Yargıtay 12. Hukuk Dairesi E.2022/13042 K.2023/4978

Taraflar arasındaki şikayet nedeniyle yapılan inceleme sonunda İlk Derece Mahkemesince dava konusuz kaldığından karar verilmesine yer olmadığına karar verilmiştir.

Kararın taraflarca istinaf edilmesi üzerine, Bölge Adliye Mahkemesince şikayetçi borçlunun istinaf başvurusunun esastan reddine; alacaklının istinaf başvurusunun kabulü ile, İlk Derece Mahkemesi kararının kaldırılmasına, şikayetin HMK'nın 114/1-ı maddesi gereğince dava şartı yokluğundan reddine karar verilmiştir.

Bölge Adliye Mahkemesi kararı borçlu tarafından temyiz edilmekle; kesinlik, süre, temyiz şartı ve diğer usul eksiklikleri yönünden yapılan ön inceleme sonucunda, temyiz dilekçesinin kabulüne karar verildikten ve Tetkik Hâkimi ... tarafından hazırlanan rapor dinlendikten sonra dosyadaki belgeler incelenip gereği düşünüldü:

I. ŞİKAYET

Şikayetçi borçlu icra mahkemesine başvurusunda; borçlu asilin fiil ehliyetine sahip olmadığını, doğuştan ve babasından gelen kalıtsal akıl zayıflığı nedeniyle fiil ehliyetinden yoksun olduğunu, hakkında kısıtlama kararı verildiğini, bu durumu bilen kötü niyetli kişilerin borçlu asili kandırarak malvarlığını ele geçirmeye çalıştıklarını, fazlaya ilişkin tüm itiraz, şikayet ve dava hakları saklı kalmak üzere ehliyetsizlik nedeniyle takibin iptaline karar verilmesini talep etmiştir.

II. CEVAP

Alacaklı, derdestlik itirazları olduğunu, açılan davada dava şartlarının bulunmadığını, şikayetçinin iddialarının yerinde olmadığını belirterek şikayetin reddine ve haksız olarak yapılan itiraz nedeniyle davacı-borçlu aleyhine asıl alacağın %20'sinden aşağı olmamak üzere tazminata ve asıl alacağın % 10'u oranında para cezasına mahkum edilmesine karar verilmesini talep etmiştir.

III. İLK DERECE MAHKEMESİ KARARI

İlk Derece Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile; iptali istenilen takibin mahkemece iptaline karar verildiği gerekçesiyle davanın konusuz kaldığından karar verilmesine yer olmadığına karar verilmiştir.

IV. İSTİNAF

A. İstinaf Yoluna Başvuranlar

İlk Derece Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde şikayetçi borçlu ve alacaklı istinaf başvurusunda bulunmuştur.

B. İstinaf Sebepleri

1-Alacaklı istinaf dilekçesinde; mahkemece hatalı karar verildiğini, yargılaması devam eden bir dava dosyasında karar kesinleşmediği halde hatalı olarak iş bu davanın konusuz kaldığına karar verildiğini, davanın usulden reddine karar verilmesi gerektiğini, aleyhlerine yargılama giderine hükmedilmesinin hatalı olduğunu belirterek kararın kaldırılmasına karar verilmesini talep etmiştir.

2- Borçlu istinaf dilekçesinde; iş bu davanın mahiyetinin şikayet olduğunu, şikayetin kabulüne karar verilmesi gerekirken hatalı karar verildiğini, derdest olduğu ileri sürülen ... İcra Hukuk Mahkemesinin 2021/46 Esas sayılı dosyasında dava konusu ve sebebinin farklı olduğunu bu nedenle derdest davadan söz edilemeyeceğini belirterek kararın kaldırılmasına karar verilmesini talep etmiştir.

C. Gerekçe ve Sonuç

Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile; ...

