Yargıtay 14. Hukuk Dairesi E.2015/1595 K.2016/4281

Davacı vekili tarafından, davalılar aleyhine 04/03/2014 gününde verilen dilekçe ile ortaklığın giderilmesi istenmesi üzerine yapılan duruşma sonunda; davanın kabulüne dair verilen 25/11/2014 günlü hükmün Yargıtayca incelenmesi davalı ... tarafından istenilmekle süresinde olduğu anlaşılan temyiz dilekçesinin kabulüne karar verildikten sonra dosya ve içerisindeki bütün kağıtlar incelenerek gereği düşünüldü:

KARAR

Dava, ortaklığın giderilmesi istemine ilişkindir.

Davacı vekili, .... İli, ..... İlçesi, ..... Köyü, 1169 no'lu parselde kayıtlı; .... İli, ..... İlçesi, ..... Köyü,1148 no'lu parselde kayıtlı; .... İli, ..... İlçesi, ..... Köyü, 167 no'lu parselde kayıtlı;.... İli, ..... İlçesi, ..... Köyü, 1428 no'lu parselde kayıtlı; .... İli, ..... İlçesi, ..... Köyü, 1634 no'lu parselde kayıtlı; .... İli, Merkez İlçesi, ..... Köyü, 991 no'lu parselde kayıtlı; .... İli, Merkez İlçesi, .... Köyü, 15 no'lu parselde kayıtlı taşınmazlar üzerindeki ortaklığın satış suretiyle giderilmesine karar verilmesini istemiştir.

Davalılardan ... ve ... cevap dilekçesinde davayı kabul etmediklerini, tapu kayıtlarında gerekli düzeltmeler yapılmamışsa da dava konusu yerlerin çok eskiden taraflar arasında haricen pay edildiğini fakat tapu tescillerinin yapılmadığını, davanın yetki yönünden de sakat olduğunu çünkü taşınmazların ..... Belediyesi sınırlarında kaldığını bu nedenle ..... Sulh Hukuk Mahkemelerinin kesin yetkili olduğunu beyan ile öncelikle davanın yetki yönünden reddine, mahkeme aksi kanaatte ise haricen paylaşım nedeniyle davanın reddine karar verilmesini talep etmişlerdir. Diğer davalılar ise cevap dilekçesi sunmamışlardır. Yapılan yargılamada ise davalılardan ...,..., ..., ..., .... ve ... yerlerin satılmasını istemediklerini beyan etmişler, ... ise takdirin mahkemeye ait olduğunu beyan etmiştir.

Mahkemece davanın kabulü ile ortaklığın satış suretiyle giderilmesine karar verilmiştir.

Hükmü davalılardan ... temyiz etmiştir.

1- Dava konusu 1169, 1148, 167, 1428, 991 ve 15 parsel sayılı taşınmazlar yönünden özellikle satışın genel açık artırma yoluyla yapılacağının anlaşılmasına göre bu dava konusu parsellere yönelik davalının temyiz itirazları yerinde görülmemiş, reddi gerekmiştir.

2-Davalının dava konusu 1634 parsel sayılı taşınmaz yönünden temyiz itirazlarına gelince; paydaşlığın (ortaklığın) giderilmesi davaları, paylı mülkiyet veya elbirliği mülkiyetine konu taşınır veya taşınmaz mallarda paydaşlar (ortaklar) arasında mevcut birlikte mülkiyet ilişkisini sona erdirip ferdi mülkiyete geçmeyi sağlayan, iki taraflı, tarafları için benzer sonuçlar doğuran davalardır.

Mahkemece paydaşlığın satış suretiyle giderilmesine karar verilmesi halinde satışın nasıl yapılacağının ve satış bedelinin ne şekilde dağıtılacağının hüküm sonucunda gösterilmesi gerekir.

Satışına karar verilen taşınmaz;

a)Paylı mülkiyet hükümlerine konu ise satış bedelinin paydaşların tapudaki payları oranında,

b)Elbirliği mülkiyeti hükümlerine tabi olması halinde satış bedelinin mirasçılık belgesindeki paylar oranında,

c)Hem paylı, hem de elbirliği mülkiyeti halinin bir arada bulunması halinde ise satış bedelinin tapudaki ve mirasçılık belgesindeki paylar nazara alınarak dağıtılmasına karar verilmesi gerekir.

Diğer taraftan, paydaşlığın (ortaklığın) satış yoluyla giderilmesi halinde dava konusu taşınmaz üzerinde bina, ağaç v.s. gibi bütünleyici parçalar (muhdesat) varsa bunların arzla birlikte satılması gerekir.

Ancak muhdesatın bir kısım paydaşlara (ortaklara) ait olduğu konusunda tapuda şerh varsa veya bu hususta bütün paydaşlar ittifak ediyorlarsa ve muhdesat arzın değerinde bir artış meydana getiriyorsa bu artışın belirlenmesi için dava tarihi itibariyle arzın ve muhdesatın değerleri ayrı ayrı tespit edilir. Belirlenen bu değerler toplanarak taşınmazın tüm değeri bulunur.

Bulunan bu değerin ne kadarının arza ne kadarının muhdesata isabet ettiği yüzdelik (%...) oran kurulmak suretiyle belirlenir. Satış sonunda elde edilecek bedelin bölüştürülmesi de bu oranlar esas alınarak yapılır. Muhdesata isabet eden kısım muhdesat sahibi paydaşa, geri kalan bedel ise payları oranında paydaşlara (ortaklara) dağıtılır.

Bütünleyici parçanın (muhdesat) arzın paydaşlarına (ortaklarına) değil de üçüncü şahsa ait olduğunun anlaşılması halinde bu kimseyi muhdesat sahibi olarak davaya dahil etmek ve ona satış bedelinden pay vermek mümkün değildir.

Somut olaya gelince; mahallinde yapılan keşifte dava konusu 1634 parsel sayılı taşınmazın üzerindeki avlulu kerpiç evin paylı maliklerden davalı ...'a ait olduğunun belirlendiği, ayrıca bu konuda tapu kaydında da şerh mevcut olduğu görülmektedir. Yine dosya içerisindeki bilirkişi raporları ile bu taşınmazla ilgili olarak muhdesat ve zemin değerine göre satıştan elde edilecek gelirin ne şekilde dağıtılacağı konusunda oran kurulduğu anlaşılmaktadır. Bu itibarla mahkemece hüküm sonucunda bu taşınmaz yönünden satış bedelinin ne şekilde dağıtılacağının açıkça belirtilmesi gerekir.

Mahkemece belirtilen hususlar gözetilmeden eksik inceleme ile yazılı şekilde karar verilmesi doğru görülmemiş, bu sebeple hükmün bozulması gerekmiştir.