Yargıtay 12. Hukuk Dairesi E.2022/12976 K.2023/4896

Taraflar arasındaki İİK'nın 24 üncü maddesi kapsamında değer tespitine ilişkin şikayet nedeniyle yapılan yargılama sonunda İlk Derece Mahkemesince şikayetin kabulü ile, şikayet konusu aracın 08.07.2019 tarihi itibariyle değerinin 156.000,00 TL olarak belirlenmesine karar verilmiştir.

Kararın alacaklı tarafından istinaf edilmesi üzerine, Bölge Adliye Mahkemesince başvurunun esastan reddine hükmedilmiştir.

Bölge Adliye Mahkemesi kararı alacaklı tarafından temyiz edilmekle; kesinlik, süre, temyiz şartı ve diğer usul eksiklikleri yönünden yapılan ön inceleme sonucunda, temyiz dilekçesinin kabulüne karar verildikten ve Tetkik Hâkimi ... tarafından hazırlanan rapor dinlendikten sonra dosyadaki belgeler incelenip gereği düşünüldü:

Temyiz incelemesinin duruşmalı yapılmasına işin ivediliği ve niteliği nedeniyle 5311 Sayılı Kanunla değişik İİK'nin 366. maddesi hükmü uygun bulunmadığından bu yöndeki isteğin reddine oy birliği ile karar verildikten sonra işin esası incelendi:

I. ŞİKAYET

Borçlu şikayet dilekçesinde; takibe dayanak ilamda iadesine karar verilen ayıplı aracın mislinin ellerinde bulunmadığını, aracın değerinin ilamda belirtilen 101.050,01 TL dikkate alınarak dosya hesabı yapılması gerekirken alacaklının talebine istinaden Ticaret Odasına müzekkere yazılmasının hatalı olduğunu, ilamda yer alan 2017 model ayıplılı aracın haciz tarihi olan 12.07.2019 tarihindeki değerinin belirlenmesi gerektiğini, Ticaret Odasından bildilen değerin yüksek olduğunu, ilamda her iki tarafa borç yüklendiğini, ayıplı aracın kendilerine iade edilmediğini, temerrüde düşürülmediğini bu nedenle araç değerine faiz işletilemeyeceğini,

İcra Müdürlüğü tarafından hukuka aykırı şekilde hazırlanan kapak hesabını, Samsun Ticaret ve Sanayi Odası tarafından yapılan kıymet takdirini kabul etmediklerini ileri sürerek Samsun Ticaret ve Sanayi Odası tarafından yapılan kıymet takdirinin iptaline, icra müdürlüğünce düzenlenen 17.11.2021 tarihli kapak hesabının ve işbu doğrultuda gönderilen muhtıranın iptaline, mahkeme ilamı ile kesinleşen 101.050,01 TL dikkate alınarak dosya hesabı yapılmasına, aracın haciz tarihi olan 12.07.2019 tarihindeki değerinin belirlenmesine, araç iade edilmediğinden işletilen faizin iptaline karar verilmesini talep etmiştir.

II. CEVAP

Alacaklı cevap dilekçesinde; takibe konu ilam gereği aracın değerinin icra müdürlüğünce Yargıtay içtihatlarına aykırı olarak İİK'nın 24 üncü maddeye göre aracın 2019 yılı değeri esas alınarak dosya hesabı çıkarıldığını, oysaki; 2017 model ayıplı araçta olmayan özelliklerin değeri tespit edilerek aracın değer belirleme tarihi yani 2021 yılındaki değerinden mahsubu ile miktarın tespiti gerektiğini ileri sürerek şikayetin reddini, araç değerinin emsal içtihatlar yönünde belirlenmesi gerektiğini ileri sürerek şikayetin reddine karar verilmesini istemiştir.

III. İLK DERECE MAHKEMESİ KARARI

1-İlk Derece Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile; takip konusu ayıplı aracın haciz tarihindeki (yerleşik Yargıtay içtihatlarında benimsendiği üzere ayıpsız mislinin bulunmadığı bildirilen tarih itibariyle somut olayda 08/07/2019 tarihi itibariyle) İİK'nın 24 üncü maddesi doğrultusunda değerinin tespiti için aracın teknik donanımını gösteren bilgi ve belgeler temin edilerek makine mühendisi bilirkişinin 17.01.2022 havale tarihli raporunda özetle aracın değerinin 156.000,00 TL olacağının rapor edildiği,

bilirkişi raporunun dosya kapsamına uygun, denetime açık, hüküm kurmaya elverişli olduğu gerekçesi ile şikayetin kabulü ile, şikayet konusu aracın 08.07.2019 tarihi itibariyle değerinin 156.000,00 TL olarak belirlenmesine, icra dosyasında yapılan 17.11.2021 tarihli dosya kapak hesabının ve buna dayalı muhtıranın iptaline, Mahkemece tespit edilen değer gözetilerek icra dairesinde yeniden dosya hesabı yapılmasına karar verilmiştir.

