Yargıtay 12. Hukuk Dairesi E.2023/2365 K.2023/4041

Yukarıda tarih ve numarası yazılı Bölge Adliye Mahkemesince verilen kararın müddeti içinde temyizen tetkiki borçlular tarafından istenmesi üzerine bu işle ilgili dosya daireye gönderilmiş olup, dava dosyası için Tetkik Hâkimi ... tarafından düzenlenen rapor dinlendikten ve dosya içerisindeki tüm belgeler okunup incelendikten sonra işin gereği görüşülüp düşünüldü :

1- Asıl dava yönünden şikayetçi borçlular ... İnşaat Taahhüt Tic. Ltd. Şti. ve ... Turizm İnşaat Gayrimenkul Yatırımları Tic. Ltd. Şti'nin ihalenin feshi isteminin reddine dair asıl dava dosyasına yönelik temyiz itirazlarının incelenmesinde;

Tarafların karşılıklı iddia ve savunmalarına, dayandıkları belgelere, temyiz olunan Bölge Adliye Mahkemesi kararında yazılı gerekçelere göre tarafların yerinde bulunmayan temyiz itirazlarının reddiyle usul ve kanuna uygun Bölge Adliye Mahkemesi kararının 5311 Sayılı Kanun ile değişik İİK'nın 364/2. maddesi göndermesiyle uygulanması gereken 6100 Sayılı HMK'nın 370. maddeleri uyarınca ONANMASINA,

2- Birleşen dava yönünden şikayetçi borçlu ...’nun halenin feshi isteminin reddine dair 2020/435 Esas sayılı birleşen dava dosyasına yönelik temyiz itirazlarının incelenmesinde;

Şikayetçi borçlunun temyiz itirazları yerinde değil ise de;

Şikayet tarihi itibariyle yürürlükte olan İİK'nın 134/2. maddesinde; “İhalenin feshini, Borçlar Kanunu’nun 226. maddesinde yazılı sebepler de dahil olmak üzere yalnız satış isteyen alacaklı, borçlu, tapu sicilindeki ilgililer ve pey sürmek suretiyle ihaleye iştirak edenler, yurt içinde bir adres göstermek koşulu ile icra mahkemesinde şikayet yoluyla ihale tarihinden itibaren 7 gün içinde isteyebilirler” hükmüne yer verilmiştir.

Şikayetçi asilin kendisini vekille temsil ettirmesi halinde dahi anılan maddede belirtilen bu koşulun yerine getirilmesi gereklidir. Zira vekilin vekaletten çekilmesi ihtimali gerçekleştiğinde şikayetçi asile yapılacak tebligatlar ve işin sürüncemede kalmaması için “yurt içinde adres gösterme koşulu” yerine getirilmelidir.

İİK'nın 134/2. maddesindeki bu düzenlemenin hükümet gerekçesine bakıldığında; “ihaleye iştirak edenlerin şikayet yoluyla ihalenin feshini isteyebilmeleri için yurt içinde adres göstermeleri zorunluluğu getirilmek suretiyle kötü niyetli isteklilerin önüne geçilmesinin amaçlandığı” belirtilmiştir.

Dairemizin süreklilik arz eden içtihatlarına göre ise, yurt içinde adres gösterme koşulu, ihalenin feshini isteyen üçüncü kişiler için aranmakta olup, takip dosyasında adresi mevcut olan alacaklı ve borçlu için anılan şart aranmamaktadır. Ancak, bu durum, takip dosyasında yurt içinde bir adresin mevcut olması ve ihalenin feshi istemine ilişkin başvuru dilekçesinde hiç adres gösterilmemesi hali içindir.

Taraflar şikayet dilekçesinde, yurt dışında bir adres göstermişse, bu durum açıkça anılan maddedeki “yurt içinde adres gösterme” zorunluluğuna aykırılık teşkil edecektir.

Her ne kadar Bölge Adliye Mahkemesi 07.02.2022 tarih, 2021/3337 E. -2022/261 K. sayılı HMK'nın 353/1-a (6) maddesi uyarınca verdiği kaldırma kararında; “ödeme emrinin davacının yurt içindeki adresine tebliğ edildiği, icra dosyası borçlusu olan davacının yurt içinde daha önce tebligat yapılan bir adresi bulunduğundan davacı yönünden yurt içinde bir adres göstermek zorunluluğundan söz edilemeyeceği birleşen dava yönünden mahkemece işin esasına girilerek, ihalenin feshi sebepleri incelenerek oluşacak sonuca göre olumlu veya olumsuz bir karar verilmesi gerektiği yönünde iade kararı vermiş ise de;

somut olayda, şikayetçi vekilinin dava dilekçesinde müvekkilinin yurt dışında ikamet ettiğini, yurt dışı adresine satış ilanının usulüne uygun tebliğ edilmediğini belirttiği ve aynı vekilin vekaletnamesinde davacının yurtdışı adresinin yer aldığı, yine şikayetçi borçlunun takip dosyasında ödeme emri tebliğinden sonra, önceki vekilini azlettiğini ve icra dosyasına yurt dışı adresini bildirerek takip dosyasından yapılacak tebligatların bu yurt dışı adresine yapılmasını talep ettiği, takip dosyasında borçlu tarafından kabul edilen bir yurt içi adresinin bulunmadığı görülmektedir.

Bu durumda, Bölge Adliye Mahkemesince, İİK'nın 134/2. maddesindeki koşulu taşımayan dava dilekçesinin reddine karar verilmesi gerekirken, işin esasının incelenerek, yazılı şekilde hüküm tesisi isabetsiz ise de sonuçta istem reddedildiğinden karar sonucu itibari ile doğrudur.

Ancak İİK'nın 134. maddesinin ikinci fıkrasının son cümlesinde; işin esasına girilmeden ihalenin feshi talebinin reddi halinde, şikayetçi aleyhine para cezasına hükmedilemeyeceği öngörülmektedir. Bu durumda, birleşen davada şikayetçinin ihalenin feshi isteminin, dava şartı yokluğu nedeniyle ve işin esasına girilmeden reddi gerektiğinden, şikayetçi aleyhine ihale bedelinin % 5’i oranında para cezasına hükmedilmesi isabetsiz olup, Bölge Adliye Mahkemesi kararının bu nedenle bozulması gerekir ise de, anılan yanlışlığın giderilmesi yeniden yargılama yapılmasını zorunlu kılmadığından kararın düzeltilerek onanması gerekmiştir.