Yargıtay 12. Hukuk Dairesi E.2024/5808 K.2024/8231

Yukarıda tarih ve numarası yazılı Bölge Adliye Mahkemesince verilen kararın müddeti içinde temyizen tetkiki davacı/ihale alıcısı tarafından istenmesi üzerine bu işle ilgili dosya daireye gönderilmiş olup, dava dosyası için Tetkik Hakimi ... tarafından düzenlenen rapor dinlendikten ve dosya içerisindeki tüm belgeler okunup incelendikten sonra işin gereği görüşülüp düşünüldü:

Şikayetçi ihale alıcısının icra mahkemesine başvurusunda; satışa konu ... plakalı aracın 23.06.2023 tarihli satış ilanı ve şartnamesinde kilometresinin 187.064 olarak gösterildiği halde, ihaleden sonra yaptığı araştırmada aracın kilometresinin 21.10.2020 tarihinde 235.119 olduğunu öğrendiğini, satın aldığı aracın esaslı vasıflarında hataya düşürüldüğünü ileri sürerek, 12.09.2023 tarihinde gerçekleştirilen ihalenin feshini talep ettiği, İlk Derece Mahkemesince ihalenin feshi talebinin reddine, davacının para cezası ile cezalandırılmasına karar verildiği, şikayetçinin istinaf yoluna başvurması üzerine Bölge Adliye Mahkemesince istinaf talebinin esastan reddine karar verildiği, kararın şikayetçi tarafından temyiz edildiği anlaşılmıştır

İİK'nın 134. maddesinde ihalenin feshi nedenleri teker teker belirtilerek gösterilmemiştir. Sadece, BK'nın 226. maddesinde yazılı nedenler de dahil olmak üzere, satış ilanının tebliğ edilmemiş olması, satılan malın esaslı niteliklerindeki hata ve ihaledeki fesat nedenleriyle ihalenin bozulabileceğine değinilmiştir.

İhalenin feshi nedenleri gerek doktrinde gerekse Yargıtay uygulamasında;

1-İhaleye fesat karıştırılmış olması

2-Artırmaya hazırlık aşamasındaki hatalı işlemler

3-İhalenin yapılması sırasındaki hatalı işlemler

4-Alıcının taşınmazın önemli nitelikleri hakkında hataya düşürülmüş olması şeklinde sıralanmıştır.

Satılan malın esaslı vasıflarında hata, ihalenin feshi nedeni olarak İİK'nın 134. maddesinin 7. fıkrasında düzenlenmiştir. Alıcının hataya düşmesi artırma şartnamesi veya ilanının kanuna uygun yapılmaması veya artırmayı yapan memurun bir yolsuzluk yapması hallerinde ortaya çıkar. Başka bir anlatımla alıcının taşınmazı esaslı vasıflarında hataya düşmesi ya ihale öncesi işlemlerden ya da ihale sırasındaki kanuna aykırı davranışlardan kaynaklanabilir.

İİK'nın 134/2. fıkrasına göre ilgililerin ihalenin yapıldığı ana kadar cereyan eden işlemlerdeki yolsuzlukları en geç ihale günü öğrendiği kabul edilir. Alıcı hataya düşürülmüş olduğunu ihale gününden sonra öğrenirse İİK'nın 134/7. fıkrasına göre ihalenin feshini isteme süresi alıcının hataya düşürüldüğünü öğrendiği günden itibaren 7 gündür. Ancak bu süre ihaleden itibaren 1 seneyi geçemez.

Somut olayda; ihale konusu ... plakalı aracın araç muayene istasyonundan alınan 22.03.2023 tarihli araç muayene tespit raporunda kilometresinin 187.056 olduğu,icra müdürlüğünce aldırılan 12.04.2023 tarihli bilirkişi raporunda da aracın kilometresinin 187.056 olduğunun tespit edildiği ve bu raporlarla uyumlu olarak düzenlenen 23.06.2023 tarihli satış ilanı ve şartnamesinde de aracın kilometresinin 187.064 olduğu belirtilerek ilan edildiği görülmekle birlikte, şikayetçi tarafından dosyaya ibraz edilen 21.10.2020 tarihli araç muayene tespit raporunda ise,

aynı aracın kilometresinin 235.119 olduğu belirtilerek gerçekte kilometresi daha yüksek olan aracın değer kaybının daha fazla olacağı dikkate alındığında, aracın kilometresinin daha düşük tespit edildiği yeni tarihli raporların eksik ve hatalı olduğu iddia edilmektedir.

Böyle bir farklılığın varlığı durumunda, artırmaya hazırlık aşamasında yapılan yanlış işlemler nedeniyle satılan malın esaslı vasıflarında hata söz konusu olacağından, bu hususun ihalenin feshine sebep olacağı kuşkusuzdur.

O halde, mahkemece, ihale konusu ... plakalı aracın üzerinde uzman bilirkişi aracılığıyla keşif yapılarak 17.3.2022 -22.3.2022 tarihli İzmir Bölge Kriminal Polis Laboratuvarı Uzmanlık Raporu ile tespit edildiği üzere başka araca ait şasi numarası nakil edilerek aracın kimliğinin değiştirildiği (change araç) hususu da dikkate alınmak suretiyle aracın gerçek kilometresinin tespit edilmesi ile oluşacak sonuca göre karar verilmesi gerekirken, eksik inceleme ile yazılı şekilde hüküm tesisi ve şikayetçinin istinaf başvurusunun Bölge Adliye Mahkemesince esastan reddi isabetsiz olup, Bölge Adliye Mahkemesi kararı kaldırılarak İlk Derece Mahkemesi kararının bozulması gerekmiştir.