Yargıtay 13. Hukuk Dairesi E.2010/5501 K.2010/12065

Taraflar arasındaki itirazın iptali davasının yapılan yargılaması sonunda ilamda yazılı nedenlerden dolayı davanın reddine yönelik olarak verilen hükmün süresi içinde davacı avukatınca temyiz edilmesi üzerine dosya incelendi gereği konuşulup düşünüldü.

KARAR

Davacı, davalı ile yapılan 30.06.2008 tarihli protokol gereği 551.510,58 TL alacağın 36 taksite bağlandığını, bu taksitlerden hiçbirinin ödenmediğini, protokolün 6. maddesinde davalı tarafından 2 taksitin üst üste ödenmemesi halinde davalının 250.000 YTL kayıtsız şartsız cezai şart ödemeyi taahhüt ettiğine dair hükmün yer aldığını, protokol gereği doğan cezai şart alacağının tahsili amacıyla İncesu İcra müdürlüğünün 2008/71 esas sayılı icra takip dosyası ile davalı hakkında icra takibi yaptıklarını davalının haksız itirazı üzerine takibin durduğunu, bu nedenle itirazın iptali ile %40’dan az olmamak üzere davalının icra inkar tazminatına mahkum edilmesini talep etmiştir.

Davalı davanın reddini dilemiştir.

Mahkemece taraflar arasında düzenlenen sözleşmenin geçersiz hale geldiği ve geçersiz hale gelen sözleşmeye göre cezai şart talep edilemeyeceği gerekçesiyle davanın reddine karar verilmiş; hüküm, davacı tarafından temyiz edilmiştir.

Davacı, taraflar arasında ihtilaf bulunmayan 551.510,58 TL ..., ilan ve çöp vergilerinden doğan alacağını tahsil edebilmek amacıyla davalı taraf ile “protokol” başlıklı bir sözleşme imzalamıştır. Davacı, sözleşmenin imzalanmasından sonra sözleşmede belirlenen ödeme planına göre davalı tarafça herhangi bir ödeme yapılmadığını ileri sürerek sözleşmenin 6. maddesi gereğince davalı tarafından 2 taksitin üst üste ödenmemesi nedeniyle 250.000 TL cezai şartın davalıdan tahsilini talep etmiştir. Mahkemece sözleşmenin 4. maddesi gereğince sözleşmenin geçersiz hale geldiği kabul edilerek 6. maddeye göre cezai şartın talep edilemeyeceğine dair hüküm kurulmuştur.

Taraflar arasında düzenlenen sözleşmenin 4. maddesinde “yapılan protokolde ödeme tarihinden itibaren 15 günlük gecikmeler

2010/5501-12065

protokolün gecikme nedeni sayılmayacaktır. 15 günü geçen gecikme halinde protokol geçersiz sayılacaktır.” Şeklinde düzenleme yapılmış 6. maddesinde ise “Taksan …A.Ş. tarafından 2 taksitin üst üste ödenmemesi halinde Taksan ….A.Ş.

250.000 YTL kayıtsız şartsız cezai şart ödemeyi taahhüt eder.”hükmüne yer verilmiştir.Bir sözleşmenin uygulanmasında ve bazı hükümleri ve maddeleri arasında uyuşmazlık çıkması halinde ,bu uyuşmazlığa konu hükümlerin o sözleşmenin bütünü içinde ve sözleşmenin yapılış amacına göre yorumlanması gerekir.

Somut olayda Davacının, davalıdan olan alacağını tahsil edebilmek amacıyla protokol düzenlenerek ödemenin taksite bağlandığı,protokolün 5. maddesi ile davalının teklif etmesi halinde taşınır ve taşınmaz malların devri suretiyle borcun ödenmesi imkanının dahi tanındığı, protokolün bütünü itibariyle davacının alacağını protokolde belirlenen ödeme planına ... kalınarak tahsilini amaçladığı ve sözleşmenin ayakta tutulmasına dönük düzenlemeler yapıldığı görülmektedir.

Ayrıca Sözleşmenin 4. maddesinde davacı lehine bir düzenleme yapılmış ve davacıya davalı tarafından taksit ödemelerinde gecikme halinde protokolü feshetme imkanı tanınmış ise de, dosya kapsamı itibariyle davacı tarafından bu fesih hakkının davalıya ihbar edilmek suretiyle kullanılmadığı anlaşılmaktadır. Yerleşik Yargıtay uygulamaları itibariyle, B.K.

18.maddesi gereğince sözleşmenin kurulması sırasında tarafların ortak maksatları göz önüne alınarak ve değerlendirilerek, taraflar arasındaki akdin hükümsüz olacak şekilde değil geçerli olacak şekilde yorumlanması gerekir. (YHGK.10.02.1960,E.4-6,K.188)Bu itibarla sözleşmenin geçerli olduğu kabul edilerek sonucuna uygun karar verilmesi gerekir iken yazılı şekilde davanın reddine karar verilmesi usul ve yasaya aykırı olup bozmayı gerektirir.

Bozma nedenine göre, davacının diğer temyiz itirazlarının incelenmesine gerek görülmemiştir.