Yargıtay 14. Hukuk Dairesi E.2015/7037 K.2016/6569

Davacılar vekili tarafından, 20.02.2015 gününde verilen dilekçe ile terekenin tespiti ve defter tutulması istenmesi üzerine yapılan duruşma sonunda; davanın reddine dair verilen 24.02.2015 günlü hükmün Yargıtayca incelenmesi davacı vekili tarafından istenilmekle süresinde olduğu anlaşılan temyiz dilekçesinin kabulüne karar verildikten sonra dosya ve içerisindeki bütün kağıtlar incelenerek gereği düşünüldü:

_ KARAR _

Davacı vekili, müvekkillerinin murisi ...'in 24.01.2014 tarihinde vefat ettiğini, müvekkilleri dışında beş mirasçısı daha olduğunu, mirasçılara kalan taşınır, taşınmaz ve bankalarda bulunan mevduat hesaplarındaki nakdi ve gayri nakdi değerlerin kaçırılması ve her türlü zarar görme ihtimali nedeniyle terekenin tespit edilmesi ve terekenin defterinin tutulmasına karar verilmesini istemiştir.

Mahkemece, davanın reddine karar verilmiştir.

Hükmü, davacılar vekili temyiz etmiştir.

Mahkemece, muris ...'in 24.01.2014 tarihinde vefat ettiği, davacı tarafça murisin terekesinin tespiti ve terekenin defterinin tutulması istenmiş ise de bu talebin murisin ölümünden itibaren 1 aylık süre içinde yapılması gerekirken bu davanın 1 aylık süre geçtikten sonra açıldığı anlaşıldığından davanın reddine karar verilmiştir.

Dosya kapsamından, taraflar arasındaki uyuşmazlığın TMK'nın 619. maddesi gereği terekenin resmi defterinin tutulması talebi olmayıp, terekenin korunması kapsamında, tespiti (TMK m. 589) ve defterinin tutulması (TMK m. 590) isteğine ilişkin olduğu anlaşılmaktadır.

TMK'nın 589. maddesi, mirasbırakanın yerleşim yeri sulh hakiminin istemi üzerine veya kendiliğinden tereke mallarının korunması ve hak sahiplerine geçmesini sağlamak üzere gerekli olan bütün önlemleri alacağını, gerekli giderlerin ileride terekeden alınmak üzere başvuran kişiden önlem alınmasına,

hakimin kendiliğinden karar verdiği hallerde ise devlet tarafından karşılanacağını, mirasıbırakanın yerleşim yerinden başka bir yerde ölmesi halinde de o yerin sulh hakiminin, murisin ölümünün murisin yerleşim yeri sulh hakimine gecikmeksizin bildiri, mirasbırakanın ölüm yerinde bulunan mallarının korunması için gerekli tedbirleri almak zorunda olduğunu hükme bağlamıştır.

Bu tedbirlerin terekede bulunan mal ve hakların yazımı mühürlenmesi, resmen yönetilmesi, vasiyetnamenin açılması gibi işlemler olduğu da maddede açıklanmıştır (TMK m. 589/2). TMK'nın 590. maddesinde yer alan bir aylık süre, hak düşürücü süre olmayıp, düzenleyici niteliktedir.

Terekenin korunmasına ilişkin önlemler, hukuki niteliği bakımından mirasın kazanılması yahut mirasçılık sıfatı bakımından maddi bir etkiye sahip olmadığından bu süre aşılsa bile paylaşmaya kadar her zaman istenebilir. Davacının talebi TMK'nın 589. maddesi gereğince terekenin tedbir mahiyetindeki tespiti istemidir.

Açıklanan ve tüm dosya kapsamından saptanan bu durum karşısında mahkemece TMK'nın 589. maddesi çerçevesinde gerekli önlemlerin alınması gerekirken yazılı şekilde karar verilmesi doğru görülmemiş, bu sebeple hükmün bozulması gerekmiştir.