Yargıtay 14. Hukuk Dairesi E.2008/14155 K.2008/15669

Davacı tarafından, davalılar aleyhine 07.03.2008 gününde verilen dilekçe ile geçit hakkı istenmesi üzerine yapılan duruşma sonunda; davanın kabulüne dair verilen 03.07.2008 günlü hükmün Yargıtayca incelenmesi davalı ..., davalı Hazine temsilcisi, davalı ... İdaresi vekili tarafından istenilmekle süresinde olduğu anlaşılan temyiz dilekçesinin kabulüne karar verildikten sonra dosya ve içerisindeki bütün kağıtlar incelenerek gereği düşünüldü:

KARAR

Dava, Türk Medeni Kanununun 747. maddesine dayanılarak açılmış geçit hakkı kurulması istemine ilişkindir.

Davalılar, davanın reddini savunmuş, orman idaresi davaya harçsız dilekçeyle dahil edilmiş, davacının geçit ihtiyacını mahkemenin takdirine bıraktığını belirtmiştir.

Mahkemece, dava kabul edilmiş bilirkişinin rapor eki krokisinde D, E ve F harfleriyle gösterilen güzergahtan davacı lehine geçit tesis edilmiştir.

Hükmü, davalılar ve davaya dahil edilen orman idaresi temyiz etmiştir.

Geçit hakkı verilmesiyle genel yola bağlantısı olmayan veya yolu bulunsa bile bu yol ile ihtiyacı karşılanamayan taşınmazın genel yolla kesintisiz bağlantısı sağlanır.

Somut olaya gelince;

Davacının maliki olduğu 340 parselin mutlak geçit ihtiyacında olduğu açıktır. İddiaya göre davacı aynı zamanda 333, 335, 336, 3337 ve 3338 parsellerde de müşterek maliktir. Mahkemece anılan parsellerde davacının müşterek payı olduğundan söz edilerek bu parseller üzerinden 340 parsel lehine akdi irtifak kurulmadan geçit tesis edilmiş böylelikle geçitte kesintisiz bağlantı ilkesi ihlal edilmiştir. 340 parsel yararına mahkemenin kabul ettiği şekilde geçit tesisine olanak yoktur.

Diğer taraftan, dosyada yer alan bilgilerden 331 parselin halen tapuya tescil edilmediği anlaşılmaktadır. Türk Medeni Kanununun 705. maddesi hükmüne göre istisnalar dışında mülkiyet tapu kütüğüne tescil ile kazanılacağından davanın açıldığı tarih itibariyle 331 parsel tapuda kayıtlı bir taşınmaz olarak nitelendirilemez. Geçit, ancak tapuda kayıtlı taşınmazlar bakımından kurulabileceğinden tapuda kayıtlı olmayan 331 parseli kapsar şekilde geçit tesisine de olanak yoktur.

Bunların dışında geçit bir kamu hizmetine tahsis edilmeyen kamuya ait tapulu taşınmazlar üzerinden kurulabilir. Geçit kurulan yer kamu malı niteliğinde ise kamu yararı ile kişi yararının çatışması durumunda kamu yararına üstünlük tanınması gerekeceğinden bu nitelikteki bir yer üzerinden de geçit kurulmasına olanak yoktur. Kısaca orman niteliğindeki yerden kişi yararına geçit tesisi mümkün değildir.

Bütün bu anlatılanların sonucuna göre davanın reddi yerine istem hükmü altına alındığından karar bozulmalıdır.

Kabule gere de, geçidin taşınmazlar leh veya aleyhine kurulması gerekirken davacı şahıs lehine kurulması da doğru değildir.