İcra Hukuk Mahkemesinin 2021/46 Esas 2021/188 Karar sayılı dosyasında, borçlu vekilin takibe konu senetteki imzanın müvekkiline ait olmadığını, müvekkili hakkında kısıtlama kararı verildiğini, senedin tanzim tarihi itibarı ile müvekkilinin fiil ehliyetinin bulunmadığını iddia ettiği, dava dilekçesinin sonuç kısmının 5. maddesinde senedin tanzim tarihi itibarı ile müvekkilinin fiil ehliyetinin bulunup bulunmadığı konusunda bilirkişi raporu alınmasını ve sonuç olarak takibin iptaline karar verilmesini talep ettiği, HMK'nın 114/1-ı maddesinde;

aynı davanın daha önceden açılmış ve halen görülmekte (derdest) olmaması dava şartları arasında düzenlendiği, istinaf incelemesine konu davada, takibe konu senedin düzenleme tarihi itibarı ile borçlunun hukuki işlem ehliyeti bulunmadığı gerekçesi ile takibin iptali talep edildiği, ...

İcra Hukuk Mahkemesinin 2021/46 Esas sayılı dosyasında davanın konusunun borca ve imzaya itiraz olarak belirtildiği, bononum tanzim tarihinde borçlunun kalıtsal akıl hastalığı bulunduğu borca itiraz sebepleri arasında sayıldığı ve sonuç olarak takibin iptali talep edildiği,

bu durumda, senedin tanzim tarihi itibarı ile borçlunun fiil ehliyeti bulunmadığı iddiası yönünden açılmış ve görülmekte olan derdest bir dava olduğunun kabulü gerektiği, ilk davada uyuşmazlığın borca itiraz, ikinci açılan davada ise şikayet olarak nitelendirilmiş olması sonuca etkili olmadığı mahkemece öncelikle dava şartları yönünden inceleme yapılması gerektiği gerekçesiyle davalının istinaf başvurusunun kabulü ile ilk derece mahkemesi kararının kaldırılmasına, davanın dava şartı yokluğundan reddine, davacının istinaf başvuru sebepleri yerinde olmadığından başvurunun esastan reddine karar verilmiştir.

V. TEMYİZ

A. Temyiz Yoluna Başvuranlar

Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde şikayetçi borçlu temyiz isteminde bulunmuştur.

B. Temyiz Sebepleri

Borçlu, istinaf dilekçesi içeriğini tekrar ile kararın bozulmasına karar verilmesini talep etmiştir.

C. Gerekçe

1. Uyuşmazlık ve Hukuki Nitelendirme Uyuşmazlık, kambiyo senetlerine özgü haciz yolu ile takipte ehliyetsizlik nedeniyle takibin iptali istemine ilişkindir.

2. İlgili Hukuk 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nın 114/1-ı maddesi ile sair yasal mevzuat

3. Değerlendirme 1.Bölge Adliye Mahkemelerinin nihai kararlarının bozulması 6100 sayılı Kanun'un 371 inci maddesinde yer alan sebeplerden birinin varlığı hâlinde mümkündür.

2.Temyizen incelenen karar, tarafların karşılıklı iddia ve savunmalarına, dayandıkları belgelere, uyuşmazlığa uygulanması gereken hukuk kuralları ile hukuki ilişkinin nitelendirilmesine, dava şartlarına, yargılama ve ispat kuralları ile kararda belirtilen gerekçelere göre usul ve kanuna uygun olup borçlu tarafından temyiz dilekçesinde ileri sürülen nedenler kararın bozulmasını gerektirecek nitelikte görülmemiştir.

VI. KARAR

Açıklanan sebeplerle; Temyiz olunan Bölge Adliye Mahkemesi kararının 5311 sayılı Kanunun ile değişik İİK'nın 364/2. maddesi göndermesiyle uygulanması gereken 6100 sayılı HMK'nın 370. maddeleri uyarınca ONANMASINA,

Alınması gereken 269,85 TL temyiz harcından, evvelce alınan harç varsa mahsubu ile eksik harcın temyiz edenden tahsiline,

Dosyanın İlk Derece Mahkemesine, kararın bir örneğinin Bölge Adliye Mahkemesine gönderilmesine,