Yargıtay 12. Hukuk Dairesi E.2025/8129 K.2025/8357

Gaziantep Bölge Adliye Mahkemesi Başkanlar Kurulu’nun 13.10.2025 tarih ve 2025/6 Esas-2015/6 Karar sayılı başvurusunda; Gaziantep Bölge Adliye Mahkemesi 7. Hukuk Dairesi, Gaziantep Bölge Adliye Mahkemesi 9. Hukuk Dairesi, Gaziantep Bölge Adliye Mahkemesi 11. Hukuk Dairesi, Gaziantep Bölge Adliye Mahkemesi 13. Hukuk Dairesi ve Gaziantep Bölge Adliye Mahkemesi 14. Hukuk Dairesinin benzer olayda verdikleri kesin nitelikteki kararları arasında uyuşmazlık bulunduğundan bahisle bu uyuşmazlığın 5235 sayılı Adli Yargı İlk Derece Mahkemeleri ile Bölge Adliye Mahkemelerinin Kuruluş, Görev ve Yetkileri Hakkında Kanun'un "Başkanlar Kurulunun Görevleri" başlıklı 35/1-3. maddesi kapsamında giderilmesinin talep edildiği anlaşılmıştır.

Gaziantep Bölge Adliye Mahkemesi 11. Hukuk Dairesinin 2022/17 97... /1786 Karar sayılı dosyasının incelenmesinde; asıl alacak, yargılama gideri, vekalet ücretine hükmedilen ilama dayalı alacak hakkında ihtiyati haciz talep edildiği, İlk Derece Mahkemesince; yaklaşık ispat koşulunun gerçekleştiği, mahkeme kararının ihtiyati haciz talebi için yeterli olduğu gerekçesiyle talebin kabulüne karar verildiği, mahkemece ihtiyati hacze itiraz eden davalı vekilinin talebinin reddine karar verildiği, davalının istinaf başvurusu üzerine Bölge Adliye Mahkemesince davaya konu sözleşmenin feshi nedeniyle menfi zarara ilişkin ilamın kesinleşmeden icraya konulmasında yasal aykırılık bulunmadığı gerekçesiyle istinaf başvurusunun esastan reddine kesin olarak karar verildiği,

Gaziantep Bölge Adliye Mahkemesi 13. Hukuk Dairesinin 2024/5574 Esas-2024/2538 Karar sayılı ilamının incelenmesinde; asıl alacak, yargılama gideri, vekalet ücretine hükmedilen ilama dayalı alacak için ihtiyati haciz talep edildiği, İlk Derece Mahkemesince; her ne kadar borçlu İİK 257. maddesi gereğince ihtiyati haciz talep edebilirse de borçlu şirketin (Dedaş) il sınırları içinde faaliyetinin devam ettiği, adresinin belli olduğu, İİK 258. madde gereğince de haciz sebepleri hakkında delil sunulmadığı gerekçesiyle talebin reddine karar verildiği, Bölge Adliye Mahkemesince takdirde hata yapılmadığı gerekçesiyle istinaf başvurusunun esastan reddine kesin olarak karar verildiği,

Gaziantep Bölge Adliye Mahkemesi 14. Hukuk Dairesinin 2023/557 Esas-2023/736 Karar sayılı ilamının incelenmesinde; işçilik alacağı, yargılama gideri, vekalet ücretine hükmedilen ilama dayalı alacak için teminat istenmeksizin ihtiyati haciz talep edildiği, İlk Derece Mahkemesince; alacak talebinin ilama dayandığı, vadesi gelmiş bir alacak olduğu, ihtiyati haciz şartlarının oluştuğu değerlendirilerek talep edilen miktarın kısmen kabulüne, teminat alınmaksızın ihtiyaten haczine karar verildiği, borçlunun istinaf başvurusu üzerine.

Bölge Adliye Mahkemesince ihtiyati haciz talep eden vekilinin ilama dayalı icra takibine başvurma imkanı bulunmakta ise de, esasen İİK’nın 257/1 maddesi gereğince ihtiyati haciz talep etme hakkının bulunduğu, İİK'nın 37. maddesi gereğince ilamlı icraya başvurulması halinde icra emrinin tebliği ve icra emrinde yazılı sürenin geçmesinin gerektiği, bu süre geçmeden icra müdürü tarafından borçlunun mallarına kesin haciz konulamayacağı, dolayısıyla alacağa ilama dayalı alacaklının henüz kesin haciz isteme yetkisinin bulunmadığı bir aşamada ihtiyati haciz ile alacağının güvence altına alınmasını talep etmesinde hukuki yararının mevcut olduğu,

bu halde İİK 259 gereği teminatsız olarak borçlunun mallarını gizleme, kaçırma ve hileli işlemlerde bulunma şartları aranmaksızın ihtiyati haciz talebinin kabulünün gerektiği gerekçesiyle borçlunun istinaf başvurusunun esastan reddine kesin olarak karar verildiği,

Gaziantep Bölge Adliye Mahkemesi 7. Hukuk Dairesinin 2024/1716 Esas-2025/715 Karar sayılı ilamının incelenmesinde. İlk Derece Mahkemesince davacı lehine hükmedilen vekalet ücretine ilişkin olarak ihtiyati haciz talep edildiği, mahkemece talebin reddine karar verildiği, davacının istinaf başvurusu üzerine.

