Davacı, Davalı spor kulübünde 2009-2010 ve 2010-2011 sezonu boyunca basketbol oynadığını, kulüp ile aralarında imzalanan 16.9.2009 tarihli sözleşmenin 3.1.1. maddesi uyarınca, bir üst lige çıkma primi olan 20.000 TL davalı tarafından ödenmediğini, yine 2010-2011 sezonunda ödenmesi gereken toplam 30.000 TL’nin de ödenmemesi üzerine takip başlattığını, takibe itiraz olunduğunu ileri sürerek itirazın iptali ile takibin devamına ve % 40 icra inkar tazminatına hükmedilmesini dava etmiştir.
Davalı, davanın reddini dilemiştir.
Mahkemece, davanın kısmen kabulü ile 20.000 TL prim ve 30.000 TL transfer ücreti üzerinden itirazın iptali ile takibin devamına ve % 40 icra inkar tazminatının davalıdan tahsiline karar verilmiş; hüküm, davalı tarafından temyiz edilmiştir.
1-Eldeki davada öncelikle uyuşmazlığın niteliği ve görev hususunun irdelenmesi gerekmektedir. Davacı, davasında, hem tek tip sözleşmeden kaynaklanan alacağını, hem de özel sözleşmeden kaynaklanan primi talep etmektedir. Öyle olunca, uyuşmazlıkta Genel Mahkemelerin mi yoksa Federasyonun mu görevli olduğu irdelenmelidir. 3289 sayılı Spor Genel Müdürlüğü’nün Teşkilat ve Görevleri Hakkındaki Kanunun 6215 Sayılı kanunla değişik ek-9 maddesi ile.
“Spor federasyonlarının merkezleri Ankaradadır. Federasyonların merkez teşkilatı, genel kurul, yönetim, denetim, disiplin kurulları ile genel sekreterlikten teşekkül eder. Federasyon yönetim kurulu, 7 üyeden az, on beş üyeden fazla, disiplin kurulu ise üç üyeden az, beş üyeden fazla olamaz. Denetim kurulu, iki üyesi seçimle belirlenen, üç üyesi ise, Genel Müdürlükçe görevlendirilen beş üyeden oluşur.
Genel sekreter, en az dört yıllık yüksekokul mezunu kişiler arasından Görevlendirilir. Bu Fıkrada belirtilen kurulların oluşumu, görev, yetki ve sorumlulukları ile çalışma usul ve esasları ana statüyle, diğer kurulların oluşumu, çalışma usul ve esasları ise talimatlarla belirlenir. …” düzenlemesi getirilmiştir.
Yine 3289 Sayılı Yasa’nın 2. Ve ek 9 .maddesi uyarınca Bağımsız Spor Federasyonlarının Çalışma usul ve Esasları Hakkında Yönetmelik çıkartılmış, 19.7.2012 gün ve 28358 sayılı resmi gazetede yayımlanarak yürürlüğe girmiştir.
Bu Yönetmeliğin 7. Maddesinde de paralel düzenleme getirilmiş ve (4) ikinci fıkranın (a), (b) (c) ve (ç) bentlerinde belirtilen kurulların (Genel Kurul,Yönetim Kurulu, Denetim kurulu ve Disiplin Kurulu) oluşumu, görev, yetki ve sorumlulukları ile çalışma usul ve esasları federasyonun ana statüsüne, diğer kurulların oluşumu, görev, yetki ve sorumlulukları ile çalışma usul ve esasları ise talimatlarla belirlenir. “denilmiştir.
Gerek 3289 Sayılı Yasa’nın ek-9 gerekse az yukarıda açıklanan Yönetmelik hükümleri uyarınca Genel Kurul’da kabul edilip, resmi gazetede yayımlanan Türkiye Basketbol Federasyonunun ana statüsünün Tahkim Kurulu Başlıklı 26. Maddesinde ise, Tahkim Kurulu’nun görevleri sayılmış, (3).
Bendinde ise, Kulüp, sporcu, teknik adam, sağlık personeli, menajer ve maç organizatörü gibi sporla ilgili kişilerin kendi aralarında imzaladıkları transfer, geçici transfer menajerlik, hizmet,vekalet ve maç organizatörlüğü gibi tüm sözleşmelerden kaynaklanan alacak iddia ve talepleri ile mali haklar Tahkim Kurulu’nun görevleri dışındadır.” Yönünde düzenleme bulunmaktadır.
