Yargıtay 12. Hukuk Dairesi E.2022/12258 K.2023/4169

Taraflar arasındaki icra memur muamelesine şikayetten dolayı yapılan yargılama sonunda İlk Derece Mahkemesince şikayetin reddine karar verilmiştir.

Kararın davacı borçlu vekili tarafından istinaf edilmesi üzerine, Bölge Adliye Mahkemesince başvurunun esastan reddine karar verilmiştir.

Bölge Adliye Mahkemesi kararı davacı borçlu vekili tarafından temyiz edilmekle;kesinlik, süre, temyiz şartı ve diğer usul eksiklikleri yönünden yapılan ön inceleme sonucunda, temyiz dilekçesinin kabulüne karar verildikten ve Tetkik Hâkimi ... tarafından hazırlanan rapor dinlendikten sonra dosyadaki belgeler incelenip gereği düşünüldü:

I. DAVA

Borçlu vekili şikayet dilekçesinde; müvekkili aleyhine ipoteğin paraya çevrilmesi yoluyla ilamlı icra takibi başlatıldığını, ipotek senedinden görüleceği üzere müvekkilinin asıl borçlu ya da kendi kefaleti için ipotek veren olmadığını sadece üçüncü kişi olduğunu, banka ile 400.000,00 TL ödeme karşılığında taşınmazı üzerindeki 150/c şerhinin kaldırılması konusunda anlaşma yaptıklarını, 400.000,00 TL ödeme üzerine icra müdürlüğünden şerhin kaldırılmasının talep edildiğini, müdürlükçe ödeme yapılan miktar değil takip alacağı üzerinden tahsil harcı hesaplaması yapılarak müvekkilininden harç ödemesinin yapılmasının istenildiğini, bu durumun hukuka aykırı olduğunu ileri sürerek 04.02.2022 tarihli müdürlük işleminin iptalini talep etmiştir.

II. CEVAP

Şikayet dilekçesi tebliğ edilmeyerek dosya üzerinden karar verilmiştir.

III. İLK DERECE MAHKEMESİ KARARI

İlk Derece Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile borçlunun yalnızca ipotek veren 3. kişi olduğu, müteselsil kefil sıfatının bulunmadığı, yalnızca ipotek limiti tutarı ve bu tutarın tahsil harcı ile sorumlu tutulması gerektiği, taşınmaz üzerindeki ipotek limitleri olan 500.000,00 TL ve 500.000,00 USD üzerinden tahsil harcı alınması gerektiği, ancak 500.000,00 USD’nin haricen tahsil bildirim tarihi olan 04.02.2022 tarihi itibariyle karşılığının 6.800.000,00 TL olduğu ve TL ipotek tutarı ile birlikte toplam limit tutarının 7.300.000,00 TL olduğu, takip çıkışının ise 5.289.558,04 TL olduğu, dolayısıyla daha az olan takip çıkışı tutarı üzerinden tahsil harcı alınmasında bir isabetsizlik bulunmadığından şikayetin reddine karar verilmiştir.

IV. İSTİNAF

A. İstinaf Yoluna Başvuran

İlk Derece Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davacı borçlu vekili istinaf başvurusunda bulunmuştur.

B. İstinaf Sebepleri

Müvekkilinin ipotek veren üçüncü kişi konumunda olduğunu, ödenen miktar üzerinden harç alınması gerektiğini beyan ederek kararın kaldırılmasını istemiştir.

