Yargıtay 12. Hukuk Dairesi E.2025/6772 K.2026/1448

Yukarıda tarih ve numarası yazılı Bölge Adliye Mahkemesince verilen kararın müddeti içinde temyizen tetkiki davalı tarafından istenmesi üzerine bu işle ilgili dosya daireye gönderilmiş olup, dava dosyası için Tetkik Hakimi ... tarafından düzenlenen rapor dinlendikten ve dosya içerisindeki tüm belgeler okunup incelendikten sonra işin gereği görüşülüp düşünüldü:

Tarafların karşılıklı iddia ve savunmalarına, dayandıkları belgelere, temyiz olunan Bölge Adliye Mahkemesi kararında yazılı gerekçelere göre yerinde bulunmayan temyiz itirazlarının reddiyle usul ve kanuna uygun Bölge Adliye Mahkemesi kararının 5311 Sayılı Kanun ile değişik İİK'nın 364/2. maddesi göndermesiyle uygulanması gereken 6100 Sayılı HMK'nın 370. maddeleri uyarınca ONANMASINA, alınması gereken 732,00 TL temyiz harcından, evvelce alınan harç varsa mahsubu ile eksik harcın temyiz edenden tahsiline, 02.03.2026 tarihinde oy çokluğuyla karar verildi.

Üye Dr....'in Karşı Oy Yazısı;

6361 sayılı Finansal Kiralama, Faktoring ve Finansman Şirketler Kanunu'nun 9. maddesinde Faktoring şirketlerinin yapamayacağı işlemler hükme bağlanmıştır. Anılan Kanunun 9/2. hükmüne göre; "Faktoring şirketi Kurulca belirlenen usul ve esaslar çerçevesinde kambiyo senetlerine dayalı olsa bile, bir mal veya hizmet satışından doğmuş fatura ile tevsik edilemeyen alacaklar ile Kurulca belirlenen usul ve esaslar çerçevesinde tevsik edilemeyen mal veya hizmet satışına bağlı doğacak alacakları devir alamaz veya tahsilini üstlenemez. Aynı faturaya dayalı birden çok faktoring şirketine yapılan kısmi temliklerin toplam tutarı fatura tutarını aşamaz." düzenlemesi yer almaktadır.

04.02.2015 tarih ve 29257 sayılı Resmi Gazetede yayınlanarak yürürlüğe giren Faktoring İşlemlerinde Uygulanacak Usul ve Esaslar Hakkında Yönetmeliğin 8/1. maddesinde ise.

"Faturalı alacağa istinaden kambiyo senedi veya diğer senetlerin alınması halinde, alınan kambiyo senedi veya diğer senetteki ciro silsilesinde kuruluşa kambiyo senedi veya diğer senedi ciro edip veren kişinin, devralınan faturada alacaklı olarak gözüken kişi ve bu kişiden bir önceki cirantanın veya keşidecinin de faturadaki borçlu ile aynı kişi olması gerekir. Fatura ile kambiyo senedi veya diğer senetteki tutarın uyumlu olmasına dikkat edilir.

Kuruluş tarafından kullanılan faktoring programları bu uyumu gözetecek ve uyumsuzluk söz konusu olduğunda işlem yapılmasına olanak vermeyecek şekilde yapılandırılır" hükmüne yer verilmiştir.

Bu düzenlemelerden hareketle, faktoring sözleşmesinin konusu uyarınca, faktoring şirketince devralınan veya tahsili üstlenilen kambiyo senetlerinin lehtar yada cirantadan "fatura" yada "kurulca tevsik belgesi olarak kabul edilen belge" ile devralınması gerekir.

Somut olayda, borçlu şirketler takibe konu çekte lehtar ve ciranta konumunda olduğu, takip alacaklısının ise ciranta olan borçludan çeki ciro ile aldığı, her iki borçlunun sair şikayet ve itirazlarının yanında çekte kendilerine atfen atılı bulunan imzalarına ve borca itiraz ettikleri görülmektedir. Takip alacaklısı olan faktoring şirketi TTK'nın 686. maddesi hükmüne göre takibe konu çek birbirine bağlı cirolar ile faktoring şirketi çeki iktisap ettiği ve yetkili hamil konumunda olduğu anlaşılmaktadır.

6361 Sayılı Finansal Kiralama ve Faktoring ve Finansman Şirketleri Kanunu'nun "Şirketin yapamayacağı iş ve işlemler başlıklı 9. maddesinin 3. fıkrası "Bir kambiyo senedinin ciro yoluyla faktoring şirketine devri halinde kambiyo senedinden dolayı var olan ilişkilere dayanan def'ileri faktoring şirketine karşı ileri süremez; meğerki faktoring şirketi kambiyo senedini iktisap ederken bile bile borçlunun zararına hareket etmiş olsun." hükmünü düzenlenmektedir.

Somut olayda faktoring şirketinin bilerek veya isteyerek borçlunun zararına hareket ettiği iddia ve ispat edilmediğinden alacaklı iyiniyetli meşru hamil konumundadır. Mahkemece imza inkarı ile ilgili olarak bilirkişi raporu alıp sonucuna göre karar vermesi gerekirken bu konuda her hangi bir inceleme yapılmaksızın takip konusu çekin faktoring sözleşmesi kapsamında alındığından bahisle takibin iptaline karar verilmesi isabetsiz olup, istinaf isteminin esastan reddine ilişkin Bölge Adliye Mahkemesi kararının kaldırılarak, İlk Derece Mahkemesi kararının bozulması görüşünde olduğumdan, çoğunluğun kararın onaması yönündeki kararına katılamıyorum.02.03.2026