Yargıtay 13. Hukuk Dairesi E.2007/2171 K.2007/7830

Taraflar arasındaki itirazın iptali davasının yapılan yargılaması sonunda ilamda yazılı nedenlerden dolayı davanın reddine yönelik olarak verilen hükmün davacı avukatı tarafından duruşmalı olarak temyiz edilmesi üzerine ilgililere çağrı kağıdı gönderilmişti. Belli günde taraflardan gelen olmadığından incelemenin evraklar üzerinde yapılmasına karar verildikten sonra sonra karar için başka güne bırakılmıştı. Bu kez temyiz dilekçesinin süresinde olduğu saptanarak dosya incelendi, gereği konuşulup düşünüldü.

KARAR

Davacı, davalı Belediyenin açmış olduğu ihaleyi kazanarak davalıya 150 ton yıkanmış linyit kömürü sattığını, toplam satış bedeli olan 24.399.450.000 TL’nin 10.151.300.000 TL’lik kısmının 27.3.2004 tarihinde ödendiğini, kalan miktarın ise ödenmediğini, ayrıca davalı Belediyenin talebi üzerine daha sonra ihalesiz olarak davalıya teslim etmiş olduğu 22.425 kg kömür bedelinin de ödenmediğini, her iki alacağının tahsili için başlatmış olduğu icra takibine de itiraz edildiğini ileri sürerek, itirazın iptaline, %40 inkar tazminatının ödetilmesine karar verilmesini istemiştir.

Davalı, satın alınan kömürün satış bedelinin 10.151.300.000 TL’lik kısmının davacıya ödendiğini, sözleşmede satış bedelinin, Belediyenin ekonomik imkanlarına göre en az üç taksitle ödeneceğinin kararlaştırıldığını, ilgili hükmün ödemelerde kolaylık sağlanması amacıyla düzenlendiğini, alacağın muaccel olmadığını savunarak, davanın reddini dilemiştir

Mahkemece, sözleşmenin 13.2 maddesi gereğince, davacının alacağının takip tarihi itibariyle muaccel olmadığı gerekçesiyle davanın reddine karar verilmiş, hüküm, davacı tarafından temyiz edilmiştir.

1-Dosyadaki yazılara, kararın dayandığı delillerle yasaya uygun gerektirici nedenlere ve özellikle davacının daha sonradan davalıya 22.425 kg kömür sattığını yasal delillerle ispat edememiş olmasına göre, 1.5.2004 tarihli fatura ile talep edilen 3.647.717.775 TL’lik alacak miktarına yönelik temyiz itirazlarının reddi gerekir.

2007/2171-7830

2- 11.3.2004 tarihli fatura ile talep edilen ve takip konusunun bir bölümünü oluşturan 14.248.150.000 TL’lik alacak miktarı yönünden temyiz itirazlarının incelenmesinde;

Taraflar arasında 27.2.2004 tarihinde yapılan ihale sonrasında 150 ton yıkanmış linyit kömürünün satışına ilişkin sözleşme düzenlendiği, kömürlerin davalıya teslim edildiği, 11.3.2004 tarihli 24.399.450.000 TL’lik fatura bedelinin 10.151.300.000 TL’lik miktarının 27.3.2004 tarihinde ödendiği uyuşmazlık konusu değildir.

Davacı, bakiye alacağı olan 14.248.150.000 TL’nin tahsili için başlatmış olduğu icra takibine yapılan itirazın iptali istemiyle eldeki davayı açmış, davalı ise sözleşmenin 13.2. maddesine dayanarak alacağın muaccel olmadığını savunmuştur. Taraflar arasındaki uyuşmazlık, alacağın muaccel olup olmadığı noktasında toplanmaktadır.

İhale sonrasında 2.3.2004 tarihinde imzalanan “Seydişehir Belediyesi Tarafından Satın Alınacak 18/50 Yıkanmış Torbalı Linyit Kömürü İhalesine Ait Sözleşme”nin “Ödeme Koşulları ve Zamanı” başlıklı 13.2 maddesinde “Her mal tesliminden sonra Belediyemiz ekonomik imkanlarına göre en az üç taksitle yükleniciye ödeme yapılır.” Hükmü bulunmakta olup, davalı bu hükme dayanarak alacağın muaccel olmadığını savunmuşsa da, anılan hüküm, davalıya borcunu istediği zaman ödeme imkanı vermeyeceği gibi, hükmün, tarafların ... iradeleri esas alınarak yapılacak yorumundan da, teslim edilen mal nedeniyle oluşan borcun,

Belediyenin ekonomik imkanlarına göre sayısı değişmek üzere en az üç taksitle ödeneceği, taksitlerin de, aksi anlaşılamadığından genel olarak uygulandığı üzere aylık taksitler olarak düşünülmesi gerektiği kabul edilmelidir.

Sözleşmenin 2.3.2004 tarihinde imzalandığı, 10.151.300.000 TL’lik ilk ödemenin 27.3.2004 tarihinde yapıldığı, davanın ise 11.11.2004 tarihinde açıldığı dikkate alındığında, bedelin en az taksit miktarı olarak kabul edilen üç taksitle ödenmesi gerektiğinin kabulü halinde dahi, dava tarihi itibariyle alacağın muaccel olduğunun kabulü gerekir.

O halde mahkemece 11.3.2004 tarihli fatura bedelinden bakiye kalan alacak miktarı olan 14.248.150.000 TL yönünden icra takibine yapılan itirazın iptaline karar verilmesi gerekirken, alacağın muaccel olmadığından bahisle yazılı şekilde davanın tümüyle reddine karar verilmiş olması usul ve yasaya aykırı olup, bozmayı gerektirir.