Yargıtay 12. Hukuk Dairesi E.2022/11532 K.2023/3761

Taraflar arasındaki harcın iadesi talebinin reddine dair şikayetten dolayı yapılan inceleme sonunda, İlk Derece Mahkemesince şikayetin reddine karar verilmiştir.

Kararın şikayetçi alacaklı tarafından istinaf edilmesi üzerine, Bölge Adliye Mahkemesince başvurunun kısmen kabulü ile İlk Derece Mahkemesinin kararının kaldırılmasına, şikayetin reddine karar verilmiştir.

Bölge Adliye Mahkemesi kararı alacaklı tarafından temyiz edilmekle; kesinlik, süre, temyiz şartı ve diğer usul eksiklikleri yönünden yapılan ön inceleme sonucunda, temyiz dilekçesinin kabulüne karar verildikten ve Tetkik Hâkimi ... tarafından hazırlanan rapor dinlendikten sonra dosyadaki belgeler incelenip gereği düşünüldü:

I. DAVA

Alacaklı şikayet dilekçesinde; borçlu hakkında başlatılan icra takibinde borçlu şirketin borç ve alacaklarıyla birlikte devredildiğini, firmayı tüm hak ve borçları ile devralan şirketin dosya borçlusu olarak eklenilmesine ilişkin taleplerinin ilgili müdürlükçe reddedildiğini, 18.11.2021 tarihli alacak haklarından feragat anlamına gelmemek kaydıyla icra dosyasının kapatılması ve takip başlatılırken ödenen 648.931,61 TL tutarında nispi peşin harcın taraflarına iadesi yönünde karar verilmesi taleplerinin reddedildiğini belirterek dosyanın kapatılmasını ödenen nispi peşin harcın taraflarına iadesi yönünde karar verilmesini talep ve dava etmiştir.

II. CEVAP

Borçlu cevap dilekçesi sunmamıştır.

III. İLK DERECE MAHKEMESİ KARARI

İlk Derece Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile; taraf değişikliği talebinin maddi hatadan kaynaklandığı ve taraftaki değişiklik talebinin dürüstlük kuralına aykırılık teşkil etmediği, takip açıldıktan sonra harcın alacaklıya iadesine yönelik yasal bir düzenleme bulunmadığı belirtilerek şikayetin reddine, icra müdürlüğüne tarafta iradi değişiklik talebinin maddi hatadan kaynaklanması ve dürüştlük kuralına aykırı olmaması nedeniyle devralan şirketin dosyaya borçlu olarak eklenmesi ve ödeme emri tebliğ edilmesi yönünden talimat verilmesine, karar verilmiştir.

IV. İSTİNAF

A. İstinaf Yoluna Başvuranlar

İlk Derece Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde alacaklı istinaf başvurusunda bulunmuştur.

B. İstinaf Sebepleri

Alacaklı istinaf başvurusunda; mahkeme kararının hukuka aykırı olduğu, talep gibi ödedikleri harcın iadesine karar verilmesi gerektiği belirtilerek kararının kaldırılmasını istemiştir.

C. Gerekçe ve Sonuç

Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile; şikayetin alacaklının tüzel kişiliği sona eren şirket hakkında başlattığı takibe devam edememesi nedeniyle, takipten vazgeçmesine dayalı olarak takip başlangıcında yatırdığı harcın iadesine yönelik olduğu, taraf değişikliği talebinin reddine dair işlemin şikayet konusu olmadığı, mahkemece talep aşılarak devralan şirketin dosyaya borçlu olarak eklenmesine karar verilmesinin yerinde olmadığı, harç iadesi talebinin reddine dair kararda isabetsizlik bulunmadığı belirtilerek, başvurunun kısmen kabulü ile İlk Derece Mahkemesi' nin kararının kaldırılmasına, şikayetin reddine karar verilmiştir.

V. TEMYİZ

A. Temyiz Yoluna Başvuranlar

Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde alacaklı temyiz isteminde bulunmuştur.

B. Temyiz Sebepleri

Alacaklı temyiz başvurusunda; talep gibi ödedikleri harcın iadesine karar verilmesi gerektiği belirtilerek kararının bozulmasını istemiştir.

C. Gerekçe

1. Uyuşmazlık ve Hukuki Nitelendirme Uyuşmazlık alacaklının tüzel kişiliği sona eren şirket hakkında başlattığı takibe devam edememesi nedeniyle, takipten vazgeçmesine dayalı olarak takip başlangıcında yatırdığı harcın iadesine ilişkindir.

2.İlgili Hukuk Tebligat Kanunu' nun 21/1. maddesi, 2004 sayılı İİK'nın 58.,60. maddeleri

3. Değerlendirme

2004 sayılı İcra ve İflas Kanunu'nun 58. maddesinin 3. fıkrasında; alacağın veya istenen teminatın Türk parasıyla tutarının ve faizli alacaklarda faizin miktarı ile işlemeye başladığı günün, alacak veya teminat yabancı para ise alacağın hangi tarihteki kur üzerinden talep edildiğinin ve faizinin, takip talebinde belirtilmesi gerektiği düzenlenmiştir. Yine aynı Kanunun 60. maddesinin birinci fıkrasının birinci bendinde; alacaklının veya vekilinin banka hesap numarası hariç olmak üzere, 58. maddeye göre takip talebine yazılması lazım gelen kayıtların ödeme emrinde bulunması gerektiği belirtilmiştir.

Somut olayda takip talebinde ve icra emrinde, toplam 14.860.064,98- USD alacağın tahsili istenmekle birlikte yabancı para alacağının TL karşılığı gösterilmemiş olup harca esas değerinin de Türk Lirası olarak yazılı olmadığı görülmektedir. İİK’nun 58. maddesine göre alacağın Türk parası ile tutarının takip talebinde gösterilmesi zorunlu olup, anılan noksanlık kamu düzeni ile ilgili ve devletin hükümranlık haklarına ilişkin olması nedeniyle takibin her safhasında re'sen göz önünde tutulmalıdır (HGK’nun 12.05.1999 tarih 99/12-271 E, 99/301 K. sayılı kararı).

O halde, mahkemece takibin açıklanan nedenle iptaline karar verilmesi gerekirken yazılı şekilde hüküm tesisisi isabetsizdir.

VI. KARAR

Açıklanan sebeplerle

Temyiz olunan Bölge Adliye Mahkemesi kararının BOZULMASINA,

Peşin alınan temyiz karar harcının istek hâlinde ilgiliye iadesine,

Dosyanın kararı veren Bölge Adliye Mahkemesine gönderilmesine,