Yargıtay 12. Hukuk Dairesi E.2022/10291 K.2023/4382

Taraflar arasındaki kambiyo senetlerine mahsus haciz yoluyla takipte yetkiye ve borca itirazdan dolayı yapılan yargılama sonunda İlk Derece Mahkemesince davanın reddine ve takipte durma kararı verilmediğinden de tazminat talebinin reddine karar verilmiştir.

Kararın borçlu tarafından istinaf edilmesi üzerine, Bölge Adliye Mahkemesince davacının istinaf başvurusunun esastan reddine karar verilmiştir.

Bölge Adliye Mahkemesi kararı borçlu tarafından temyiz edilmekle; kesinlik, süre, temyiz şartı ve diğer usul eksiklikleri yönünden yapılan ön inceleme sonucunda, temyiz dilekçesinin kabulüne karar verildikten ve Tetkik Hâkimi ... tarafından hazırlanan rapor dinlendikten sonra dosyadaki belgeler incelenip gereği düşünüldü:

I. DAVA

Borçlunun icra mahkemesine başvurusunda: aleyhine başlatılan kambiyo takibinde, takibe dayanak çekin yatırım sözleşmesi kapsamında teminat olarak verildiği, çekin kambiyo vasfı taşımadığı, sözleşmeyi imzalayan... isimli kişinin çekin takip alacaklısı adına düzenlenmesini istemesi nedeniyle çekin takip alacaklısı lehine düzenlendiği, ayrıca sözleşmeyi imzalayan...'a sözleşme kapsamında ve çek bedelinden düşülmek üzere 10.000 USD ödeme yapıldığı, bu ödeme çek bedelinden mahsup edilmeden takip başlatıldığı, takibin yetkisiz icra müdürlüğünde başlatıldığı ve İstanbul ... İcra Müdürlüğünün yetkili olduğu iddiaları ile takibin iptali ile aleyhe tazminata karar verilmesini talep etmiştir.

II. CEVAP

Davalı vekili cevap dilekçesinde; davacı borçlunun şikayete konu ettiği sözleşmede taraf olmadığı ve imzasının bulunmadığı, bu nedenle anılan sözleşmenin alacaklı için bağlayıcılığı bulunmadığı, çekin teminat olarak verilmediği, ödeme iddiasını kabul etmedikleri ve takibin yetkili yerde başlatıldığı beyanı ile davanın reddi ve aleyhe tazminata karar verilmesini talep etmiştir.

III. İLK DERECE MAHKEMESİ KARARI

A. Gerekçe ve Sonuç

İlk Derece Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile; somut olayda, borçlunun itirazında, imzasını ayrıca ve açıkça inkar etmediği, takip dayanağı çek nedeniyle borcunun olmadığını ileri sürdüğü, ancak alacaklı vekilinin borçlunun iddialarını kabul etmediği, borçlunun borcun sona erdiğine yönelik iddiasını ispatlayan İİK'nın 169/a/1 maddesinde sayılan ve itirazının kabul edilmesini sağlayacak “resmi veya imzası ikrar edilmiş” bir belge sunamadığı,

takip dayanağı çekte, çekin teminat amaçlı verildiğine yönelik bir açıklama olmadığı gibi, taraflar arasında takip dayanağı çekin teminat olarak verildiğine yönelik açık bir yollama içeren sözleşmenin de bulunmadığı, sunulan sözleşmede davalının taraf olmadığı, isminin ve imzasının bulunmadığı gözetildiğinde teminat iddiasının yazılı kanıtla ispatlanamadığı sonucuna varılarak genel yargılama usulünde uygulanan senetle ispat zorunluluğunun istisnalarını düzenleyen HMK’nın 203. maddesinin dar yetkili icra mahkemesinde uygulanamayacağı;

bu bakımdan borçlunun imzasını inkâr etmediği takip konusu çek nedeniyle borcu ödediğini yasal belgelerden biri ile ispatlayamadığı öte yandan, çekin, keşide yerinin İstanbul olması sebebiyle yetki itirazının da dikkate alınmadığı, ayrıca anılan takipte geçici durdurma kararı verilmediği gerekçesiyle davanın reddine ve takipte durma kararı verilmediğinden de tazminat talebinin reddine karar verilmiştir.

