Yargıtay 13. Hukuk Dairesi E.2016/2382 K.2018/7367

Taraflar arasındaki itirazın iptali davasının yapılan yargılaması sonunda ilamda yazılı nedenlerden dolayı davanın reddine yönelik olarak verilen hükmün süresi içinde davacı avukatınca temyiz edilmesi üzerine dosya incelendi gereği konuşulup düşünüldü.

KARAR

Davacı, davalıya 3.000,00 TL borç para göndermesine rağmen ödenmediğini, alacağın tahsili için davalı hakkında icra takibi başlattığını, takibe haksız olarak itiraz edildiğini ileri sürerek icra takibine vaki itirazın iptalini ile %20 dan aşağı olmamak üzere icra inkar tazminatına karar verilmesini istemiştir. Davalı, davanın reddini dilemiştir. Mahkemece, davanın reddine, karar verilmiş; hüküm, davalı tarafından temyiz edilmiştir.

Davacı, eldeki dava ile davalıya banka havalelesiyle borç verdiğini, borcun ödenmemesi üzerine icra takibi yaptığını, yapılan icra takibine de haksız olarak itiraz edildiğini ileri sürerek itirazın iptalini istemiş, davalı ise kendisine havale edilen 3.000,00 TL'nin borcuna mahsuben gönderildiğini savunmuştur.

Mahkemece ise havalenin bir ödeme vasıtası olduğu nazara alınarak davacının delilleri arasında yemin delili de bulunduğundan yemin delili davacı tarafa hatırlatılmış,davacının yemin delilini kullanması rağmen yemin deliline nazara almaksızın davanın reddine karar vermiştir.

Oysaki dava tarihinde yürürlükte bulunan 6100 sayılı HMK'nın 229. maddesinde ''Yemin için davet edilen kimse, tayin edilen gün ve saatte mahkemede geçerli bir özrü olmaksızın bizzat hazır bulunmaz yahut hazır bulunup da yemini iade etmez ya da yemini eda etmekten kaçınırsa yemin konusu vakıaları ikrar etmiş sayılır.'' hükmü düzenlenmiştir. Bu hükmün uygulanabilmesi için öncelikle geçerli bir tebliğin yapılmış olması gerekir.

Savunma hakkı anayasa ile güvence altına alınmış haklardandır. Savunma hakkını kısıstlayacak nitelikte olan tebliğin usulüne uygun olup olmadığı mahkemece resen gözetilmelidir. Somut olayda yemin ihtarı mahkemece usulüne uygun hazırlanmış, ancak tebliğin usulüne uygun olup olmadığı yeterince kontrol edilmemiştir. Tebligat muhatap görevde olduğundan memur Mahmut Karaca'ya yapılmıştır.

Oysaki Tebligat Tüzüğü'nün 24. maddesinde ''Tebliğ yapılacak şahıs otel, pansiyon, hastahane, tedavi veya istirahat evi, fabrika, mektep, talebe yurdu, resmi veya hususi daire veya müessese gibi içine serbestçe girilmeyen veya arananın kolayca bulunması mümkün olmayan bir yerde bulunuyorsa, tebliğin yapılmasını o yeri idare eden veya muhatbın bulunduğu kısmın amiri temin eder.

Bunlar tarafından muhatap derhal buldurulamaz veya tebellüğden imtina ederse yahut da diğer bir sebeple tebliğin temini mümkün olmazsa tebliğ o yeri idare eden veya muhatabın bulunduğu kısmın amirine yapılır. '' hükmü bulunmaktadır.

Somut olayda tebliğ muhatap bulunmadığından o yeri idare eden amir ya da muhatabın bulunduğu kısmın amirine yapılması gerekirken memur Mahmut Karaca'ya yapılmıştır.Yapılan tebliğ usulsüzdür.O halde mahkemece, öncelikle yemin davetiyesinin usulüne uygun olarak yeniden tebliğ edilmesi sağlanmalı, tebligat parçası döndükten sonra davalıya yapılan tebliğin Tebligat Kanunu 18 ve 20. maddeleri ile Tebligat Tüzüğü'nün 24. maddesine uygun olup olmadığı denetlenmeli,

yapılan bu denetimin sonucuna ve davalının yemini mazeretsiz olarak eda etmez yada yemin etmekten kaçınır ya da mazeretsiz duruşmaya gelmezse bu durumun davacı lehine delil teşkil edeceği nazara alınarak hasıl olacak sonuca göre bir karar verilmesi gerekirken, yazılı şekilde yanlış değerlendirmeyle davanın reddine dair hüküm tesisi usul ve yasaya aykırı olup, bozmayı gerektirir.