Yargıtay 12. Hukuk Dairesi E.2022/12122 K.2023/3918

Yukarıda tarih ve numarası yazılı Bölge Adliye Mahkemesince verilen kararın müddeti içinde temyizen tetkiki davacı tarafından istenmesi üzerine bu işle ilgili dosya daireye gönderilmiş olup, dava dosyası için Tetkik Hakimi ... tarafından düzenlenen rapor dinlendikten ve dosya içerisindeki tüm belgeler okunup incelendikten sonra işin gereği görüşülüp düşünüldü:

Alacaklı tarafından kira sözleşmesine dayana genel haciz yolu ile ilamsız takipte, borçlu ... icra mahkemesine başvurusunda; sair itirazları ile birlikte takibe dayanak kira sözleşmesinin kefili olduğunu, asıl kiracı Hüseyin Çekiç'in vefat ettiğini, bu nedenle kefil olarak kendisinin de borcunun sona erdiğini ileri sürerek takibin iptalini talep ettiği.

İlk Derece Mahkemesince, şikayetin reddine karar verildiği, şikayetçi borçlu tarafından istinaf yoluna başvurulması üzerine, Bölge Adliye Mahkemesince, istemin borca itiraz olarak nitelendirilmesi ile İİK’nın 62 vd. maddeleri gereği itirazın icra müdürlüğüne yapılması gerektiğinden bahisle şikayetçi borçlunun yerinde bulunmayan istinaf başvurusunun reddine, HMK'nın 355 ve 353/1-b-2 maddeleri gereğince İlk Derece Mahkemesi kararının kaldırılmasına, hüküm kurulması yeniden yargılama yapılmasını da gerektirmediğinden;

davacı tarafın takibin kesinleşmesinden sonraki döneme ait zaman aşımına istinaden icranın geri bırakılması isteminin reddine, şikayetçi borçlunun borca itirazının (yukarıda açıklanan nedenlerle) reddine karar verildiği görülmektedir.

Hukuk davalarında olduğu gibi, icra takibinin taraflarının da takip ehliyetine sahip olmaları gerekir. Takip ehliyeti, yerleşik Yargıtay İçtihatlarına göre kamu düzenine ilişkin olduğundan, her zaman (süresiz) şikayet yolu ile ileri sürülebilir. İcra müdürü ve icra mahkemesi, bu işlemlerin geçersizliğini kendiliğinden (re'sen) gözetmelidir.

Borçlu ...'in hakkında yapılan takipte asıl kiracının takip tarihinden sonra vefat etmesi nedeni ile artık pasif takip ehliyeti bulunmadığı yönündeki başvurusu şikayet niteliğinde olup, icra mahkemesine şikayet yoluyla başvurarak, takip ehliyeti yokluğu nedeniyle takibin iptalini isteyeblir. Bir başka anlatımla, borçlunun özetlenen talepte bulunmasında hukuki yararı vardır.

O halde, Bölge Adliye Mahkemesince, asıl borçlunun ölümü nedeni ile pasif husumeti kalmadığına dair şikayetinin reddine ilişkin İlk Derece Mahkemesi kararına yapılan istinaf başvurusunun yukarıda açıklanan nedenlerle esastan reddine karar verilmesi gerekirken yazılı şekilde hüküm tesisi isabetsizdir.