Yargıtay 15. Hukuk Dairesi E.2005/7873 K.2006/4420

Yukarıda tarih ve numarası yazılı hükmün temyizen tetkiki taraf vekillerince istenmiş ve temyiz dilekçelerinin süresi içinde verildiği anlaşılmış olmakla dosyadaki kağıtlar okundu gereği konuşulup düşünüldü:

- KARAR -

Dava, eser sözleşmesinden kaynaklanan iş bedelinin tahsili için yapılan ilâmsız icra takibine itiraz üzerine İİK.nun 67.maddesi uyarınca itirazın iptâli ve takibin devamı istemine ilişkindir. Mahkemece davanın kısmen kabulüne dair verilen karar taraf vekillerince temyiz edilmiştir. 1-Dosyadaki yazılara, kararın dayandığı delillerle yasaya uygun gerektirici nedenlere ve özellikle delillerin takdirinde bir isabetsizlik bulunmamasına göre, taraf vekillerinin aşağıdaki bentlerin kapsamı dışında kalan diğer temyiz itirazları yerinde görülmemiş, reddi gerekmiştir.

2-Hükme esas alınan 15.10.2004 tarihli bilirkişi raporundan takip dayanağı 30.09.2002 tarih 9.334.390.000 TL meblağlı faturanın davalı defterlerinde kayıtlı olduğu anlaşılmaktadır. Aynı bilirkişi defterde bulunan ödeme kayıtlarını da mahsup ederek davalının davacıya 2.481.190.000 TL borçlu bulunduğunu belirtmiştir. Davalı defterindeki kayıtlardan faturanın bedeli ödenmiş kapalı fatura olmadığı ve işin de bedeli peşin parayla ödenmiş bir iş olmadığı ortaya çıkmıştır.

TTK.nun 84.maddesi hükmüne göre davalı defterindeki fatura kaydı davalı aleyhine delil oluşturur. Ancak aynı defterlerde bir kısım ödeme kaydı mevcut ise de; bu ödeme kayıtlarının dayanağı olarak başka bir belge mevcut olmadığı ve ödemeler davacının ticari defterlerinde görünmediğinden ödeme kaydına itibar edilmesi mümkün değildir.

Bu durumda davalıya defterinde yer alan ödeme kayıt ve savunmalarını genel hükümlere göre kanıtlaması için süre verilmesi ve cevap dilekçesinde her türlü yasal delail demek suretiyle yemin deliline de dayanmış bulunduğundan bu hakkı hatırlatılıp sonucuna göre karar verilmesi gerekirken eksik inceleme sonucu yazılı şekilde hüküm tesisi doğru olmamıştır.

3-BK.nun 118.maddesi uyarınca, iki şahıs bir miktar parayı veya nitelikleri özdeş başka malları karşılıklı olarak birbirine borçlu olup da her iki borç muaccel ise, her biri borcunu alacağı ile takas edebilir. Alacaklardan biri çekişmeli olsa bile takas def’i ileri sürülebilir. Tarafların birbirinden olan alacaklarının aynı iş veya sözleşmeden kaynaklanması şart değildir. Buna göre takasın sözkonusu olabilmesi için her iki yanın birbirinden karşılıklı alacaklarının bulunması, yani taraflardan her birinin diğerine karşı hem alacaklı hem borçlu durumda olması gerekir. Kural olarak takas def’inin sonuç doğurabilmesi için ayrı bir dava açılmasına veya karşı dava yolu ile ileri sürülmesine gerek olmayıp, takas bildiriminin karşı tarafa ulaşmasıyla hukuki sonuç doğurur.

Somut olayda davalı davacıya 4.571 kg. kazak dokumak için iplik teslim ettiğini, 4100 kg. ipin iade edilmediğini, kendilerinin davacıdan alacaklı olduğunu belirterek davanın reddini istemiştir. Davalının bu savunması takas mahsup def’i niteliğindedir. Mahkemece bu husus üzerinde durulmamıştır. Davacının icra takibi ve davaya konu ettiği alacak kazak dokuma bedelinden kaynaklanmış ise de, davalı başka bir iş veya sözleşme nedeniyle verilmiş olsa dahi iplik bedelinden doğan alacağını takas suretiyle davacının alacağından mahsubunu istemek hakkına sahiptir.

O halde mahkemece davalının sunduğu sevk irsaliyelerindeki ipliğin davalıya ait olup olmadığı ve davacıya teslim edilip edilmediği araştırılarak teslim edilmişse iade edildiği kanıtlanmayan ip bedelinin davacı alacağından mahsup edilip sonucuna göre bir karar verilmelidir. Bu husus üzerinde durulmadan eksik inceleme ve yanlış değerlendirme sonucu davalının takas mahsup savunmasının değerlendirilmemiş olması da isabetli olmamıştır.

Karar belirtilen nedenlerle taraflar yararına bozulmalıdır.