Yargıtay 13. Hukuk Dairesi E.2010/7739 K.2011/2445

Taraflar arasındaki menfi tesbit davasının yapılan yargılaması sonunda ilamda yazılı nedenlerden dolayı davanın reddine yönelik olarak verilen hükmün davacı avukatınca duruşmalı olarak temyiz edilmesi üzerine ilgililere çağrı kağıdı gönderilmişti. Belli günde davacı ... vekili avukat ... ile davalı vekili avukat ...'ın gelmiş olmalarıyla duruşmaya başlanılmış ve hazır bulunan avukatların sözlü açıklamaları dinlenildikten sonra karar için başka güne bırakılmıştı. Bu kez temyiz dilekçesinin süresinde olduğu saptanarak dosya incelendi, gereği konuşulup düşünüldü.

KARAR

Davacı, davalı Fabrikaya şeker pancarı vermek üzere sözleşme yaptıklarını, 2008 yılında kuraklık olduğundan taahhüt ettiği kadar şeker pancarı teslim edemediğini, sözleşmenin 14/a maddesi gereğince kendisinden 11.457,92 TL kota cezası istendiğini ileri sürerek, borçlu olmadığının tespitine karar verilmesini istemiştir.

Davalı, davanın reddini savunmuştur.

Mahkemece, davanın reddine karar verilmiş; hüküm, davacı tarafından temyiz edilmiştir.

1-Dosyadaki yazılara kararın dayandığı delillerle yasaya uygun gerektirici nedenlere ve özellikle delillerin takdirinde bir isabetsizlik bulunmamasına göre davacının aşağıdaki bendin kapsamı dışında kalan diğer temyiz itirazlarının reddi gerekir.

2-Davacı, davalıya sözleşmede taahhüt ettiği miktarda şekerpancarı teslim edemediğini, kuraklık nedeniyle verim kaybı olduğu için, daha az miktarda şeker pancarı teslim ettiğini belirterek, sözleşme gereğince kendisinden istenen kota cezasından dolayı borçlu olmadığının tespiti talepli bu davayı açmıştır. Mahkemece, sözleşmenin 14/a maddesinin 2010/7739-2011/2445

4.bendi gereğince davacı tarafından hasardan sonra 10 gün içinde şirkete yazılı ihbarda bulunulmadığı, bu nedenle kuraklık mücbir sebebinin değerlendirmeye alınmadığı gerekçesiyle, dava reddedilmiştir. Taraflar arasındaki 25.4.2008 tarihli sözleşmenin 14/a maddesinin 3.bendinde "mücbir sebepler dışında, taahhüt edilen pancar miktarının %90'ın altında pancar teslim eden üretici, noksan pancar teslim etmiş sayılır.

Bu takdirde bu sınır ile teslim edilen pancar miktarı arasındaki fark, üreticinin teslim ettiği A kotası pancarı için oluşan kesin fiyatın %50'si ile çarpılır, bulunan meblağ üreticinin borcuna kaydedilir" hükmü getirilmiştir. Sözleşmedeki bu düzenleme, BK'NUN 158 ve devamı maddelerinde düzenlenmiş olan cezai şart niteliğinde olup, BK.nun 161/son maddesi gereğince, hakim fahiş gördüğü cezaları tenkis ile mükelleftir.

Şu halde mahkemece, sözleşmede kararlaştırılan cezai şart miktarının fahiş olup olmadığı re'sen incelenmeli ve sonucuna uygun bir indirim yapılmalıdır. Mahkemece eksik incelemeyle yazılı şekilde hüküm tesisi, usul ve yasaya aykırı olup, bozma nedenidir.