Yargıtay 14. Hukuk Dairesi E.2012/9169 K.2012/10380

Davacı tarafından, davalılar aleyhine 11.08.2006 ve 26.12.2006 günlerinde verilen dilekçeler ile geçit ... istenmesi üzerine yapılan duruşma sonunda; davanın kabulüne dair verilen 28.12.2011 günlü hükmün Yargıtayca incelenmesi davalı ... vekili ve ... vekili tarafından istenilmekle dosya ve içerisindeki bütün kağıtlar incelenerek gereği düşünüldü:

KARAR

1- Mahkeme kararı hükmü temyiz eden davalı ... vekiline usulüne uygun olarak 12.03.2012 günü tebliğ edilmiş olup, 8 günlük yasal süre geçirildikten sonra 26.03.202 gününde temyiz isteminde bulunulmuştur. HUMK’nun 432/4. maddesi ve 01.06.1990 tarihli ve 3/4 sayılı Yargıtay İçtihadı Birleştirme Kararı gereğince süresinde olmayan davalı ... vekilinin temyiz isteminin REDDİNE, istek halinde peşin yatırılan temyiz harcının yatırana iadesine,

2- Davalı ... vekilinin süresinde olduğu anlaşılan hükümle ilgili temyiz istemine gelince; dava, Türk Medeni Kanununun 747. maddesi gereğince geçit ... kurulması isteğine ilişkindir.

Ülkemizde arazi düzenlenmesinin sağlıklı bir yapıya kavuşmamış olması ve her taşınmazın yol ihtiyacına cevap verilmemesi geçit davalarının nedenidir. ... ... verilmesiyle genel yola bağlantısı olmayan veya yolu bulunsa bile bu yol ile ihtiyacı karşılanamayan taşınmazın genel yolla kesintisiz bağlantısı sağlanır. Uygulama ve doktrinde genellikle bunlardan ilkine “mutlak geçit ihtiyacı” veya “geçit yoksunluğu”, ikincisine de “nispi geçit ihtiyacı” ya da “geçit yetersizliği” denilmektedir.

... ... verilmesine ilişkin davalarda, bu hak taşınmaz leh ve aleyhine kurulacağından leh ve aleyhine geçit istenen taşınmaz maliklerinin tamamının davada yer alması zorunludur. Ancak, yararına geçit istenen taşınmaz paylı mülkiyete konu ise dava paydaşlardan biri veya birkaçı tarafından açılabilir.

Bu ilkeler ışığında somut olaya bakıldığında; davacı maliki olduğu 110 ada, 47 parsel sayılı taşınmaz lehine davalı tarafa ait 110 ada 7 ve 8 parsel sayılı taşınmazlardan geçit ... verilmesini istemiş, mahkemece de davanın kabulüne karar verilmiştir.

Davacıya ait 110 ada, 47 parsel sayılı taşınmazın genel yola cephesinin olmaması nedeniyle geçit ... ihtiyacı olduğu sabittir. Ancak mahkemece yapılan inceleme ve araştırma hüküm kurmaya yeterli görülmemiştir.

Şöyle ki, geçit ... kurulan uzman bilirkişi ... tarafından düzenlenen 17.01.2008 tarihli rapor ve haritada mavi renkle işaretli güzergah üzerinde bir adet elektrik ve bir adet de telefon direğinin mevcut olduğu dosya içerisindeki inşaat bilirkişi ... ... tarafından düzenlenen rapordan anlaşılmaktadır. ... kurulan güzergah üzerindeki elektrik ve telefon direklerinin yerlerinin değiştirilmesinin mümkün olup olmadığı elektrik ve telefon idarelerinden sorulmamıştır.

Bu itibarla öncelikle bu husus açıklığa kavuşturulmalı, söz konusu direklerin yerlerinin değiştirilmesinin mümkün olmaması halinde yüzölçümü daha büyük olan taşınmazlardan geçen güzergahlar değerlendirilerek sonucuna göre bir hüküm kurulmalıdır.

Mahkemece yukarıda açıklanan ilkeler ve saptanan eksiklikler gözetilerek yeniden yapılacak inceleme ve değerlendirme sonucu oluşacak sonuç çerçevesinde bir karar verilmesi gerekirken eksik inceleme ile yazılı şekilde hüküm kurulması doğru görülmemiş, bu sebeple kararın bozulması gerekmiştir.