçe gösterilerek Mahkemece kabul ve takdir kılınmış olduğu anlaşılmakla, ...

Bölge Adliye Mahkemesi 10. Ceza Dairesinin kararında, katılan vekili tarafından öne sürülen tüm temyiz sebepleri ve 5271 sayılı CMK'nın 289/1. maddesi ile sınırlı olarak yapılan temyiz incelemesi sonucunda hukuka aykırılık görülmediğinden aynı Kanun'un 302/1. maddesi gereği, Tebliğname’ye uygun olarak, oy birliğiyle TEMYİZ İSTEMİNİN ESASTAN REDDİ İLE HÜKMÜN ONANMASINA,

Dava dosyasının, 5271 sayılı CMK'nın 304/1. maddesi uyarınca ... 14. Asliye Ceza Mahkemesine, Yargıtay ilâmının bir örneğinin ise ... Bölge Adliye Mahkemesi 10. Ceza Dairesine gönderilmek üzere Yargıtay Cumhuriyet Başsavcılığına TEVDİİNE, oy birliğiyle,