Yargıtay 12. Hukuk Dairesi E.2017/9020 K.2018/273

Yukarıda tarih ve numarası yazılı mahkeme kararının müddeti içinde temyizen tetkiki borçlular tarafından istenmesi üzerine bu işle ilgili dosya mahallinden daireye gönderilmiş olup, dava dosyası için Tetkik Hakimi ... tarafından düzenlenen rapor dinlendikten ve dosya içerisindeki tüm belgeler okunup incelendikten sonra işin gereği görüşülüp düşünüldü:

1-Adi ortaklığın tüzel kişiliği ve dolayısıyla aktif ve pasif dava ehliyeti bulunmadığından ... Enerji İnş...Ltd.Şti-... Enerji...Ltd.Şti. adi ortaklığı adına verilen temyiz dilekçesinin REDDİNE,

2- Borçlu ... Enerji İnş...A.Ş’nin temyiz itirazlarının incelenmesinde;

Alacaklı tarafından başlatılan genel haciz yolu ile ilamsız takipte, borçluların icra mahkemesine başvurusunda, alacaklının aktif husumet ehliyeti olmadığını ileri sürerek takibin iptalini talep ettikleri, mahkemece dosya üzerinden yapılan yargılama neticesinde, tüzel kişiliği bulunmayan iş ortaklığı aleyhine takip yapılamayacağı gerekçesi ile takibin iptaline karar verildiği, söz konusu kararın taraflarca süresinde temyiz edilmediği, alacaklının tavzih talepli dilekçesi üzerine verilen 15.04.2016 tarihli mahkeme kararının borçlu tarafından temyiz edildiği görülmektedir.

HMK’nın 294/1. maddesinde, “ Mahkeme, usule veya esasa ilişkin bir nihai kararla davayı sona erdirir. Yargılama sonunda uyuşmazlığın esası hakkında verilen nihai karar, hükümdür”, düzenlemesine;

Aynı kanunun 304/1. maddesinde, “Hükümdeki yazı ve hesap hataları ile diğer benzeri açık hatalar, mahkemece re'sen veya taraflardan birinin talebi üzerine düzeltilebilir....”, hükmüne;

Yine aynı kanunun 305. maddesinde de; “Hüküm yeterince açık değilse veya icrasında tereddüt uyandırıyor yahut birbirine aykırı fıkralar içeriyorsa, icrası tamamlanıncaya kadar taraflardan her biri hükmün açıklanmasını veya tereddüt ya da aykırılığın giderilmesini isteyebilir. Hüküm fıkrasında taraflara tanınan haklar ve yüklenen borçlar, tavzih yolu ile sınırlandırılamaz, genişletilemez ve değiştirilemez.” hükümlerine yer verilmiştir.

Yukarıda anılan yasa hükümlerine ve Dairemiz ile Yargıtay’ın diğer Hukuk Daireleri ve Hukuk Genel Kurulu’nun yerleşik uygulamalarına göre, mahkemece esas hakkında karar verilmesiyle davadan el çekildiğinden, bu aşamadan sonra herhangi bir nedenle dosyanın ele alınarak tashih yoluyla da olsa esasa ilişkin yeni bir karar verilmesi mümkün değildir. Yerel mahkemece, ancak Yargıtay’ca kararın bozulması halinde yeniden esas hakkında karar verilebilir.

Somut olayda mahkemece, 08.04.2016 tarihinde, borçluların şikayet nedeni olarak ileri sürmüş olduğu hususlar hakkında inceleme yapılmaksızın, adi ortaklığa karşı takip yapılamayacağı gerekçesi ile hükmün “1” nolu bendinde, takibin tümden iptaline karar verildikten sonra, bu kararın alacaklı tarafından temyiz edilmediği; ancak alacaklının tavzih talebinde bulunulması üzerine, 15.04.2016 tarihinde dosyanın ele alınarak bu defa 08.04.2016 tarihli hükmün 1. maddesinin “takibin, davacı iş ortaklığı yönünden iptaline” şeklinde karar verilerek sınırlandırılması, yukarıda belirtilen yasa hükümlerine ve Yargıtay’ın yerleşik uygulamalarına aykırıdır.

Esas hakkındaki ilk karar Yargıtay’ca bozulup ortadan kaldırılmadan, dosyanın ele alınarak esasa ilişkin yeni bir karar verilmesi mümkün değildir.

Alacaklının ve borçlunun, mahkemenin 08.04.2016 tarihli ilk kararına karşı süresinde, herhangi bir temyiz başvurusu bulunmamaktadır. Bu durumda, alacaklının mahkeme kararını temyiz etmek yerine, HMK’nın 305.maddesine aykırı şekilde hükmün sınırlandırılmasını içeren tavzih talebinin mahkemece reddi gerekirken, kabulü ile yazılı şekilde iş ortaklığı yönünden takibin iptali yönünde hükmün değiştirilmesi isabetsizdir.