Yargıtay 13. Hukuk Dairesi E.2008/818 K.2008/7406

Taraflar arasındaki menfi tespit davasının yapılan yargılaması sonunda ilamda yazılı nedenlerden dolayı davanın konusu kalmadığında hüküm kurulmasına yer olmadığına yönelik olarak verilen hükmün süresi içinde taraflar avukatınca temyiz edilmesi üzerine dosya incelendi gereği konuşulup düşünüldü.

KARAR

Davacı, davalıya ait taşınmazı, ocakbaşı restoran olarak kullanmak üzere 29.7.2005 başlangıç tarihli ve 5 yıl süreli kira sözleşmesi ile kiraladığını, gerekli imalat ve dekorasyon işlerini tamamlayarak faaliyete geçtiğini, ancak mal sahibi davalı tarafından mecurda yapılan projeye aykırı imalat nedeniyle belediyece ruhsat verilmediğini, 1 yıl işyerini kullandıktan sonra belediyece işyerinin mühürlenerek kapatıldığını, ileri sürerek 1 yıllık kira karşılığı olarak ödediği 18.000 Euro ile harcadığı imalat ve malzeme giderleri ve mahrum kaldığı kar ve kazançlar karşılığı şimdilik 25.000,00 YTL’nin tahsili ile davalı elinde bulunan 29.7.2006 vade tarihli ve 18.000 Euro bedelli bono nedeniyle borçlu olmadığının tespitine karar verilmesini istemiştir.

Davalı, projeye aykırı imalatın giderilmesi için kendisine bildirimde bulunulmadığını, belediyece işyerinin mühürlenmesi sebebinin davacıdan kaynaklanan fenni ve sıhhi eksiklikler olduğunu, davacı yanca iyileştirici nitelikte bir imalat yapılmadığını, davacının sözleşmeyi feshetmekte haksız olduğunu, ancak kendisinin feshi kabul ederek dava konusu yapılan bonoları iade edeceğini, dava tarihinden önce davacı kiracıya ihtarla bildirdiğini, savunarak davanın reddini dilemiştir.

Mahkemece, davacı kiracıya mecurda bulunan fenni ve sıhhi eksiklikleri giderme için belediyece mehil verildiği halde eksikleri gidermediği, davalı kiralayana bu hususta bir ihtar göndermediği, ruhsat alamamadaki kusurun davacıda bulunduğu, mecurdan 1 yıl süre ile yararlandığından ödediği kira bedelini isteyemeyeceği, davacının mecura yaptığı giderlerin 17.925,00 YTL olarak belirlenmiş ise de kullandığı süreye isabet eden miktar düşülmekle kalan 14.340,00 YTL’yi talep hakkı bulunduğu,

davacının sözleşmeyi feshi kendi kusurundan kaynaklandığından kar ve kazanç kaybı isteyemeyeceği gerekçesiyle 2,3,4 ve 5. yıllar için verilen bonolar davalı yanca yargılama sırasında iade edildiğinden bu hususta karar verilmesine yer olmadığına, faydalı imalat ve malzeme bedeli olarak taleple bağlı 10.000,00 YTL’nin davalıdan faiziyle tahsiline, davacının fazla taleplerinin reddine karar verilmiş; hüküm, davacı ve davalı tarafından temyiz edilmiştir.

1-Dosyadaki yazılara, kararın dayandığı delillerle yasaya uygun gerektirici nedenlere ve özellikle delillerin takdirinde bir isabetsizlik bulunmamasına göre davacının tüm, davalının aşağıdaki bendin kapsamı dışında kalan sair temyiz itirazlarının reddi gerekir.

2-Taraflar arasında düzenlenen kira sözleşmesinde mecurun temiz ve boş olarak teslim edildiği yazılmıştır. Şu hale göre davacının eksiksiz olarak almış olduğu mecura kullanma amacına uygun olarak yapmış olduğu faydalı ve zaruri masraflar ve imalatların mecurun tahliyesi nedeniyle mecurda kalması sonucu davalının sebepsiz zenginleşmesi oluşur. Taraflar arasındaki hukuki ilişkinin BK.410 ve sonraki maddelerinde düzenlenen vekaletsiz ... görme hükümlerine göre çözülmesi gerekir.

Davacı BK’nun açıklanan maddesi gereğince davalı nam ve hesabına yaptırılan faydalı ve zaruri giderler ile değer arttırıcı giderlerin yapım tarihleri itibari ile değerlerinden mecuru kullanmadığı döneme isabet eden kısmını isteyebilir ise de, mahkemece hükme esas alınan bilirkişi raporunda hesaplanan kalemler arasında bahçenin naylon branda ile çevrilmesi ile tabela bedeli olarak 2.225,00 YTL, çimlendirme, ağaçlandırma ve süs bitkisi ile bahçe düzenlemesi yapım bedeli olarak 3.550,00 YTL ‘de bulunmaktadır.

Oysa sayılan kalem giderlerin, sökülerek götürülmesi mümkün olmayan ve mecurda bırakılması zorunlu olan imalatlar olup olmadığı, veya kullanılmakla tüketilen türden olup olmadığı hususları araştırılmamıştır.

Mahkemece naylon bıranda ve tabelanın sökülüp götürülmesinin mümkün olup olmadığı, çimlendirme, ağaçlandırma ve süs bitkilerinin kalıcı olup olmadığı hususları araştırılarak hasıl olacak sonuca göre bir karar verilmesi gerekirken eksik inceleme sonucu yazılı şekilde hüküm tesis usul ve yasaya aykırı olup, bozma nedenidir.

3-Davalı, dava tarihinden önce davacıya gönderdiği ve 28.7.2006 tarihinde davacıya tebliğ edilen 21.7.2006 tarihli ihtarında takip eden yıllar için verilmiş bulunan bonoları davacıya iade etmeye hazır olduğunu bildirdiğine göre bu bonolar yönünden dava açılmasına sebep olmadığından davacı yararına bu kısma isabet eden yargılama gideri ve vekalet ücreti verilmesi de yanlış olup hükmün bozulması gerekir.