IV. İSTİNAF

A. İstinaf Yoluna Başvuranlar

İlk Derece Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davacı borçlu tarafından istinaf başvurusunda bulunmuştur.

B.İstinaf Sebepleri B.1.Borçlu Davacı borçlu istinaf dilekçesinde; takibe konu çekin yatırım sözleşmesi kapsamında teminat senedi olarak verildiği, sözleşmeden davalının haberdar olmamasının mümkün olmadığı ve teminat senedi olması nedeniyle çekin kayıtsız şartsız ödeme vaadi içermediği beyanıyla mahkeme kararının kaldırılmasını talep etmiştir.

C. Bölge Adliye Mahkemesi Kararı

C.1.Gerekçe ve Sonuç

Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile; teminat iddiasının, sadece bu iddianın tarafları arasında ileri sürülebildiği, kural olarak bu iddianın, teminat ilişkisinin tarafı olmayan kişilere karşı veya diğer kişiler tarafından ileri sürülebilmesi mümkün olmadığı, somut olayda; takibe konu çek üzerinde teminat olarak verildiğine dair herhangi bir şerhin bulunmadığı, davacı, takibe konu çekin "Sınırlı Süre İçin Teknolojik Projede Yatırım Beyanı" başlıklı belge kapsamında teminat senedi olarak verildiğini ileri sürmüş ise de, söz konusu belgede davalı alacaklının taraf olmadığı,

alacaklının teminat iddiasını kabul etmediği, çekte teminat amaçlı verildiğine yönelik bir açıklama olmadığı gibi 6102 sayılı TTK'nın 687. maddesine göre icra mahkemesine başvuran keşidecinin, sözleşmenin tarafı olmayan lehtara karşı söz konusu teminat iddiasını ileri süremediği, davacı borçlu tarafından ileri sürülen teminat iddiasının, borca itiraz niteliğinde olduğu ve İİK'nın 169/a maddesi kapsamında yazılı belge ile kanıtlanamadığı gerekçesiyle davacının istinaf isteminin esastan reddine karar verilmiştir.

V. TEMYİZ

A. Temyiz Yoluna Başvuranlar

İlk Derece Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davacı borçlu temyiz isteminde bulunmuştur.

B. Temyiz Sebepleri

Borçlu; dava ve istinaf dilekçesini tekrarla kararın bozulmasını talep etmiştir.

C. Gerekçe

1. Uyuşmazlık ve Hukuki Nitelendirme Uyuşmazlık, kambiyo senetlerine mahsus haciz yoluyla takipte yetkiye ve borca itiraza ilişkindir.

2. İlgili Hukuk İİK'nın 168 maddesi, İİK'nın 169 maddesi, İİK'nın 170 maddesi, İİK'nın 68 maddesi ve sair ilgili yasal mevzuat

3. Değerlendirme 1-Bölge adliye mahkemelerinin nihai kararlarının bozulması 6100 sayılı Kanun'un 371 inci maddesinde yer alan sebeplerden birinin varlığı hâlinde mümkündür.

2-Temyizen incelenen karar, tarafların karşılıklı iddia ve savunmalarına, dayandıkları belgelere, uyuşmazlığa uygulanması gereken hukuk kuralları ile hukuki ilişkinin nitelendirilmesine, dava şartlarına, yargılama ve ispat kuralları ile kararda belirtilen gerekçelere göre usul ve kanuna uygun olup davacı borçlu tarafından temyiz dilekçesinde ileri sürülen nedenler kararın bozulmasını gerektirecek nitelikte görülmemiştir.

VI. KARAR

Açıklanan sebeplerle;

Temyiz olunan Bölge Adliye Mahkemesi kararının 5311 sayılı Kanunun ile değişik İİK'nın 364/2. maddesi göndermesiyle uygulanması gereken 6100 sayılı HMK'nın 370. maddeleri uyarınca ONANMASINA,

Alınması gereken 179,90 TL temyiz harcından, evvelce alınan harç varsa mahsubu ile eksik harcın temyiz edenden tahsiline,

Dosyanın İlk Derece Mahkemesine, kararın bir örneğinin Bölge Adliye Mahkemesine gönderilmesine,