Yargıtay 12. Hukuk Dairesi E.2022/9703 K.2023/2558

Taraflar arasındaki takibin kesinleşmesinden sonraki dönemde gerçekleşen zaman aşımı şikayetinden dolayı yapılan yargılama sonunda İlk Derece Mahkemesince şikayetin kabulü ile icranın geri bırakılmasına karar verilmiştir.

Kararın davalı alacaklı tarafından istinaf edilmesi üzerine, Bölge Adliye Mahkemesince başvurunun esastan reddine karar verilmiştir.

Bölge Adliye Mahkemesi kararı davalı alacaklı tarafından temyiz edilmekle; kesinlik, süre, temyiz şartı ve diğer usul eksiklikleri yönünden yapılan ön inceleme sonucunda, temyiz dilekçesinin kabulüne karar verildikten ve Tetkik Hâkimi ... tarafından hazırlanan rapor dinlendikten sonra dosyadaki belgeler incelenip gereği düşünüldü:

I. DAVA

Borçlu şikayet dilekçesinde; alacaklı tarafından bonoya dayalı olarak başlatılan kambiyo senetlerine mahsus haciz yoluyla takipte, takibe konu bononun kambiyo vasfını haiz olması sebebiyle 3 yıllık zaman aşımı süresine tabi olduğunu, davalı alacaklı tarafından takibin kesinleşmesinden sonraki dönemde takibin devamını sağlayıcı nitelikte taleplerde bulunulmadığından takibin zaman aşımına uğradığını ileri sürerek icranın geri bırakılmasına karar verilmesini talep etmiştir.

II. CEVAP

Davalı alacaklı cevap dilekçesinde; şikayetçi borçlu hakkında 08.12.2014 tarihi itibariyle maaş haczinin uygulandığını, bu tarihten itibaren 3 yıllık zaman aşımı süresinin dolmadığını, her ay tahsilatın devam ettiğini, şikayetçi tarafından yapılan borca itiraz yargılamasında mahkemece takibin durdurulmasına karar verildiğinden yargılama süresince dosyada işlem yapılamadığını, talepleri üzerine 25.12.2014 ve 10.01.2017 tarihlerinde borçlu hakkında malvarlığı sorgulama işlemleri yapıldığını, takibin zaman aşımına uğramadığını savunarak şikayetin reddini talep etmiştir.

III. İLK DERECE MAHKEMESİ KARARI

İlk Derece Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile; takibe konu belgenin kambiyo senedi niteliğinde bono olduğu, dayanak senedin tanzim ve takip tarihi olan 30.12.2009 tarihi itibariyle yürürlükte bulunan 6762 sayılı TTK’nın 661, 662. ve 663. maddelerinin uygulanması gerektiği, bu maddeler uyarınca bonolar için 3 yıllık zaman aşımının öngörüldüğü, şikayetçi borçlunun bonoda keşideci konumunda olduğu, ödeme emrinin şikayetçi borçluya 11.02.2014 tarihinde tebliğ edildiği ve takibin kesinleştiği, takibin kesinleşmesinden sonra davalı alacaklının en son 10.11.2014 tarihinde maaş haczi talebinde bulunduğu,

bu tarihten 30.11.2017 tarihine kadar takibin işlemsiz bırakıldığı, davalı alacaklının 30.11.2017 tarihinde Sgk, araç ve gayrimenkul sorgulaması yapılmasını talep ettiği, bu tarihten önceki haciz taleplerinin dava dışı diğer borçlu ...hakkında olduğu, şikayetçi borçlunun zaman aşımı süresince maaşından kesinti yapılarak dosyaya yatırıldığı anlaşılmış ise de maaştan yapılan kesintinin zaman aşımını kesmeyeceği, davalı alacaklı tarafından cevap dilekçesinde 25.04.2017 tarihinde haciz talebinde bulunulduğu ileri sürülmüş ise de, Uyap sisteminde ve fiziki dosyada buna ilişkin bir kaydın yer almadığı,

sorgulamanın Uyap avukat portal üzerinden davalı alacaklı vekili tarafından yapıldığı, bu nedenle icra takip işlemi ve haciz talebi olarak değerlendirilemeyeceği, dosyanın 3 yıl süreyle işlemsiz bırakıldığı ve yeniden başlayan 3 yıllık zaman aşımı süresinin dolduğu gerekçesi ile şikayetin kabulüne, İstanbul ... 12. İcra Müdürlüğü'nün 2014/3835 E. dosyasının zaman aşımı sebebi ile icrasının geri bırakılmasına karar verilmiştir.

IV. İSTİNAF

A. İstinaf Yoluna Başvuranlar

İlk Derece Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davalı alacaklı istinaf başvurusunda bulunmuştur.

B. İstinaf Sebepleri

Davalı alacaklı istinaf dilekçesinde; şikayetçi borçlu hakkında 08.12.2014 tarihi itibariyle maaş haczinin uygulandığını, bu tarihten itibaren 3 yıllık zaman aşımı süresinin dolmadığını, her ay tahsilatın devam ettiğini, şikayetçi tarafından yapılan borca itiraz yargılamasında mahkemece takibin durdurulmasına karar verildiğinden yargılama süresince dosyada işlem yapılamadığını, talepleri üzerine 25.12.2014 ve 10.01.2017 tarihlerinde borçlu hakkında malvarlığı sorgulama işlemleri yapıldığını, buna ilişkin belgelerin İcra Müdürlüğünden sorularak bilgi edinilmesi ve incelenmesi gerekirken bu usule uyulmamasının hatalı olduğunu, takibin zaman aşımına uğramadığını ileri sürerek kararın kaldırılması ile şikayetin reddine karar verilmesini talep etmiştir.

