Yargıtay 12. Hukuk Dairesi E.2025/2353 K.2025/3572

Yukarıda tarih ve numarası yazılı Bölge Adliye Mahkemesince verilen kararın müddeti içinde temyizen tetkiki davacı tarafından istenmesi üzerine bu işle ilgili dosya daireye gönderilmiş olup, dava dosyası için Tetkik Hakimi ... tarafından düzenlenen rapor dinlendikten ve dosya içerisindeki tüm belgeler okunup incelendikten sonra işin gereği görüşülüp düşünüldü:

Dosyadaki bilgi ve belgelerden, şikayetçinin ihalede pey süren konumunda olup, İİK'nın 7343 sayılı Kanunun 27. maddesi ile değişik 134. maddesi uyarınca nispi harç ve teminat yatırması gerektiği,

Şikayetçinin İİK'nın 7343 sayılı Kanunun 27. maddesi ile değişik 134. maddesi uyarınca nispi harcı yatırdığı, ancak ihale bedelinin %5'i oranında teminat yatırmadığı anlaşılmıştır.

Dosyada öncelikli sorun "İİK'nın 7343 sayılı Kanun ile değişik 134. maddesindeki istisna taraflar dışında yatırılması gereken teminatın niteliği ve buna bağlı olarak HMK'nın 114. maddesinde belirtilen dava şartı olup, olmadığı ve teminatın tamamlatılma usulüdür."

İcra takibi sırasında, 2004 sayılı İİK'ya göre yapılan ihalenin feshine ilişkin hususlar Kanunun 134 vd. maddelerinde düzenlenmiştir.

İhalenin feshi davaları daha önce başvuranın kim olduğuna bakılmaksızın maktu harca tabi iken 2004 sayılı İİK'nın 134. maddesinde değişiklik yapan ve 30.11.2021 tarihinde yürürlüğe giren 7343 sayılı kanunun 27/4. maddesi ile ihalenin feshi davasını “Satış isteyen alacaklı, borçlu, resmî sicilde kayıtlı ilgililer ile sınırlı ayni hak sahipleri dışında kalan kişilerin" açması halinde ihale bedeli üzerinden nispi harca tabi kılınmıştır.

Ayrıca ihalenin feshi talebinde 7343 sayılı kanunun 27/5. maddesi ile davayı “Satış isteyen alacaklı, borçlu, resmî sicilde kayıtlı ilgililer ile sınırlı ayni hak sahipleri dışında kalan kişiler" teminat yatırmakla yükümlü kılınmıştır.

Dosyadaki bilgi ve belgelerden şikayetçinin pey süren olup, İİK'nın değ. 134/4. maddesindeki satış isteyen alacaklı, borçlu, resmî sicilde kayıtlı ilgililer ile sınırlı ayni hak sahipleri dışında kalan kişilerden olduğu ve davanın nispi harca ve teminata tabi bulunduğu anlaşılmıştır.

Şikayetçi dava açarken yeni düzenlemeye uygun olarak nispi harcı yatırmış, ancak teminat yatırmamış, mahkemece de bu konuda bir ara kararı oluşturulmamıştır.

İİK'nın 7343 sayılı kanunun 27. maddesi ile değişik 134/4. maddesi bu yasal düzenlemelere göre değerlendirildiğinde;

Değişiklik ile getirilen, teminat, HMK'nın 114/2. maddesi kapsamında dava şartıdır.

Dava açılırken yatırılmayan teminatın tamamlanması için davacıya HMK'nın 115. maddesinde belirtilen dava şartlarının tamamlatılmasına ilişkin usule göre süre verilmelidir.

Mahkemece davacı/şikayetçiye usulüne uygun süre verildikten sonra, teminatın yatırılması halinde davaya devam edilmeli, aksi taktirde dava usulden reddedilmelidir.

Sonuç olarak, teminat yatırılmadan, bu hususta davacıya kesin süre verilmeden davaya devam edilerek yazılı şekilde hüküm kurulması hatalı olup, bozmayı gerektirmiştir.