Yargıtay 14. Hukuk Dairesi E.2016/9169 K.2019/6692

Davacılar vekili tarafından, davalılar aleyhine 18/07/2013 gününde verilen dilekçe ile ortaklığın giderilmesi talebi üzerine yapılan duruşma sonunda; davanın kabulüne dair verilen 18/11/2015 günlü hükmün Yargıtayca incelenmesi davalı ... vekili ve davalı ... tarafından istenilmekle süresinde olduğu anlaşılan temyiz dilekçesinin kabulüne karar verildikten sonra dosya ve içerisindeki bütün kağıtlar incelenerek gereği düşünüldü:

_ KARAR _

Dava, ortaklığın giderilmesi istemine ilişkindir.

Davacılar vekili, ... Köyü 394, 450, 453, 476, 481, 493, 769, 796, 838 ve 868 parsel sayılı taşınmazlardaki ortaklığın giderilmesini talep ve dava etmiştir.

Bir kısım davalılar, dava konusu taşınmazların aynen taksimine karar verilmesini savunmuşlardır.

Mahkemece, davanın kabulüne ortaklığın satış suretiyle giderilmesine karar verilmiştir.

Hükmü, davalılar ... vekili ve davalı ... temyiz etmiştir.

Paydaşlığın (ortaklığın) giderilmesi davaları, paylı mülkiyet veya elbirliği mülkiyetine konu taşınır veya taşınmaz mallarda paydaşlar (ortaklar) arasında mevcut birlikte mülkiyet ilişkisini sona erdirip ferdi mülkiyete geçmeyi sağlayan, iki taraflı, tarafları için benzer sonuçlar doğuran davalardır.

Paydaşlığın giderilmesi davasını paydaşlardan biri veya birkaçı diğer paydaşlara karşı açar. 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanununun 27. maddesi uyarınca davada bütün paydaşların yer alması zorunludur. Taraf teşkili kamu düzenine ilişkin olup re’sen yargılamanın her aşamasında göz önünde bulundurulması gerekir. Savunma hakkı, Anayasanın 36. maddesi ile güvence altına alınmış olup, 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanununun 27. maddesinde de “hukuki dinlenilme hakkı” başlığı altında ayrıca düzenlenmiştir. Hakim, tarafları dinlemeden veya iddia ve savunmalarını bildirmeleri için kanuna uygun biçimde davet etmeden hükmünü veremez. Buna göre hakim iddia ve savunma haklarını kullanabilmeleri için tarafları duruşmaya çağırmak zorundadır.

Somut olaya gelince;

1-Mahkemece her ne kadar dava konusu taşınmazların satılarak ortaklığın giderilmesine karar verilmiş ise de dava konusu taşınmazlarda hissedar olan ...'e ait Menderes Sulh Hukuk Mahkemesinin 02.04.2015 tarihli 2015/330 Esas, 2015/405 Karar sayılı mirasçılık belgesi ile ...

Sulh Hukuk Mahkemesinin 26.12.2013 tarihli 2013/524 Esas ve 2013/852 Karar sayılı mirasçılık belgeleri arasında, yine tapu kayıt maliki...'e ait Menderes Sulh Hukuk Mahkemesinin 22.06.2005 tarihli 2004/307 Esas ve 2005/332 Karar sayılı mirasçılık belgesi ile ...

Sulh Hukuk Mahkemesinin 26.12.2013 tarihli 2013/518 Esas ve 2013/850 Karar sayılı mirasçılık belgeleri arasında mirasçılar bakımından farklılıklar bulunduğundan; mahkemece, davacı tarafa belirtilen tapu kayıt maliklerine ait mirasçılık belgeleri arasındaki çelişkinin giderilmesi amacıyla dava açmak üzere süre verilerek açılan davanın sonucu beklenildikten sonra geçerli mirasçılık belgesine göre taraf teşkili sağlanıp davaya dahil edilmesi gereken mirasçıların olması halinde usulüne uygun dava dilekçesi tebliğ edilerek savunma ve delilleri toplandıktan sonra işin esası hakkında bir karar verilmesi gerekirken,

belirtilen çelişki giderilmeksizin usulüne uygun şekilde taraf teşkili sağlanmadan yazılı şekilde hüküm kurulması doğru görülmemiştir.

2)Tapu kayıt maliki ...'e ait mirasçılık belgesine dosyada rastlanamadığından ilgili tapu kayıt malikine ait mirasçılık belgesi temin edilerek davada taraf olmayan mirasçıları var ise dava dilekçesi tebliğ edilerek davaya dahil olmaları sağlandıktan sonra işin esası hakkında bir karar verilmesi gerekmektedir. Açıklanan nedenler ile usulüne uygun taraf teşkili sağlanmadan, hukuki dinlenilme hakkı ihlal edilerek yazılı şekilde hüküm kurulması doğru görülmediğinden hükmün bozulmasına karar vermek gerekmiştir.