Yargıtay 15. Hukuk Dairesi E.2006/1119 K.2006/4104

Davacı ... ile davalı ... Ticaret Sanayi A.Ş arasındaki davadan dolayı Zonguldak 2. Asliye Hukuk Hakimliğince verilen 18.12.2003 gün ve 2003/145-65 sayılı hükmü bozan Dairemizin 19.09.2005 gün ve 2004/5952-2005/4739 sayılı ilamı aleyhinde davalı vekili tarafından karar düzeltilmesi isteğinde bulunulmuş ve karar düzeltme dilekçesinin süresi içinde verildiği anlaşılmış olmakla dosyadaki kağıtlar okundu gereği konuşulup düşünüldü:

- KARA R-

Davacı yüklenici davada, kablolu TV şebekesinin dahili tesisat işlerinin yapımına dair 31.12.1997 tarihli sözleşmenin 3 yıl yürürlükte kaldıktan sonra davalı yanca haksız olarak feshedildiğini, fesih tarihine kadar 3008 adet abone bağlantısı yapmış olup, bu bağlantılardan dolayı montaj bedelinin haricinde ayrıca abone başı 5 USD’den toplam 15.040.00 + KDV = 17.959.00 USD bakım bedeline hak kazandığını ileri sürerek bu bedelden şimdilik 9.000 USD asıl ve 1.080 USD işlemiş faiz alacağının tahsiline, ayrıca 2.750.000.000 TL bedelli teminat senedinin de iadesine karar verilmesini istemiştir. Davacı, fazlaya ilişkin hakları ile haksız fesihten doğan tazminat haklarını ise saklı tutmuştur.

Davalı cevabında, sözleşme süresinin 1 yıl iken tarafların mutabakatı ile uzatıldığını, müştereken düzenlenen 1.11.2000 günlü fesihname ile de 30.11.2000 tarihinden geçerli olmak üzere karşılıklı sona erdirildiğini, iddia edildiği gibi tek yanlı haksız feshin söz konusu olmadığını, sözleşmede bakım ücreti olarak kararlaştırılan abone başı 5 USD’lik ücretin montajdan itibaren 10 yıl süreyle yapılacak bakımın toplam bedeli olduğunu, davacının ancak montajdan itibaren 2 yılını dolduran aboneler için montaj tarihleri ile fesih tarihi arasındaki dönem için bedel talebinde bulunabileceğini, bu bedelin de 716.50 USD+KDV olduğunu, davacının fesih sonrası dönem için bedel talep edemeyeceğini savunarak davanın reddini istemiştir.

Mahkemece 3 kez bilirkişi incelemesi yaptırılmış, alınan 2.1.2003 tarihli bilirkişi kurulu raporu benimsenerek, sözleşmede 10 yıllık süre için kararlaştırılan götürü bedelden sözleşme tarihi ile fesih tarihi arasındaki döneme isabet eden 5 062.68 USD bakım bedelinin tahsiline, teminat senedinin iadesine ve fazla talebin reddine karar verilmiştir.

Hüküm taraf vekillerince temyiz edilmiş, Dairemizce verilen bozma ilamına karşı davalı vekilince karar düzeltme yoluna başvurulmuştur.

1-Davalı vekilinin, temyiz ilamında belirtilen gerektirici nedenler karşısında Usulün 440.maddesinde sayılan nedenlerden hiç birisine uygun olmayan sair karar düzeltme isteğinin reddine

2-Yanlar arasındaki sözleşme 1 yıl süreli olup, üçüncü yılın sonunda tarafların mutabakatı ile 30.11.2000 tarihinden geçerli olmak üzere karşılıklı feshedilmiştir. Fesih tarihine kadar davacının 3008 adet abone bağlantısı yaptığı yanlar arasında çekişmeli değildir. Çekişme, montajı yapılarak işletmeye alınan abonelere verilen bakım hizmetine ilişkin olup, davada bakım bedeli alacağı talep edilmiştir. Bakım bedeline ilişkin sözleşmenin 6.maddesindeki düzenleme “...Alt işveren bakım işlerine karşılık olarak alacağı 5 USD’leri ilk 2 yıl boyunca tahsil etmeyecekler, 3.yıldan itibaren aşağıda belirtilen dağıtım yüzdelerine göre ilk iki yılda kazandıkları hakkı fatura karşılığı 30 gün içinde tahsil edeceklerdir.

