Yargıtay 12. Hukuk Dairesi E.2022/10323 K.2023/2850

Taraflar arasındaki kambiyo senelerine mahsus haciz yolu ile takipte borca itiraz uyuşmazlığından dolayı yapılan yargılama sonunda İlk Derece Mahkemesince kambiyo vasfına yönelik şikayetin ve borca itirazın reddine karar verilmiştir.

Kararın muteriz borçlu tarafından istinaf edilmesi üzerine, Bölge Adliye Mahkemesince başvurunun kabulü ile İlk Derece Mahkemesi hükmü kaldırılarak yeniden esas hakkında hüküm kurulmak suretiyle davanın kabulüne hükmedilmiştir.

Bölge Adliye Mahkemesi kararı alacaklı tarafından temyiz edilmekle; kesinlik, süre, temyiz şartı ve diğer usul eksiklikleri yönünden yapılan ön inceleme sonucunda, temyiz dilekçesinin kabulüne karar verildikten ve Tetkik Hâkimi ... tarafından hazırlanan rapor dinlendikten sonra dosyadaki belgeler incelenip gereği düşünüldü:

I. İTİRAZ

Muteriz borçlu icra mahkemesine başvurusunda; taraflar arasında karşılıklı bazı edimlerin yerine getirilmesi konusunda anlaşma imzalandığını, bu anlaşma nedeniyle takibe konu senetlerin teminat amacıyla alacaklıya verildiğini, alacaklı edimlerini yerine getirmediği için kendisine ihtarname tebliğ edildiğini, senetlerin bu nedenle kambiyo vasfını kazanmadığını ileri sürerek takibin iptaline karar verilmesini talep etmiştir.

II. CEVAP

Alacaklı cevap dilekçesinde; takip konusu senetlerin teminat senedi olmadığını, senetler üzerinde teminat olduğuna ilişkin bir kayıt yer almadığını, sözleşme içeriği incelendiğinde borçlunun alacaklıdan almış olduğu iş yeri karşılığında ödemesi gereken bir bedel olduğunu, devrettiği iş yerine karşılık takip dayanağı senedi aldığını, sözleşme tarihinde hali hazırda kendi edimini yerine getirdiğini, taşınmazlar üzerinde haciz bulunduğundan devir yapılamadığını, vade dolup devir gerçekleşmeyince borçlu tarafça senetleri ödemekten kaçınmak için devre hazır olduklarına dair ihtarname çekildiğini,

taşınmaz üzerinde hacizler bulunduğu öğrenilince vadesi gelen senetlerin takibe konu edildiğini, teminat senedi değil seçimlik edim olduğu zira tapu devri yapılmazsa senetlerin tahsile konulabileceğinin açıkça yazılı olduğunu belirterek davanın reddine karar verilmesini talep etmiştir.

III. İLK DERECE MAHKEMESİ KARARI

İlk Derece Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile; takibe dayanak senedin TTK'nın 776. maddesinde belirtilen zorunlu unsurları içeren bono vasfında olduğu, senet metni üzerinde alacağın şarta bağlandığına dair herhangi bir ibarenin de bulunmadığı,

taraflar arasında akdedilen 25.01.2021 tarihinde düzenlenen "Sözleşme" başlığı içeren sözleşmede, senedin keşide ve vade tarihlerinde açıkça atıfta bulunulup, senedin davacının davalı alacaklıya olan borcuna karşılık teminat senedi olarak verildiği belirtilmiş ise de sözleşmenin devamında "sözleşme gereği Temmuz 2021 tarihinde tapular Orhan Söylev tarafından ... derhal alacak işlemlerine başlatabilir, senetleri tahsile verebilir" şeklinde düzenlemenin yer aldığı,

sözleşme bir bütün olarak incelendiğinde, senedin davacının davalı alacaklıya olan borcunun ödenmesini teminen verildiğinin kabulü gerekeceği, alacaklı tarafından teminat senedi iddiasının da kabul edilmediği gerekçesiyle davacının senedin kambiyo vasfına yönelik şikayetinin ve borca itirazının reddine karar verilmiştir.

IV. İSTİNAF

A. İstinaf Yoluna Başvuranlar

İlk Derece Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde muteriz borçlu istinaf başvurusunda bulunmuştur.

B.İstinaf Sebepleri Borçlu, şikayet dilekçesi içeriğini tekrar ederek kararın kaldırılmasına karar verilmesini talep etmiştir.

