Yargıtay 14. Hukuk Dairesi E.2005/11057 K.2006/4657

Davacı vekili tarafından, davalı aleyhine 8.9.2003 gününde verilen dilekçe ile elatmanın önlenmesi ve geçit hakkı kurulması istenmesi üzerine yapılan duruşma sonunda; davanın reddine dair verilen 10.5.2005 günlü hükmün Yargıtayca incelenmesi davacı vekili tarafından istenilmekle süresinde olduğu anlaşılan temyiz dilekçesinin kabulüne karar verildikten sonra dosya ve içerisindeki bütün kağıtlar incelenerek gereği düşünüldü:

KARAR

Dava 132 parsel sayılı taşınmazda paylı malik olan taraflar arasında müşterek yola elatmanın önlenmesi ve davalının komşuluk hukukuna aykırı davranışlarının giderilmesi istemiyle açılmıştır.

Mahkemece dava çekişme konusu taşınmazın Sulh Hukuk Mahkemesinde açılan izale-i şuyu davası sonucu satış suretiyle ortaklığın giderilmesine karar verilmesi nedeniyle reddedilmiş hükmü davacı temyiz etmiştir.

Gerçekten, 132 parselin ortaklığının giderilmesi için Sulh Hukuk Mahkemesinin 2003/941 Esasında dava açılmış mahkemece 132 parselin satış suretiyle ortaklığının giderilmesine karar verilmiş bu hüküm Yargıtay denetiminden geçerek kesinleşmiştir. Ne var ki; kesinleşen ilam infaz edilmemiş, satış henüz yapılmamıştır. Satış işleminin kesinleşerek mülkiyet tarafların uhdesinden henüz çıkmadığına göre kayden malik olan taraflar Türk Medeni Kanunun 683. maddesinin maliki tanıdığı yetkileri kullanabilir. Bu yüzden mahkemenin salt satış suretiyle ortaklığın giderilmesine karar verildiğinden söz ederek davayı reddetmiş olması doğru olmamıştır.

Diğer taraftan paylı mülkiyet rejmine tabi taşınmazlarda yararlanma, kullanma ve korumayı düzenleyen Türk Medeni Kanunun 693. maddesi hükmünce paydaşlardan her biri diğerlerinin haklarıyla örtüşdüğü ölçüde eşyadan yararlanabilir ve onu kullanabilir. Yine bu madde uyarınca paydaş olan malikler taşınmazın yararlanma ve kullanım şekli hakkında

sözleşme yapabilirler. Somut olayda; davacı taraf 27.5.1989 tarihli “taksim mukavelesi” başlıklı yararlanma ve kullanma sözleşmesine dayanmış bu sözleşmede taşınmazın batısındaki bir bölüm yerin yol olarak kullanılmak üzere ayrıldığını ileri sürerek davalının yararlanma ve kullanma anlaşmasına aykırı biçimde yola elatmasının önlenmemsini istemiştir.

Bütün bunlardan ayrı dava dilekçesinde açıklanan bazı nedenlere dayanılarak da davalının Türk Medeni Kanunun 737 ve devamı maddelerine aykırı davranışlarının giderilmesi talep edilmiştir. Mahkemece tarafların iddia ve savunmaya ilişkin tüm delilleri toplanarak yerinde keşif de yapılmak suretiyle iddianın araştırılıp sonucu doğrultusunda bir hüküm kurulması gerekirken dava konusu taşınmazın satışına karar verildiğinden sözedilerek eksik araştırma ve incelemeyle davanın reddedilmiş olması doğru olmamış kararın tüm bu nedenle bozulması gerektirmiştir.