Yargıtay 12. Hukuk Dairesi E.2022/12569 K.2023/661

Taraflar arasındaki itirazın kaldırılması davasından dolayı yapılan yargılama sonunda İlk Derece Mahkemesince davalılar ... ve ... yönünden açılan davanın reddi ile davalı şirket yönünden açılan davanın kısmen kabulü, 253.013,39 TL alacak açısından itirazın kaldırılması ile davalı şirket aleyhine tazminata karar verilmiştir.

Kararın davacılar vekilleri ve davalı şirket vekilince istinaf edilmesi üzerine, Bölge Adliye Mahkemesince taraf vekillerinin istinaf başvurusunun esastan reddine karar verilmiştir.

Bölge Adliye Mahkemesi kararı davacılar ... mirasçıları vekili ve davalı şirket vekili tarafından temyiz edilmekle; kesinlik, süre, temyiz şartı ve diğer usul eksiklikleri yönünden yapılan ön inceleme sonucunda; temyiz dilekçesinin kabulüne karar verildikten ve Tetkik Hâkimi ... tarafından hazırlanan rapor dinlendikten sonra dosyadaki belgeler incelenip gereği düşünüldü:

I. DAVA

Davacı vekili dava dilekçesinde; müvekkilleri ve Lokal ... Ltd.Şti. arasında kira sözleşmesi ve diğer davalılarla da ... sözleşmesi yapıldığını, davalının bir kısım kiraları ödemediğini ve bu nedenle haklarında birikmiş kira alacağının tahsili isteğiyle takip başlattıklarını ancak davalılarının takibe itiraz ettiklerini ve itirazlarının haksız olduğunu beyanla itirazların kaldırılmasına, takibin devamına, %20 icra inkar tazminatının davalılardan tahsiline karar verilmesini talep ve dava etmiştir.

II. CEVAP

Davalı ... ve Lokal ... Sağlık Hizmetleri Şirketi vekili cevap dilekçesinde; davacının ilk aşamada tüm kiraya verenler adına icra takibi yapması gerektiğini, çünkü aralarında zorunlu dava arkadaşlığı olduğunu, bu nedenle davanın usulden reddine karar verilmesini, garantör sözleşmesinin İİK 68-1 anlamında belge olmadığını, ayrıca ... 6. Sulh Hukuk Mahkemesinde uyarlama davası açtıklarını, takipte talep edilen kira bedelinin aşırı ifa güçlüğü nedeniyle gerçeği yansıtmadığını beyanla haksız ve mesnetsiz davanın reddine karar verilmesini talep etmiştir.

Davalı ... vekili cevap dilekçesinde; gerçek kişi olan müvekkilinin imzaladığı ... sözleşmesinin kefalete ilişkin şekil şartlarını taşımadığını, geçersiz olduğunu, bu itibarla icra dosyasına sunulan itiraz dilekçelerinin tekrar ederek haksız ve mesnetsiz davanın reddine karar verilmesini talep etmiştir.

III. İLK DERECE MAHKEMESİ KARARI

İlk Derece Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile; her ne kadar kiralayan olarak davacılar dışında Leyla Tülay Ulukök bulunsa da kira bedeli alacağı için herkesin payına düşen kısmın belli olduğu, davacı kiralayanların kendi paylarına düşen kısım için takip yapıp takibe itiraz üzerine açtıkları davada aralarında zorunlu dava arkadaşlığının gerekmediği kanaatine varıldığı,

Davalı borçlu ... ve Eyüp Derundere'nin takibe dayanak kira sözleşmesinde garantör olduğunun anlaşıldığı, garantörün hukuki statü olarak kefalet hükümlerine tabi olmadığı, davalıların kefaletinde TBK 583. maddede öngörülen şekil şartlarının bulunmadığı, davalı müteselsil kefillerin bu sıfatla veya bu anlama gelen herhangi bir ifadeyle yükümlülük altına girdiğini sözleşmede kendi el yazılarıyla belirtmedikleri bu haliyle kefaletin geçerli olmaması nedeniyle bu davalılar açısından itirazın kaldırılması talebinin reddine karar verilmesi gerektiği,

