Yargıtay 12. Hukuk Dairesi E.2022/11635 K.2023/4114

Taraflar arasındaki şikayet uyuşmazlığından dolayı yapılan inceleme sonunda İlk Derece Mahkemesince, şikayetin kabulü ile takibin şikayetçi ipotek borçlusu yönünden iptaline karar verilmiştir.

Kararın şikayet edilen alacaklı tarafından istinaf edilmesi üzerine Bölge Adliye Mahkemesince; başvurunun yerinde olmadığı, ancak istinaf edenin sıfatı da nazara alınarak İlk Derece Mahkemesi kararının gerekçesinde hata yapıldığı belirtildikten sonra, mahkeme kararı kaldırılarak yeniden hüküm kurulmak suretiyle, şikayetin kabulüne ve takibin şikayetçi ipotek borçlusu yönünden iptaline hükmedilmiştir.

Bölge Adliye Mahkemesi kararı şikayet edilen alacaklı tarafından temyiz edilmekle; kesinlik, süre, temyiz şartı ve diğer usul eksiklikleri yönünden yapılan ön inceleme sonucunda, temyiz dilekçesinin kabulüne karar verildikten ve Tetkik Hâkimi ... tarafından hazırlanan rapor dinlendikten sonra dosyadaki belgeler incelenip gereği düşünüldü:

I. ŞİKAYET

İpotek borçlusu şikayet dilekçesinde; şikayetçinin, ipotekli taşınmazı takip tarihinden önce ipotekle yüklü olarak satın alan yeni malik olduğunu, alacaklı banka tarafından aynı ipotekli taşınmaza ilişkin olarak daha önceden ... 5. İcra Müdürlüğünün 2020/4538 E. sayılı dosyasında ipotekli takip başlatıldığını ve o dosyada kredi borcunun ödendiğini, ancak alacaklı banka tarafından borcun ödenmesine rağmen ipotek kaldırılmayarak bu kez de iş bu ipotekli takibin başlatıldığını, öte yandan asıl borçlunun takibe dahil edilmemesinin İİK'nın 149. maddesinde düzenlenen zorunlu takip arkadaşlığına aykırı olduğunu ileri sürerek, takibin iptalini talep etmiştir.

II. CEVAP

Şikayet edilen alacaklı banka cevap dilekçesinde; takip konusu ipoteğin, borçlu ...'nün ... Ltd. Şti.'nin borçlarına olan kefaletinden kaynaklandığını, ... Ltd. Şti. hakkında Asliye Ticaret Mahkemesince verilen konkordato kararı bulunduğundan, adı geçen şirket hakkında takip başlatılamadığını, aynı ipotekli taşınmaz için daha önce başlatılan takibin konut kredisinden kaynaklandığını ve 25.5.2021 tarihinde kapatıldığını, iş bu takibe konu borcun ise kefaletten kaynaklandığını, bu suretle ipoteğin serbest kalmadığını ileri sürerek şikayetin reddini istemiştir.

III. İLK DERECE MAHKEMESİ KARARI

İlk Derece Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı yazılı kararı ile; asıl borçlu ... Ltd. Şti. hakkında takip başlatılmadığından zorunlu takip arkadaşlığına aykırı davranılması nedeniyle takibin iptali gerektiği belirtilerek, şikayetin kabulü ile şikayetçi ipotek borçlusu yönünden takibin iptaline karar verilmiştir.

IV. İSTİNAF

A. İstinaf Yoluna Başvuranlar

İlk Derece Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde şikayet edilen alacaklı istinaf başvurusunda bulunmuştur.

B. İstinaf Sebepleri

Alacaklı istinaf başvurusunda; takibin asıl borçlusunun taşınmazın eski maliki olan ..., ipotekli taşınmaz malikinin ise taşınmazın yeni maliki olan şikayetçi ... olduğunu ve takibin her ikisi hakkında başlatılmakla zorunlu takip arkadaşlığına aykırılık bulunmadığını, ... Ltd. Şti. hakkında konkordato kararı bulunduğundan takipte taraf gösterilemeyeceğini, kaldı ki bu hususta bir eksiklik varsa da ancak icra emrinin iptali gerekip takibin iptalinin hatalı olduğunu ileri sürerek, İlk Derece Mahkemesi kararının kaldırılmasını talep etmiştir.

C. Gerekçe ve Sonuç

Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı yazılı kararı ile; ...'nün takip konusu kredi sözleşmesini müteselsil kefil sıfatıyla imzaladığı ve takip dayanağı ipoteği kefalet borçlarını da kapsayacak şekilde verdiği belirtilerek, adı geçenin kefalet borcu için başlatılan takibin, asıl borçlu ... ile ipotekli taşınmaz maliki ... hakkında yapılmasının yerinde olduğu, zira ... Ltd.