1.yıl %0, 2.yıl %0, 3.yıl %10, 4.yıl %10, 5.yıl %10, 6.yıl %10, 7.yıl %10, 8.yıl %15, 9.yıl %15, 10.yıl %20, üçüncü yıldan itibaren bakım bedelleri aylık hak edişlere dahil edilerek fatura edilecek ve ödeme koşullarında belirtildiği şekilde ödenecektir.” şeklindedir. Yanlar arasındaki uyuşmazlık bu maddenin yorumundan kaynaklanmaktadır.

Uyuşmazlığın esasını, maddede bahsi geçen abone başı 5 USD’lik bakım ücretinin, bağlantı gerçekleştirildiğinde montaj bedeline ilaveten ödenmesi gereken bir bedel mi olduğu, yani davacının montajı yapıp sistemi işletmeye almakla bedelin tamamına hak kazanıp yalnızca ödemelerin mi vadeye bağlandığı, yoksa bu bedelin 10 yıl süreyle yapılacak bakım işleri için kararlaştırılmış götürü bir bedel mi olduğu konusu oluşturmaktadır.

Yargılama aşamasında alınan birinci ve ikinci bilirkişi kurulu raporlarında ikinci yorum şekli benimsenerek, yani abone başı 5 USD’lik bedelin 10 yıllık bakım süresi için öngörülmüş götürü bedel olduğu kabul edilerek davacı alacağı buna göre hesaplanmış, mahkemece de ikinci rapor esas alınarak dava kısmen kabul edilmiştir.

Üçüncü bilirkişi raporunda ise birinci yorum şekli, yani gerçekleştirilen her bağlantı için davacının 5 USD bakım bedeline hak kazandığı, yalnızca ilk 2 yıllık dönemde gerçekleştirilen bağlantılardan dolayı hak kazanılan bedelin ödemelerinin vadeye bağlandığı kabul edilerek davacı alacağı buna göre hesaplanmış, Dairemizce de sözleşme hükümleri bu yönde yorumlanarak mahkeme kararı davacı yararına bozulmuştur.

Oysa maddedeki düzenlemeden, davacının montajını yapıp işletmeye aldığı her aboneye bağlantı tarihinden itibaren 10 yıl süreyle bakım hizmeti de vereceği ve bu 10 yıllık bakım hizmeti karşılığı davacıya 5 USD ödeme yapılacağı anlaşılmaktadır.

Davacı vekili birinci bilirkişi kurulu raporuna beyan ve itirazlarını sunduğu 9.10.2002 havale tarihli dilekçesinin 6 nolu paragrafında aynen “Sözleşmenin 6.maddesinin 3.paragrafından da anlaşılacağı üzere bakım bedellerini 10 yıllığına bir kez abone başına 5 USD olarak peşin ödemek esastır...” demek suretiyle 5 USD’lik bedelin 10 yıllık bakım hizmeti için kararlaştırılmış götürü bedel olduğunu kendisi de kabul etmektedir. Bu beyan davacıyı bağlar.

Bu durumda davacının, fiilen bakım hizmetini ifa ettiği abone bağlantı tarihleri ile fesih tarihi arasındaki dönem için bakım bedeline hak kazandığı, fesih sonrası dönem için bedel talep edemeyeceği ortadadır.

Hükme esas alınan raporda hesaplama, sözleşme tarihi ile fesih tarihi arasındaki dönem için yapılmıştır. Bağlantı gerçekleşmeden bakım yapılması söz konusu olamayacağından sözleşme tarihi bakım hizmetine başlangıç olarak alınamaz. Bakım hizmetinin başlangıç tarihi her bir abone için abone bağlantısının gerçekleştiği tarihtir.

Öyleyse mahkemece, hükme esas raporu düzenleyen bilirkişi kurulundan ek rapor alınarak, davacının montajını yaparak işletmeye aldığı 3008 adet abone için bağlantı tarihleri ile fesih tarihi arasında verdiği bakım hizmetinin bedeli aynı yöntemle hesaplattırılmalı, sonucuna göre hüküm verilmelidir.

Açıklanan nedenlerle davalının karar düzeltme istemi kısmen yerinde görülmüş, Dairemizin 19.9.2005 tarih ve 2004/5952-2005/4739 sayılı bozma ilamının temerrüt faizi dışındaki bölümleri kaldırılarak kararın bu nedenlerle bozulması uygun bulunmuştur.

KARŞI OY YAZISI

Dairemizin 2004/5952 Esas sayılı bozma ilamında açıklanan sebeplerle karar düzeltme isteminin reddi gerektiği görüşündeyim.