Yargıtay 15. Hukuk Dairesi E.2006/272 K.2006/3413

Yukarıda tarih ve numarası yazılı hükmün duruşmalı olarak temyizen tetkiki davacı vekili tarafından istenmiş olmakla duruşma için tayin edilen günde davacı vekilleri avukat ... ve avukat ...ile davalı ... vekili avukat ..., davalı ...Üniversitesi Rektörlüğü vekili avukat .... Temyiz dilekçesinin süresi içinde verildiği anlaşıldıktan ve hazır bulunan taraflar avukatları dinlendikten sonra vaktin darlığından ötürü işin incelenerek karara bağlanması başka güne bırakılmıştı. Bu kerre dosyadaki kağıtlar okunduktan sonra işin gereği konuşulup düşünüldü:

KARAR

Taraflar arasındaki uyuşmazlık BK.unn 355 v.d. maddelerinde düzenlenen eser sözleşmesinden kaynaklanmıştır. Davacı yüklenicidir. Davada 2000 yılında harcanamayan ödeneğin 2001 yılına aktarılması, davalı iş sahibinin bu konuda yarattığı muarazanın meni talep edilmiştir. Mahkemece davanın reddine dair verilen karar davacı vekilince temyiz edilmiştir.

1- Dosyadaki yazılara, kararın dayandığı delillerle yasaya uygun gerektirici nedenlere ve özellikle delillerin takdirinde bir isabetsizlik bulunmamasına göre davacının davalı Bakanlığa yönelik temyiz itirazlarının reddi gerekmiştir.

2-Davacının sair temyiz itirazlarına gelince; her ne kadar davacı 2000 yılında işe başlatılmış ise de davalı Üniversitenin hazırladığı ve davacıya teslim ettiği avam projeye göre işin yapılması gerekmekte olup bu proje 1975 yılı deprem yönetmeliğine göre çizilmiş olduğundan, davalı Üniversite 1998 yılında çıkartılan deprem yönetmeliği uyarınca zemin etüdü yaptırılmasını ve projelerini buna uygun olarak hazırlamasını davacıdan talep etmiş ve davacıya süre uzatımı vermiştir. Bu değişiklik karşısında davacı zemin etüdünü yaptırmak

için başka bir şirketle anlaşma yapmış ve bu nedenle 200 yılında işe başlanamamış, sözleşme konusuna giren hiçbir imalât yapılmamıştır. Hatta davalı taraf ödeneğin bir kısmını harcamak için sözleşme dışı işler yaptırmış ve yükleniciye ödenmiştir. Ödenek aktarımına ve süre uzatımına karar veren Üniversite bilahare teftiş raporu nedeniyle bu uygulamasından vazgeçmiştir.

Bu durumda davacı, 2001 yılında yapacağı imalâtın bedelini 2000 yılı fiyatlarıyla almaya zorlanmış bulunmaktadır. Sözleşme deprem yönetmeliğinden sonra imzalanmış ise de sözleşme eki avam proje 1975 deprem yönetmeliğine göre hazırlanmış olduğundan, idarenin isteği doğrultusunda gerçekleştirilecek olan zemin etüdü ve yeni projelerin tazmini için ek bir süreye ihtiyaç olduğu ortadadır.

Bu yüzden 2000 yılındaki ödeneğin harcanamamış olması nedeniyle yükleniciye bir kusur izafe olunamayacağından gerekli olan süre davacıya verilmeli ve ödenek de aktarılmalıdır. Bu nedenle mahkemece yeniden oluşturulacak bilirkişi heyetinden, zemin etüdü ve yeni projelerin hazırlanması için gerekli süre ve ödenek miktarı açıklattırılıp, davacıya bu kadar süre ve belirlenecek ödenek aktarımı verilmelidir.

Mahkemece bu hususlar üzerinde durulmadan davanın reddi doğru olmamış, kararın bozulması gerekmiştir.

KARŞI OY YAZISI

Davacı, 19.07.2000 tarihli sözleşmeyle Fen Edebiyat Fakültesi II. kısım inşaatının yapımını yükümlenmiş, 04.08.2000 tarihinde yer teslimi yapılmıştır. Sözleşmenin 2. maddesinde yapım işine ait projeler ekler arasındadır. Yine sözleşme eki Özel İdare Şartnamenin 19. maddesinde, projelerin idare tarafından verilmesi halinde, yüklenici 30 gün zarfında yazı ile noksanları ve detaylarını isteyeceği, tavsiye edeceği herhangi bir değişikliği

bildiriceği, proje detaylarındaki farklılıkları yazılı olarak soracağı, bu hususları yerine getirmediği takdirde doğacak aksamalar nedeni ile süre uzatımı veya başka bir hak talebinde bulunamayacağı hükmüne yer verilmiştir. Üniversitece istenen ilave ve tadilatları bilabedel yapacak, projeler Bayındırlık ve İskan Bakanlığı’nın ilgili şartnamelerine ve Türk standartlarına uygun hazırlanıp, teslim edilecektir.

Sözleşmenin eki olan Proje Hizmetleri Özel Şartnamesinde de tüm detay ve değişikliklerin yanında deprem tahkikleri ve temel projelerinin de müteahhit tarafından yapılacağı belirtilmiştir.

Hükme dayanak bilirkişiler raporunda, 1975 ve 1998 yıllarında yürürlüğe giren deprem yönetmeliklerinde, zemin etüdünün yapılmasının şart koşulduğu, 1998 deprem yönetmeliğinde, zemin etüdünün daha hassas yapılmasının sözkonusu olmadığı, bir yapının projesine başlanılmadan önce, yapının yapılacağı parselde zemin etüdü yapılarak, zemin emniyet gerilmesi, zemin yatak katsayısı gibi zemin parametreleri ve zemininin depremsellik özelliklerinin saptanacağı, zemin durumuna göre en uygun temel sisteminin belirleneceği ve projelendirmede, statik-betonarme hesaplarda, zeminin özellikleri saptanarak temel tipinin belirlenmesi,

temellerin boyutlandırılması, deprem hesaplarının yapılmasının gerekli olduğu açıklanmıştır.

Davacı yüklenici, sözleşme ve eklerini projeleri, inşaat yapılacak zemini inceleyerek teklifini hazırlamıştır. Türk Ticaret Kanunu hükümlerine göre kurulan davacı ... İnşaat ve Ticaret A.Ş., ticaretine ait bütün faaliyetlerinde basiretli bir iş adamı gibi hareket etmek zorundadır (TTK. 20. madde). Sözleşme tarihinde deprem yönetmelikleri yürürlüktedir.

Üniversitece verilen projeler deprem yönetmeliğine ve zemine uygun olmasa bile davacı bunlarla ilgili tüm işlemleri yapmayı yükümlenerek teklifini vermiştir. Zemin etüdü zorunluluğunun sonradan ortaya çıktığından mücbir sebep varlığı da kanıtlanmış değildir. Üniversitenin ödenek aktarımı yapmak zorunluluğu yoktur. Yüklenici, Üniversitece istenmiş olsa dahi sözleşme dışı işler yapmaya zorlanamaz.

Bu işlerin yapılmış olması da yükleniciyi sözleşmeye uygun edimlerini yerine getirmek sorumluluğunu ortadan kaldırmayacağından 2000 yılı ödeneğini sözleşme koşullarında ifa etmekle yükümlüdür.

Açıklanan tüm bu nedenlerle usul ve yasaya uygun mahkeme kararının onanması gerektiğinden çoğunluğun 2. bentte yazılı bozma gerekçesine katılmıyoruz.