Bu düzenlemede, federasyonca tasdik edilen sözleşmelerden kaynaklanan uyuşmazlıklarla ilgili bir düzenleme bulunmamaktadır. Öte yandan, ana statünün27.maddesinde de yan kurullarla ilgili düzenleme getirilmiş ve (g) fıkrasında ise; “ ‘hukuk kurulu’ sayılmış, (2).bentte ise, Federasyonun yan kurulların oluşumu,görev ve yetkileri ile çalışma usul ve esasları Yönetim Kurulu tarafından hazırlanan talimatlarla belirlenir.” Denilmiştir.
3289 Sayılı Yasa’nın Ek-9 maddesinde de Tahkim Kurulu’na ilişkin düzenlemeler bulunmaktadır. Öte yandan, 3289 Sayılı Yasa uyarınca çıkartılıp yayımlanan ve yürürlüğe giren Sporcu tescil, lisans vize ve transfer Yönetmeliği’nin ‘sözleşme’ başlıklı 18. Maddesinde ise, “Ligleri bulunan federasyonlarda yer alan kulüpler sporcularıyla, federasyonca hazırlanıp Genel Müdürlükçe onaylanan talimatta belirlenecek esaslar doğrultusunda sözleşme imzalayabilirler.
Federasyonlarca hazırlanacak bu talimatta liglerde yarışan sözleşmeli sporcular ve geçici transferlerle ilgili usul ve esaslar belirlenir.” Yine ata statüye dayanılarak çıkartılan Yönerge’nin 21.1. maddesinde, Basketbol 1. Ve 2.liginde yer alan sporcular ve kulüpler aralarında yapacakları anlaşma için Federasyonun hazırladığı tek tip sözleşmeyi imzalamak ve bu sözleşmeyi Federasyona tescil ettirmek zorundadırlar.Tek tip sözleşme dışındaki sözleşmeler tescil edilmez.
Böyle sözleşmelerin tespit edilmesi halinde taraflar disiplin kuruluna sevk edilirler.” Düzenleme bulunmaktadır. Federasyon tarafından tasdik edilmeyen sözleşmelerinin geçersizliği sözleşme özgürlüğü kapsamında iddia olunamaz. Ancak federasyona karşı hüküm ifade etmez ve disiplin işlemine konu olabilir. Öyle olunca da özel sözleşmelerin genel hükümler doğrultusunda değerlendirilerek geçerli olup olmadıkları tartışılabilir.
Burada federasyon tarafından tasdik edilen tek tip sözleşmenin geçerli olup olmadığı tartışılması olanaksızdır.
Tüm bu açıklamalardan sonra, Profesyonel sporcu ile kulüp arasında oluşacak uyuşmazlıklarda, şayet uyuşmazlık tek tip sözleşmenin uygulamasından doğruyor ise, uyuşmazlığın Federasyonun bünyesinde çözümlenmesi gerektiği, şayet federasyonca tasdik olunmayan özel sözleşmeden kaynaklanıyor ise, genel hükümlere göre çözümlenmesi gerektiği sonucuna varılmaktadır.
Somut olayda da, Davacı sporcu ile Davalı kulüp arasında imzalanan iki ayrı sözleşme bulunduğu ve ihtilafında her iki sözleşmeden kaynaklandığı anlaşılmaktadır. Davacı, eldeki davasında tek tip sözleşmeden kaynaklanan 30.000 TL transfer ücreti alacağını talep etmekte, özel sözleşmeden kaynaklanan 20.000 TL prim alacağını istemektedir. Öyle olunca, mahkemece, özel sözleşmeden kaynaklanan uyuşmazlıkla ilgili değerlendirme yapılıp hasıl olacak sonuca uygun bir karar verilmelidir. Tek tip sözleşmeden kaynaklanan 30.000 TL transfer ücreti istemi altında istenen alacak için ise, mahkemece uyuşmazlığın federasyon bünyesinde çözümlenmesi gerektiğinden bahisle görevsizlik kararı verilmelidir. Bu yönün gözetilmemesi usul ve yasaya aykırı olup, bozmayı gerektirir.
2- Bozma nedenine göre, davalının sair temyiz itirazları incelenmemiştir.
SONUÇ, Yukarıda (1) nolu bentte açıklanan nedenlerle temyiz olunan kararın BOZULMASINA, (2) nolu bentte açıklanan nedenlerle davalının diğer temyiz itirazlarının incelenmesine yer olmadığına, peşin alınan harcın istek halinde iadesine, 15.11.2013 gününde oybirliğiyle karar verildi.