Davalı şirket açısından davalının itirazı kapsamıyla kira sözleşmesi ve kira bedelinin taraflar arasında çekişmesiz olduğunun anlaşıldığı, Bu doğrultuda takiple talep edilen kira alacağının tespiti açısından dosyanın bilirkişiye tevdii edildiği, Bilirkişinin 07.06.2021 tarihli raporunda itiraz kapsamıyla kira bedeli ve kira akdine herhangi bir itirazın olmaması nedeniyle aylık kira bedelinin 57.617,85 TL olarak kabul edileceği bu durumda takiple talep edilen 6 aylık kira bedeli olan 345.070,10 TL den davacı alacaklıların payına düşen 230.471,40 TL kira bedelinin takiple talep edilebileceğini, sözleşmedeki %36 faiz oranı uygulandığında 22.541,99 TL işlemiş faiz, ticari faizin %100 fazlası faiz oranı uygulandığı takdirde 17.219,58 TL talep edilebileceği şeklinde görüş bildirdiği,

Dosya kapsamı ve denetime uygun bulunan bilirkişi raporu doğrultusunda tarafların tacir olması ve kiralanan yerin işyeri olması nedeniyle sözleşmede yazılı Ticaret Kanunun 8. maddesine göre geçerli %36 faiz oranı üzerinden hesaplanan faizin yerinde olduğu gerekçesi ile bu kısım açısından itirazın kaldırılmasına karar verilmiştir.

IV. İSTİNAF

A. İstinaf Yoluna Başvuranlar

İlk Derece Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davacılar vekilleri ve davalı şirket vekili tarafından istinaf başvurusunda bulunmuştur.

B. İstinaf Sebepleri

Davacı ... vekili süre tutum dilekçesinde, davanın davalılar ... ve ... açısından reddedilmesinin usul ve yasaya aykırı olduğunu, gerekçeli karar tebliğ edildikten sonra istinaf sebeplerini bildireceklerini beyan etmiş, mahkemece gerekçeli karar 14.08.2021 tarihinde tebliğ edilmesine rağmen gerekçeli istinaf dilekçesini 10 günlük yasal süre geçtikten sonra 01.09.2021 tarihinde verilmiştir.

Davacı ... mirasçıları vekili istinaf başvuru dilekçesinde, ilk derece mahkemesince davalı garantör ... ve ...hakkında davanın reddine karar verilmesinin usul ve yasaya aykırı olduğunu, kefalet ile garantörlük akdinin farklı hükümlere tabi bulunduğunu, davalıların müteselsil kefil değil garantör olduğu, kararın bu yönden kaldırılarak davalı .... ve ... haklarında da itirazın kaldırılması, takibin devamına karar verilmesini talep etmiştir.

Davalı Lokal ... Ve Sağlık Hizmetleri Eğitim Turizm San.Tic.Ltd.Şti. vekili istinaf dilekçesinde, cevap dilekçesini aynen tekrar ederek ilk derece mahkemesince müvekkili şirket hakkında davanın kabulüne dair verilen kararın usul ve yasaya aykırı olduğunu, öncelikle takibe konu aylık kira bedelinin tespiti için ...

6. Sulh Hukuk Mahkemesinde açılan uyarlama davasının sonucunu bekletici mesele yapılması gerekirken bu davanın sonucu beklenmeden karar verilmesinin isabetsiz olduğunu, takibe konu kira sözleşmesinin İİK'nın 68/1 maddesinde sayılan belgelerden olmadığını, hükme esas alınan bilirkişi raporunun denetime elverişli ve yeterli bulunmadığını, takipte aylık kira bedeline itiraz edilmediğine dair tespitin hatalı olduğunu, ayrıca kira bedeline yasal faiz işletilmesi gerekirken %36 faiz işletilmesinin de dosya kapsamına aykırı olduğunu, tüm bu nedenlerle kararın kaldırılarak davanın tümden reddine karar verilmesini talep etmiştir.