2-İlk Derece Mahkemesinin 29.06.2022 tarih ve 2021/610 E. 2022/131 K. sayılı Ek Kararı ile; 6100 sayılı HMK'nın 305/2 maddesindeki" Hüküm fıkrasında taraflara tanınan haklar ve yüklenen borçlar tavzih ile sınırlandırılmaz genişletilemez ve değiştirilemez" hükmü uyarınca talep edilen hususun tavzih yolu ile hükme eklenemeyeceği gibi mahkememiz hükmünde şikayetin niteliği gereğince değerlendirme yapıldığı gerekçesi ile davalı vekilinin faiz konusunda karar verilmesi yönünden kararın tavzihi talebinin reddine karar verilmiştir.

IV. İSTİNAF

A. İstinaf Yoluna Başvuranlar

İlk Derece Mahkemesinin yukarıda belirtilen asıl kararına ve ek kararına karşı süresi içinde alacaklı istinaf başvurusunda bulunmuştur.

B. İstinaf Sebepleri

Alacaklı asıl karar ve ek karar istinaf dilekçelerinde;takibin tehir-i icra kararı ile durdurulduğunu, İİK 24 üncü maddeye göre değer tespitinin tehir-i icra kararının sona erdiği tarih itibariyle yapılması gerektiğini, ödeme emri tebliğ tarihinin baz alınmasının usul ve yasaya aykırı olduğunu, borçlunun hem ayıplı mal satıp hem de kendi ayıbından kar etmesinin hakkın kötüye kullanılması olduğunu, aracın değerinin, aracın iade anındaki yani ilamın kesinleştiği tarih itibariyle belirlenmesi gerektiğini ayrıca işleyecek faizin de hükümde belirlenmemiş olmasının usul ve yasaya aykırı olduğunu ileri sürerek İlk Derece Mahkemesi kararının ve faiz konusundaki tavzih talebinin reddi kararının kaldırılmasını talep etmiştir.

C. Gerekçe ve Sonuç

Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile; hükmün davacı tarafça istinaf edilmediği de gözetilerek; denetime açık, hüküm kurmaya elverişli olduğu belirtilerek bilirkişi raporu hükme esas alınmak suretiyle şikayetin kabulüne karar verilmesinin yerinde olduğu, davalının takip sonrası işlemiş faize ve buna göre hazırlanan kapak hesabına yönelik şikayetinin bulunmadığı,

6100 sayılı HMK'nın 305/2 maddesindeki" Hüküm fıkrasında taraflara tanınan haklar ve yüklenen borçlar tavzih ile sınırlandırılmaz genişletilemez ve değiştirilemez" hükmü uyarınca talep edilen hususun tavzih yolu ile hükme eklenemeyeceği gerekçesi ile ilk derece mahkemesi kararında yazılı gerekçelere göre istinaf sebepleri ile sınırlı olmak üzere ve kamu düzenine aykırılık bulunmayan asıl karar ile ek karara yönelik istinaf başvurusunun HMK'nın 353/1-b.1 maddesi gereğince esastan reddine karar verilmiştir.

V. TEMYİZ

A. Temyiz Yoluna Başvuranlar

Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde alacaklı temyiz isteminde bulunmuştur.

B. Temyiz Sebepleri

Alacaklı, istinaf dilekçesindeki hususları tekrar etmek suretiyle Bölge Adliye Mahkemesi kararının bozulmasını talep etmiştir.

C. Gerekçe

1. Uyuşmazlık ve Hukuki Nitelendirme Uyuşmazlık, İİK'nın 24 üncü maddesi kapsamında değer tespiti yapılması şikayetine ilişkindir.

2. İlgili Hukuk İİK'nın 16,24 üncü maddeleri

3. Değerlendirme 1.Bölge adliye mahkemelerinin nihai kararlarının bozulması 6100 sayılı Kanun'un 371 inci maddesinde yer alan sebeplerden birinin varlığı hâlinde mümkündür.

2.Temyizen incelenen karar, tarafların karşılıklı iddia ve savunmalarına, dayandıkları belgelere, uyuşmazlığa uygulanması gereken hukuk kuralları ile hukuki ilişkinin nitelendirilmesine, dava şartlarına, yargılama ve ispat kuralları ile kararda belirtilen gerekçelere göre usul ve kanuna uygun olup alacaklının temyiz dilekçesinde ileri sürülen nedenler kararın bozulmasını gerektirecek nitelikte görülmemiştir.

VI. KARAR

Açıklanan sebeplerle;

Temyiz olunan Bölge Adliye Mahkemesi kararının 5311 sayılı Kanun ile değişik İİK'nın 364/2. maddesi göndermesiyle uygulanması gereken 6100 sayılı Kanun'un 370 inci maddesinin birinci fıkrası uyarınca ONANMASINA,

Alınması gereken 269,85 TL temyiz harcından, evvelce alınan harç varsa mahsubu ile eksik harcın temyiz edenden tahsiline,

Dosyanın İlk Derece Mahkemesine, kararın bir örneğinin Bölge Adliye Mahkemesine gönderilmesine,