Şti.'nin lehine ipotek verilen asıl borçlu olmadığı ve bu nedenle takipte borçlu olarak gösterilme zorunluluğu bulunmadığından bahisle İlk Derece Mahkemesinin aksi yöndeki gerekçesinin hatalı olduğuna işaret edildikten sonra, Dairenin 2016/21912 E. sayılı içtihadı emsal gösterilmek suretiyle, ipotek konusu borç ödendiğinde ipoteğin kaldırılması gerekeceği ve bu suretle aynı ipotek hakkında bir kez ipotekli takip yapılınca yeni bir ipotekli takip başlatılamayacağı gerekçesiyle, İlk Derece Mahkemesi kararı kaldırılarak yeniden hüküm kurulmak suretiyle, şikayetin kabulüne ve takibin şikayetçi ipotek borçlusu yönünden iptaline hükmedilmiş,

takibin tümden iptali yerine sadece şikayetçi ipotek borçlusu yönünden iptalinin ise hatalı olduğu, ancak istinaf isteyenin alacaklı olması nedeniyle bu hususta bir düzeltme yapılmadığı belirtilmiştir.

V. TEMYİZ

A. Temyiz Yoluna Başvuranlar

Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde şikayet edilen alacaklı temyiz isteminde bulunmuştur.

B. Temyiz Sebepleri

Şikayet edilen alacaklı temyiz başvurusunda; daha önceden başlatılan ipotekli takibe konu alacağın 178.526,33 TL olmasına rağmen ipotek limitinin 600.000,00 TL olması nedeniyle limit dolana kadar yeni takipler yapılabileceğini, mahkemece bilirkişi raporu alınmak suretiyle, önceki takipte ödenen miktar düşülerek limitten kalan miktar hesaplanarak sonuca gidilmesi gerektiğini ileri sürerek, Bölge Adliye Mahkemesi kararının bozulmasını talep etmiştir.

C. Gerekçe

1. Uyuşmazlık ve Hukuki Nitelendirme Uyuşmazlık; ipoteğin paraya çevrilmesi yoluyla ilamlı icra takibinde şikayete ilişkindir.

2. İlgili Hukuk İİK md. 16., 149/b.,

3. Değerlendirme

İpotek hakkının bölünmezliği ilkesi gereğince alacaklının, ipotek ile teminat altına almak istediği tüm alacağını aynı takip dosyasından talep ederek ipoteğin paraya çevrilmesini talep etmesi gerektiği, zira takip konusu taşınmazın satışı gerçekleştiğinde taşınmazda yer alan ipotek çözülmekle, teminat oluşturmaktan çıkacağı,

ipoteğin bir kez kullanılmakla artık aynı ya da farklı bir borcun teminatını ve sırf ipotek şerhinin tapudan fek edilmemesi nedeniyle borçlunun alacaklı nezdinde doğmuş doğacak tüm borçlarının teminatını oluşturmayacağı ve takip tutarının ipotek limitinin altında olması halinde dahi aynı ipoteğe dayalı yeniden takip yapma imkanı vermeyeceği tabi olmakla, Bölge Adliye Mahkemesinin aynı yöndeki kararının yerinde olduğunun anlaşılmasına,

her ne kadar Bölge Adliye Mahkemesinin gerekçeli kararında istinaf isteyenin sıfatı gereğince takibin sadece şikayetçi yönünden iptaline yönelik hatanın düzeltilemediğine işaret edilmiş ise de, işbu şikayetin sadece ipotek borçlusu tarafından yapılmış olması nedeniyle şikayete gelmeyen asıl borçlu ... yönünden hüküm kurulamayacağı anlaşılmakla, aksi yöndeki tespitin yerinde olmadığının anlaşılmasına,

tarafların karşılıklı iddia ve savunmalarına, dayandıkları belgelere, temyiz olunan Bölge Adliye Mahkemesi kararında yazılı gerekçelere göre alacaklının yerinde bulunmayan temyiz itirazlarının reddi ile usul ve kanuna uygun Bölge Adliye Mahkemesi kararının onanmasına karar vermek gerekmiştir.

VI. KARAR

Açıklanan sebeplerle;

Temyiz olunan Bölge Adliye Mahkemesi kararının 5311 sayılı Kanunun ile değişik İİK'nın 364/2. maddesi göndermesiyle uygulanması gereken 6100 sayılı HMK'nın 370. maddeleri uyarınca ONANMASINA,

Alınması gereken 179,90 TL temyiz harcından, evvelce alınan harç varsa mahsubu ile eksik harcın temyiz edenden tahsiline,

Dosyanın İlk Derece Mahkemesine, kararın bir örneğinin Bölge Adliye Mahkemesine gönderilmesine,