C. Gerekçe ve Sonuç

Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile; takibe konu belgenin kambiyo senedi niteliğinde bono vasfında olduğu, 6102 sayılı TTK'nın 778/1-h.

(6762 Sayılı TTK'nın 690.maddesi) göndermesiyle bonolar hakkında da uygulanması gereken TTK'nın 661/1. maddesi gereğince poliçeyi kabul eden muhataba (bonoyu düzenleyen keşideciye) karşı başlatılacak takiplerde zaman aşımı süresinin vadeden itibaren 3 yıl olduğu, takip dosyasının fiziki ve Uyap'ta kayıtlı olan içerikleri incelendiğinde; takibin kesinleşmesi üzerine davalı alacaklı tarafından şikayetçi borçlu yönünden 10.11.2014 tarihinde maaş haczi talebinde bulunulduktan sonra 30.11.2017 tarihli haciz talebine kadar 3 yıldan fazla süre ile zaman aşımını kesen bir takip işlemi yapılmadığı,

bu nedenle şikayetçi borçlu yönünden zaman aşımı süresinin dolduğu, alacaklının 25.12.2014 ve 05.01.2015 tarihli haciz taleplerinin dava dışı diğer borçlu... hakkında olduğu, bu talebin şikayetçi borçlu yönünden zaman aşımını kesmeyeceği, haciz talebi içermeyen malvarlığı sorgulaması talepleri ile davalı alacaklı vekilin Uyap Avukat Portalı üzerinden sorgulama işlemlerinin takibi ilerletmeye yönelik işlemler olmadığından zaman aşımını kesmeyeceği gerekçesi ile istinaf başvurusunun esastan reddine karar verilmiştir.

V. TEMYİZ

A. Temyiz Yoluna Başvuranlar

Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davalı alacaklı temyiz isteminde bulunmuştur.

B. Temyiz Sebepleri

Davalı alacaklı temyiz dilekçesinde; şikayetçi borçlu hakkında 08.12.2014 tarihi itibariyle maaş haczinin uygulandığını, bu tarihten itibaren 3 yıllık zaman aşımı süresinin dolmadığını, her ay tahsilatın devam ettiğini, şikayetçi tarafından yapılan borca itiraz yargılamasında mahkemece takibin durdurulmasına karar verildiğinden yargılama süresince dosyada işlem yapılamadığını, talepleri üzerine 25.12.2014 ve 10.01.2017 tarihlerinde borçlu hakkında malvarlığı sorgulama işlemleri yapıldığını, buna ilişkin belgelerin İcra Müdürlüğünden sorularak bilgi edinilmesi ve incelenmesi gerekirken bu usule uyulmamasının hatalı olduğunu,

takibin zaman aşımına uğramadığını ileri sürerek Bölge Adliye Mahkemesi kararının kaldırılması ile İlk Derece Mahkemesi kararının bozulmasına karar verilmesini talep etmiştir.

C. Gerekçe

1. Uyuşmazlık ve Hukuki Nitelendirme Uyuşmazlık, bonoya dayalı olarak başlatılan kambiyo senetlerine mahsus haciz yoluyla ilamsız icra takibinde, takibin kesinleşmesinden sonraki dönemde gerçekleşen zaman aşımı şikayetine ilişkindir.

2. İlgili Hukuk 2004 sayılı İcra ve İflas Kanunu'nun 71/2, 33/a maddeleri, 6762 sayılı TTK’nın 661, 662, 663 ve 690. maddeleri, 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu, sair yasal mevzuat

3. Değerlendirme 1.Bölge Adliye Mahkemelerinin nihai kararlarının bozulması 6100 sayılı Kanun'un 371 inci maddesinde yer alan sebeplerden birinin varlığı hâlinde mümkündür.

2.Temyizen incelenen karar, tarafların karşılıklı iddia ve savunmalarına, dayandıkları belgelere, uyuşmazlığa uygulanması gereken hukuk kuralları ile hukuki ilişkinin nitelendirilmesine, dava şartlarına, yargılama ve ispat kuralları ile kararda belirtilen gerekçelere göre usul ve kanuna uygun olup davalı alacaklı tarafından temyiz dilekçesinde ileri sürülen nedenler kararın bozulmasını gerektirecek nitelikte görülmemiştir.

VI. KARAR

Açıklanan sebeplerle;

Temyiz olunan Bölge Adliye Mahkemesi kararının 5311 sayılı Kanunun ile değişik İİK'nın 364/2. maddesi göndermesiyle uygulanması gereken 6100 sayılı HMK'nın 370. maddeleri uyarınca ONANMASINA,

Alınması gereken 179,90 TL temyiz harcından, evvelce alınan harç varsa mahsubu ile eksik harcın temyiz edenden tahsiline,

Dosyanın İlk Derece Mahkemesine, kararın bir örneğinin Bölge Adliye Mahkemesine gönderilmesine,