Yargıtay 14. Hukuk Dairesi E.2019/890 K.2021/3760

14. Hukuk Dairesi

MAHKEMESİ

Sulh Hukuk Mahkemesi

Davacı vekili tarafından, davalı aleyhine 23.08.2004 gününde verilen dilekçe ile ortaklığın giderilmesi talebi üzerine yapılan duruşma sonunda; ... mirasçılarının yargılamanın yenilenmesi talebinin temyiz kabul edilerek dosyanın Yargıtaya gönderilmesine dair verilen 25.09.2018 tarihli ek kararın Yargıtayca incelenmesi davalı ... mirasçıları vekili tarafından istenilmekle süresinde olduğu anlaşılan temyiz dilekçesinin kabulüne karar verildikten sonra dosya ve içerisindeki bütün kağıtlar incelenerek gereği düşünüldü:

KARAR

Dava, satış suretiyle ortaklığın giderilmesine dair verilen hükmün yargılamanın iadesi yolu ile yenilenmesi istemine ilişkindir.

Ortaklığın giderilmesi davasında davalı olarak yer alan ... mirasçıları vekili tarafından yargılamanın yenilenmesi istemli dilekçede Sincan 1. Sulh Hukuk Mahkemesinin 07.12.2005 tarihli 2004/764 Esas ve 2005/835 Karar sayılı ilamı ile 45475 ada 6 parsel sayılı taşınmazın satış suretiyle ortaklığının giderilmesine karar verildiğini, tarafların kararı temyiz etmemesi üzerine 09.01.2006 tarihinde kesinleştiğini ancak muris ...’ın dava tarihinden önce vefat etmiş olmasına rağmen hayattaymış gibi gösterilerek davacı ... tarafından gösterilen sahte bir adrese tebligat çıkarıldığını ve usulsüz tebligatlar sonucu karar verildiğini,

ortaklığın giderilmesi davasında davacı olarak yer alan ...’nin resmi belgede sahtecilik suçu sabit görünerek ceza aldığını ve bu kararın da onandığını, müvekkillerinin taraf kılınmadan davanın kabulüne karar verilmesi sonucu dava konusu taşınmazın satıldığını beyan ederek, yargılamanın yenilenmesi talebinde bulunmuştur.

Mahkemece, 25.09.2018 tarihli ek karar ile ... mirasçıları vekilinin yargılamanın yenilenmesi talepli dilekçesi, temyiz dilekçesi kabul edilerek dosyanın temyiz incelemesi için Yargıtaya gönderilmesine karar verilmiştir.

Ek kararı, yargılamanın yenilenmesini talep eden ... mirasçıları vekili temyiz etmiştir.

6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanununun "Yargılamanın İadesi Sebepleri" başlıklı 375. maddesinde;

"(1) Aşağıdaki sebeplere dayanılarak yargılamanın iadesi talep edilebilir:

a) Mahkemenin kanuna uygun olarak teşekkül etmemiş olması.

b) Davaya bakması yasak olan yahut hakkındaki ret talebi, merciince kesin olarak kabul edilen hâkimin karar vermiş veya karara katılmış bulunması.

c) Vekil veya temsilci olmayan kimselerin huzuruyla davanın görülmüş ve karara bağlanmış olması.

ç) Yargılama sırasında, aleyhine hüküm verilen tarafın elinde olmayan nedenlerle elde edilemeyen bir belgenin, kararın verilmesinden sonra ele geçirilmiş olması.

d) Karara esas alınan senedin sahteliğine karar verilmiş veya senedin sahte olduğunun mahkeme veya resmî makam önünde ikrar edilmiş olması.

e) İfadesi karara esas alınan tanığın, karardan sonra yalan tanıklık yaptığının sabit olması.

f) Bilirkişi veya tercümanın, hükme esas alınan husus hakkında kasten gerçeğe aykırı beyanda bulunduğunun sabit olması.

g) Lehine karar verilen tarafın, karara esas alınan yemini yalan yere ettiğinin, ikrar veya yazılı delille sabit olması.

ğ) Karara esas alınan bir hükmün, kesinleşmiş başka bir hükümle ortadan kalkmış olması.

h) Lehine karar verilen tarafın, karara tesir eden hileli bir davranışta bulunmuş olması.

