Yargıtay 12. Hukuk Dairesi E.2024/6188 K.2025/260

Yukarıda tarih ve numarası yazılı Bölge Adliye Mahkemesince verilen kararın müddeti içinde temyizen tetkiki alacaklı tarafından istenmesi üzerine bu işle ilgili dosya daireye gönderilmiş olup, dava dosyası için Tetkik Hâkimi ... tarafından düzenlenen rapor dinlendikten ve dosya içerisindeki tüm belgeler okunup incelendikten sonra işin gereği görüşülüp düşünüldü :

Çeke dayalı kambiyo senetlerine mahsus haciz yolu ile ilamsız icra takibinde, borçlunun, dayanak çekin süresinde bankaya ibraz edilmediği ve karşılıksızdır işlemi yapılmadığı nedeniyle kambiyo vasfını taşımadığını ileri sürerek ödeme emrinin iptalini talep ettiği, İlk Derece Mahkemesince; şikayetin reddine karar verildiği, kararın borçlu tarafından istinaf edilmesi üzerine, Bölge Adliye Mahkemesince; istinaf başvurusunun kabulü ile ilk derece mahkemesi kararının kaldırılmasına ve yeniden hüküm kurularak, davanın kabulü ile taleple bağlı kalınarak ödeme emrinin iptaline karar verildiği anlaşılmıştır.

İİK'nın 170/a maddesi uyarınca, icra mahkemesi, müddetinde yapılan şikayet ve itiraz dolayısıyla, usulü dairesinde kendisine intikal eden işlerde takibin müstenidi olan kambiyo senedinin bu vasfı haiz olmadığı veya alacaklının kambiyo hukuku mucibince takip hakkına sahip bulunmadığı hususlarını gerek talep üzerine gerek resen nazara alarak bu fasla göre yapılan takibi iptal edebilir.

Takibe konu çekin düzenlenme tarihinde yürürlükte olan 6102 Sayılı TTK'nın 808/1. maddesine göre, çekin süresinde muhatap bankaya ibraz edildiğinin, ibraz günü de gösterilmek suretiyle çekin üzerine yazılmış olan tarihli bir beyanla tespiti zorunlu olup, ibraz hususunun belge üzerine yazılan bu şerh ile kanıtlanması gerekmektedir. Süresinde ibraz edilen çekin ödenmediğinin, aynı Kanunun 808/2. maddesi gereğince, muhatap tarafından, ibraz günü de gösterilmek suretiyle "çekin üzerine yazılmış olan tarihli bir beyanla" belirlenmesi halinde hamilin, cirantalar, keşideci ve diğer çek borçlularına karşı başvurma hakkı bulunmaktadır. Aksi takdirde, alacaklı müracaat hakkını kaybeder.

TTK'nın 809/1. maddesine göre de; çekin, ibraz süresi içinde muhatap bankaya ibrazı, protesto veya buna denk işlemle belirlendiği takdirde, yasal şekilde ibraz edildiğinin kabulü gerekir.

Somut olayda, takip dayanağı 30.07.2022 düzenlenme tarihli çek, 03.08.2022 tarihinde muhatap banka Denizbank A.Ş.’nin 3. Cadde Bahçeşehir şubesine ibraz edilmiş, arkasına ibraz yerine geçebilecek "iş bu çek tahhüt bedeli olan 3600 TL Denizbank A.Ş. tarafından tarafıma ödenmiştir" şerhi konularak alacaklı hamil ve muhatap banka tarafından imzalanmış olup, bahsi geçen şerh, bankanın süresinde ibraz edilen her çek yaprağı için karşılığının bulunmaması halinde ödemekle yükümlü olduğu tutarın ödendiğine dair açıklamayı ve ibraz

tarihini de taşıdığından çekin üzerine yazılmış olan tarihli bir beyanla çekin karşılığının olmadığı ve süresinde muhatap bankaya ibraz edildiğinin kabulü gerekir. O halde, Bölge Adliye Mahkemesince, yukarıda yazılı gerekçe ile şikayetin reddine karar verilmesi gerekirken, şikayetin kabulü yönünde hüküm tesisi isabetsiz olup Bölge Adliye Mahkemesi kararının bozulması gerekmiştir.