C. Gerekçe ve Sonuç

Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile; tarafların karşılıklı iddia ve savunmalarına, dayandıkları belgelerle, hükme esas alınan bilirkişi raporunun denetime elverişli ve yeterli olmasına, takibe konu kira sözleşmesinin imzası inkar edilmeyen 68. maddesine uygun belge olmasına, borca itiraz dilekçesinde kiracı- kiralayan ilişkisine, aylık kira bedeline açıkça ve ayrıca itiraz edilmemiş olmasına, dar yetkili icra mahkemesinde kira bedeli uyarlama davasının bekletici mesele yapılamayacağına, takibe dayanak 25.02.2016 tarihli "...

Sözleşmesi" başlıklı sözleşme içeriğine göre davalı ... ve ...'nin kiracı şirketin edimini üstlenmesine, asli değil feri sorumluluk olup kefalet hükümlerinin uygulanması gerektiğine, davalı kiracı tüzel kişi olduğundan sözleşme hükümleri gereği işletilen faiz oranının dosya kapsamına uygun olmasına, davacı ... vekilinin gerekçeli istinaf dilekçesini tebliğ tarihinden itibaren yasal 10 günlük süre geçtikten sonra sunmuş olmasına, bu dilekçenin dairece değerlendirilememesine,

ilk derece mahkemesi kararında yazılı gerekçelere göre istinaf sebepleri ile sınırlı olmak üzere ve kamu düzenine aykırılık bulunmadığı gerekçesi ile taraf vekillerinin istinaf başvurusunun ayrı ayrı esastan reddine karar verilmiştir.

V. TEMYİZ

A. Temyiz Yoluna Başvuranlar

Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davacılar Teyfik Özgen mirasçıları vekili ve davalı şirket vekili tarafından temyiz başvurusunda bulunulmuştur.

B. Temyiz Sebepleri

Davacı Tevfik Özgen mirasçıları vekili temyiz dilekçesinde, istinaf dilekçesi içeriğindeki iddialarını tekrarla kararın bozulmasını talep etmiştir.

Davalı Lokal ... Ve Sağlık Hizmetleri Eğitim Turizm San.Tic.Ltd.Şti. vekili temyiz dilekçesinde, istinaf dilekçesi içeriğindeki iddialarını tekrarla kararın bozulmasını talep etmiştir.

C. Gerekçe

1. Uyuşmazlık ve Hukuki Nitelendirme Uyuşmazlık kira alacağına yönelik genel haciz yolu ile ilamsız takibe vaki itirazın kaldırılması istemine ilişkindir.

2. İlgili Hukuk 2004 sayılı İİK'nın 68. ve devamı maddeleri

3.Değerlendirme 1.Bölge adliye mahkemelerinin nihai kararlarının bozulması 6100 sayılı Kanun'un 371 inci maddesinde yer alan sebeplerden birinin varlığı hâlinde mümkündür.

2.Temyizen incelenen karar, tarafların karşılıklı iddia ve savunmalarına, dayandıkları belgelere, uyuşmazlığa uygulanması gereken hukuk kuralları ile hukuki ilişkinin nitelendirilmesine, dava şartlarına, yargılama ve ispat kuralları ile kararda belirtilen gerekçelere göre usul ve kanuna uygun olup taraf vekillerince temyiz dilekçesinde ileri sürülen nedenler kararın bozulmasını gerektirecek nitelikte görülmemiştir.

VI. KARAR

Yukarıda açıklanan sebeplerle;

Temyiz olunan Bölge Adliye Mahkemesi kararının 6100 sayılı Kanun'un 370 inci maddesinin birinci fıkrası uyarınca ONANMASINA,

Alınması gereken 179,90'ar TL temyiz harcından evvelce alınan harç varsa mahsubu ile eksik harcın temyiz edenlerden tahsiline,

Dosyanın İlk Derece Mahkemesine, kararın bir örneğinin Bölge Adliye Mahkemesine gönderilmesine,