ı) Bir dava sonunda verilen hükmün kesinleşmesinden sonra tarafları, konusu ve sebebi aynı olan ikinci davada, öncekine aykırı bir hüküm verilmiş ve bu hükmün de kesinleşmiş olması.

i) Kararın, İnsan Haklarını ve Ana Hürriyetleri Korumaya Dair Sözleşmenin veya eki protokollerin ihlali suretiyle verildiğinin, Avrupa İnsan Hakları Mahkemesinin kesinleşmiş kararıyla tespit edilmiş olması veya karar aleyhine Avrupa İnsan Hakları Mahkemesine yapılan başvuru hakkında dostane çözüm ya da tek taraflı deklarasyon sonucunda düşme kararı verilmesi.

(2) Birinci fıkranın (e), (f) ve (g) bentlerindeki hâllerde yargılamanın iadesinin istenebilmesi, bu sebeplerin kesinleşmiş bir ceza mahkûmiyet kararı ile belirlenmiş olması şartına bağlıdır. Delil yokluğundan başka bir sebeple ceza kovuşturmasına başlanamamış veya mahkûmiyet kararı verilememiş ise ceza mahkemesi kararı aranmaz. Bu takdirde dayanılan yargılamanın iadesi sebebinin, yargılamanın iadesi davasında öncelikle ispat edilmesi gerekir.", hükmüne yer verilmiştir.

Savunma hakkı, Anayasanın 36. maddesi ile güvence altına alınmış olup, 6100 sayılı HMK’nın 27. maddesinde de “Hukuki dinlenilme hakkı” başlığı altında ayrıca düzenlenmiştir. Hakim, tarafları dinlemeden veya iddia ve savunmalarını bildirmeleri için kanuna uygun biçimde davet etmeden hükmünü veremez. Buna göre hakim iddia ve savunma haklarını kullanabilmeleri için tarafları duruşmaya çağırmak zorundadır.

Paydaşlığın giderilmesi davasını paydaşlardan biri veya birkaçı diğer paydaşlara karşı açar. 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanununun 27. maddesi uyarınca davada bütün paydaşların yer alması zorunludur. Paydaşlardan veya ortaklardan birinin ölümü halinde alınacak mirasçılık belgesine göre mirasçılarının davaya katılmaları sağlandıktan sonra işin esasının incelenmesi gerekir.

Somut olaya gelince; ortaklığın giderilmesi davasının 23.08.2004 havale tarihli dilekçe ile dava tarihinden önce 04.04.1983 tarihinde ölmüş bulunan paydaş ...’a karşı açılmış, usulsüz tebligat yapılmak suretiyle yargılama yürütülerek davanın kabulü ile ortaklığın satış suretiyle giderilmesine karar verilmiştir.

Ortaklığın giderilmesine karar verilen taşınmazda paydaş olan ... mirasçılarına usulüne uygun husumet yöneltilmeden yokluklarında karar verilmiş olması 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanununun 375. maddesinde sınırlı sayıda belirtilen yargılamanın iadesi sebeplerinden biri değildir. Ancak yargılamanın iadesi istenen ortaklığın giderilmesi davasında usulüne uygun taraf teşkili sağlanmamasına rağmen karar temyiz edilmediğinden 09.01.2006 tarihinde kesinleşmiştir.

Bu nedenle maddi hukuk yönünden kesinleşmiş bir karar bulunmadığından istemin yargılamanın iadesi olarak değil, Sincan 1. Sulh Hukuk Mahkemesinin 07.12.2005 tarihli, 2004/764 Esas ve 2005/835 Karar sayılı ilamına yönelik temyiz istemi olarak kabulü ile 09.01.2006 tarihli kesinleşme şerhi kaldırılarak işin esasının incelenmesine geçilmiştir.

Mahkemece dava konusu taşınmazda pay sahibi ...'a ait mirasçılık belgesinin dosyaya ibrazı sağlandıktan sonra, bu belgeye göre tespit edilecek mirasçılarına dava dilekçesinin usulüne uygun tebliği ile anılan kişilerin davada taraf olmasının sağlanması, savunması alınıp delilleri toplandıktan sonra işin esası hakkında karar verilmesi gerekirken taraf teşkili sağlanmadan yazılı şekilde karar verilmesi doğru görülmemiş, bu sebeple Sincan 1. Sulh Hukuk Mahkemesinin 07.12.2005 tarihli, 2004/764 Esas ve 2005/835 Karar sayılı hükmünün bozulması gerekmiştir.