C. Gerekçe ve Sonuç

Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile; dosyaya sunulan 25.01.2021 tarihli, sözleşme başlıklı belgenin 4. maddesinde ''...madde 2'deki tapuların Orhan Seyfi Söyler tarafından ...'a devredilmemesi durumunda teminat amaçlı 15.07.2021 tarihli 250.000 TL ve 20.07.2021 tarihli 250.000 TL olmak üzere toplamda 500.000 TL teminat senedi vermiştir. Bu senetler teminat amaçlı olup tahsile verilemeyecektir.

Sözleşme gereği Temmuz 2021 tarihinde tapular Orhan S. Söyler tarafından ...'a verilmezse derhal olarak işlemlerini başlatabilir, senetleri tahsile verebilir...'' şeklinde hüküm bulunduğu, sözleşmenin takip konusu bononun teminat senedi olarak verildiği hususunu teyit ettiği, senedin taraflar arasındaki sözleşmenin teminatı olarak düzenlenmiş olduğu dolayısıyla alacağın varlığı ve miktarı yargılamayı gerektirdiği,

takip konusu bononun teminat senedi olduğu hususunun davacı tarafça sunulan sözleşme kapsamı ile sabit olduğu ayrıca takip konusu bono metninden bu husus açıkça anlaşılmadığından uyuşmazlığın, İİK 169. maddesi kapsamında borca itiraz olarak nitelendirilmesi gerekeceği gerekçesiyle davacı tarafın istinaf başvurusunun kabulüne, HMK'nın 353/1-b-2 maddesi gereğince İlk Derece Mahkemesi kararının kaldırılmasına, davacının davasının kabulüne, Mustafakemalpaşa İcra Müdürlüğünün 2021/1277 Esas sayılı dosyasından yürütülen takibin İİK'nın 169/a-5 maddesi uyarınca durdurulmasına karar verilmiştir.

V. TEMYİZ

A. Temyiz Yoluna Başvuranlar

İlk Derece Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde alacaklı temyiz isteminde bulunmuştur.

B. Temyiz Sebepleri

Alacaklı, takibin iptaline karar verilmesinin hukuka uygun olmadığını, takibe konu edilen senetlerin teminat senedi olmadığını, sözleşme içeriğinde senedin teminat için verildiğine dair açık atıf, sözleşme anında senedin kaynağı olan borcun mevcut olmadığına dair herhangi bir açıklama olmadığını, takip dayanağı senet verildiği anda borç ilişkisinin mevcut olduğunu, mahkemece tapu kayıtları getirtilerek edimin yerine getirilip getirilmediği, bononun düzenlendiği anda borcun mevcut olup olmadığının denetlenmediğini, sözleşmenin taraflarına tebliğ edilmediğini, sözleşmede takip dayanağı senedin tüm özelliklerinin yazılı olmadığını, sözleşme altındaki imzanın kendilerine ait olup olmadığının sorulmadığını belirterek kararın bozulmasına karar verilmesini talep etmiştir.

C. Gerekçe

1. Uyuşmazlık ve Hukuki Nitelendirme Uyuşmazlık, kambiyo senelerine mahsus haciz yolu ile takipte teminat iddiasına dayalı borca itiraza ilişkindir.

2. İlgili Hukuk İİK’nın 169, 169/a

3. Değerlendirme 1.Bölge adliye mahkemelerinin nihai kararlarının bozulması 6100 sayılı Kanun'un 371 inci maddesinde yer alan sebeplerden birinin varlığı hâlinde mümkündür.

2.Temyizen incelenen karar, tarafların karşılıklı iddia ve savunmalarına, dayandıkları belgelere, uyuşmazlığa uygulanması gereken hukuk kuralları ile hukuki ilişkinin nitelendirilmesine, dava şartlarına, yargılama ve ispat kuralları ile kararda belirtilen gerekçelere göre usul ve kanuna uygun olup alacaklı tarafından temyiz dilekçesinde ileri sürülen nedenler kararın bozulmasını gerektirecek nitelikte görülmemiştir.

VI. KARAR

Açıklanan sebeplerle;

Taraflarca temyiz olunan Bölge Adliye Mahkemesi kararının 5311 sayılı Kanun ile değişik İİK'nın 364/2. maddesi göndermesiyle uygulanması gereken 6100 sayılı HMK'nın 370. maddeleri uyarınca ONANMASINA,

Alınması gereken 179,90 TL temyiz harcından, evvelce alınan harç varsa mahsubu ile eksik harcın temyiz edenlerden tahsiline,

Dosyanın İlk Derece Mahkemesine, kararın bir örneğinin Bölge Adliye Mahkemesine gönderilmesine,