Bölge Adliye Mahkemesince İİK’nın 258/1. maddesine göre ihtiyati haciz kararı verilebilmesi için mahkemenin alacağın varlığı hakkında kanaat edinmiş olmasının yeterli olduğu, ilama dayalı alacağın kesinleşmemiş bile olsa mahkeme ilamı ile hüküm altına alınması karşısında ihtiyati haciz kararı verilebilmesi için gerekli yaklaşık ispat koşulunun gerçekleştiğinin kabulü ile ihtiyati haciz kararı verilmesinin gerektiği gerekçesi ile ihtiyati haciz talebinin reddine dair kararın kaldırılmasına kesin olarak karar verildiği,

Gaziantep Bölge Adliye Mahkemesi 9. Hukuk Dairesinin 2025/1145 Esas-2025/1209 Karar sayılı ilamının incelenmesinde. İlk Derece Mahkemesince davacı lehine hükmedilen vekalet ücretine ilişkin olarak ihtiyati haciz talep edildiği, mahkemece talebin reddine karar verildiği, davacının istinaf başvurusu üzerine, Bölge Adliye Mahkemesince; ihtiyati tedbir ve ihtiyati haciz kurumlarının farklı olduğu, ihtiyati haczin bir alacağın tahsilini temini sağlayan bir vasıta olduğu,

ihtiyati hacizde alacaklının borçlunun mallarını önceden geçici olarak el konulduğundan ihtiyati haciz kesin hacze çevrilip takip kesinleşmeden alacaklının ihtiyaten haczedilen malların satılmasının ve bedelinin kendisine ödenmesini isteyemeyeceği, alacağın bir ilama dayalı olduğunun ihtiyati haciz talep edebilmek için ihtiyati haciz talep edenin alacağını elde edememesi ihtimali gerekmekte olup alacağın miktar itibariyle düşük olması ihtiyati haczin kabulü için ölçü olamayacağından İlk Derece Mahkemesince talebin reddine karar verildiği,

ancak borçlunun mal kaçırma gibi bir eylemde bulunduğu alacaklının ciddi anlamda tehlikeye düştüğü yönünde bir delil ortaya konulmaması nedeniyle de ihtiyati haciz şartlarının da bulunmadığı gerekçesiyle istinaf başvurusunun esastan reddine kesin olarak karar verildiği görülmüştür.

Bahsi geçen Bölge Adliye Mahkemesi Hukuk Dairelerinin kesin kararları arasındaki uyuşmazlık, ilama dayalı alacağın salt ihtiyati haciz için yeterli olup olmayacağı, kesinleşmesi gereken ilamlardan olup olmadığı ve ilam dışı bir belge ile alacağın varlığının alacaklının mağduriyetinin veya borçlunun mal kaçırma şüphesinin varlığına ihtiyaç olup olmadığına ilişkindir.

İhtiyati haciz 2004 sayılı İcra ve İflas Kanununun 2 57... maddeleri arasında düzenlenmiş olup alacaklının bir para alacağının zamanında ödenmesini güvence altına almak için, mahkeme kararı ile borçlunun mallarına (önceden) geçici olarak el konulmasıdır. Bu kararlar esas hakkında kesin bir kanaat oluşturmadan ve tam bir ispat aranmadan verilen geçici nitelikte hukuki korumaya ilişkin kararlardır. Alacaklı ihtiyati haciz kesin hacze dönüşmeden borçlunun mallarının satılmasını ve bedelin kendisine ödenmesini talep edemez.

İİK'nın ihtiyati haciz koşullarını düzenleyen 257. maddesinde, vadesi gelmiş ve rehinle temin edilmemiş bir para borcunun alacaklısının borçlunun yedinde veya üçüncü şahısta olan taşınır ve taşınmaz malları ve alacakları ile diğer haklarını ihtiyaten haczettirebileceği düzenlenmiştir. Buna göre kural olarak alacağın vadesinin gelmiş olması gerekir. Vadesi gelmemiş alacaklar içinse borçlunun muayyen yerleşim yeri yoksa yahut borçlu taahhütlerinden kurtulmak maksadıyla mallarını gizlemeye, kaçırmağa veya kendisi kaçmağa hazırlanır yahut kaçar ya da bu maksatla alacaklının haklarını ihlâl eden hileli işlemlerde bulunursa ihtiyati haciz kararı verilebileceği düzenlenmiştir.

Aynı Yasa'nın 258. maddesi uyarınca alacaklının, alacağın varlığı ile haciz sebepleri hakkında mahkemede olumlu şekilde kanaat uyandırması gerekli ve yeterli olup, buradaki ispat asıl davadaki gibi tam bir ispat değil yaklaşık ispattır.

Alacaklı, (konusu para olan) bir ilam veya ilam niteliğindeki belgeye dayanarak da (ilamlı icra yapılmasından önce veya sonra) borçlunun mallarına ihtiyati haciz konulmasını talep edebilir. Kanun’un ihtiyati haciz merasimini düzenleyen 264. maddesinde bu ihtimal açıkça belirtilmemişse de ihtiyati hacizle korunmak istenen alacaklı menfaati ilamlı takip öncesinde ve hatta ilamlı takip sırasında da ihtiyati haciz kararının uygulanmasını gerektirebilir(KURU, İcra İflas Hukuku, C-3, s.2578).

Yasa’nın 259/2. maddesinde ilama dayalı ihtiyati haciz taleplerinde teminat dahi aranmayacağı belirtilerek işbu alacaklar için de ihtiyati haciz talep edilebileceği düzenlenmekte olup, ilama bağlanan alacaklara -diğer alacak taleplerine kıyasla- bir üstünlük tanınmış haldedir.

Bu durumda, yukarıda anlatılanlar ışığında, alacaklının ilama bağlanmış alacakların tahsilini teminen ihtiyati haciz talebinde bulunması halinde kararın kesinleşmesine gerek olmadığı anlaşılmış olup, kararları özetlenen Gaziantep Bölge Adliye Mahkemesi daireleri arasındaki uyuşmazlığın bu şekilde giderilmesine karar vermek gerekmiştir.