C. Gerekçe ve Sonuç

Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile alacaklı banka tarafından dava dışı borçlular ve davacı borçlu aleyhine ipoteğin paraya çevrilmesi yoluyla ilamlı icra takibi başlatıldığı, takip dayanağı kredi nedeniyle ödenmeyen tutarın 5.289.558,04 TL olduğu, davacı borçlunun ipotek veren üçüncü kişi olduğu, 13 ada 62 parselde kayıtlı 7 numaralı bağımsız bölüm üzerine 11.09.2012 tarihli 14860 yevmiye numaralı ipotek senedi ile 2. dereceden 500.000,00 TL bedelli ve yine alacaklı banka lehine 11.09.2012 tarihli 14775 yevmiye numaralı 500.000,00 USD bedelli 1. dereceden ipotek tesis edildiği,

ipoteğin üst sınır ipoteği olduğu, TMK'nun 851 ve 881. maddeleri uyarınca muhtemel bir alacağın teminatı olarak tesis edilen üst sınır (limit) ipoteğinde, borcun ulaşacağı miktar belirsiz olduğundan, taşınmazların ne miktar için teminat teşkil edeceği, ipotek akit tablosundaki limitle sınırlandırıldığı, TMK'nnn 875. maddesinde belirtilen ve ipotekle teminat altına alınan ana borç, faiz, icra takip giderleri ve taraflarca kararlaştırılan eklentilerden oluşan toplam borç miktarının, bu limiti aşması mümkün olmadığı, somut olayda davacı borçlunun yalnızca ipotek veren 3. kişi olduğu,

müteselsil kefil sıfatının bulunmadığından yalnızca ipotek limiti tutarı ve bu tutarın tahsil harcı ile sorumlu tutulması gerektiği, yerindeki ipotek limitleri olan 500.000,00 TL ve 500.000,00 USD üzerinden tahsil harcı alınması gerektiği,

ancak 500.000,00 USD’nin haricen tahsil bildirim tarihi olan 04.02.2022 tarihi itibariyle karşılığının 6.800.000,00 TL olduğu ve TL ipotek tutarı ile birlikte toplam limit tutarının 7.300.000,00 TL olduğu bu durumda şikayete konu işlemde daha az miktar olan takip çıkışı (5.289.558,04 TL) üzerinden tahsil harcı alınmasında borçlu aleyhine bir durum oluşturmadığından davacı vekilinin istinaf başvurusunun Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun 353/1-b.1 maddesi gereğince esastan reddine karar verilmiştir.

V. TEMYİZ

A. Temyiz Yoluna Başvuran

Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davacı borçlu vekili temyiz isteminde bulunmuştur.

B. Temyiz Sebepleri

Bankanın alacağının tamamını almadığını, kısmi tahsilatta bulunduğunu, beyan edilen miktar değil ipotek limiti üzerinden alınan harcı hukuka aykırı olduğunu beyan ederek kararın bozulmasını istemiştir.

C. Gerekçe

1. Uyuşmazlık ve Hukuki Nitelendirme Uyuşmazlık, icra memur muamelesini şikayete ilişkindir.

2. İlgili Hukuk İİK'nın 16. maddesi, TMK'nın 851, 875, 881. maddeleri.

3. Değerlendirme 1-Bölge Adliye Mahkemelerinin nihai kararlarının bozulması 6100 sayılı Kanun'un 371 inci maddesinde yer alan sebeplerden birinin varlığı hâlinde mümkündür. 2-Temyizen incelenen karar, tarafların karşılıklı iddia ve savunmalarına, dayandıkları belgelere, uyuşmazlığa uygulanması gereken hukuk kuralları ile hukuki ilişkinin nitelendirilmesine, dava şartlarına, yargılama ve ispat kuralları ile kararda belirtilen gerekçelere göre usul ve kanuna uygun olup davacı borçlu vekili tarafından temyiz dilekçesinde ileri sürülen nedenler kararın bozulmasını gerektirecek nitelikte görülmemiştir.

VI. KARAR

Açıklanan sebeplerle;

Temyiz olunan Bölge Adliye Mahkemesi kararının 6100 sayılı Kanun'un 370 inci maddesinin birinci fıkrası uyarınca ONANMASINA,

Alınması gereken 179,90 TL temyiz harcından, evvelce alınan harç varsa mahsubu ile eksik harcın temyiz edenden tahsiline,

Dosyanın İlk Derece Mahkemesine, kararın bir örneğinin Bölge Adliye Mahkemesine gönderilmesine,

İ