Yargıtay 15. Hukuk Dairesi E.2006/4980 K.2007/5033

Yukarıda tarih ve numarası yazılı hükmün temyizen tetkiki davacı vekili tarafından istenmiş ve temyiz dilekçesinin süresi içinde verildiği anlaşılmış olmakla dosyadaki kağıtlar okundu gereği konuşulup düşünüldü:

- KARAR -

Dava, eser sözleşmesinden kaynaklanan iş bedelinin tahsili için yapılan icra takibine vâki itirazın iptâli istemine ilişkindir.

Davalı iş sahibi, malların Almanya’ya ihraç edildiğini, tamamının ayıplı olduğunu, büyük bir kısmının ayıplı haliyle depoda bekletildiğini, bir kısmının da piyasada iskontolu olarak satıldığını ve birçok masraf yaptığını savunarak, davanın reddini istemiştir.

Mahkemece, davalı zararının, davacı alacağından fazla olduğu gerekçesiyle davanın reddine hükmolunmuştur.

BK’nın 360. maddesi uyarınca; yapılan şey, iş sahibinin kullanamayacağı ve nısfet kaidesine göre kabule icbar edilemeyeceği derecede kusurlu veya mukavele şartlarına muhalif olursa, iş sahibi o şeyi kabulden imtina edebilir. İşin kusurlu olması veya mukaveleye muhalif bulunması çok önemli değilse iş sahibi, ayıp nispetinde bedelden indirim ve eğer o işin ıslahı büyük bir masrafı gerektirmiyorsa yükleniciyi tamire mecbur edebilir.

Eser sözleşmesi uyarınca, üretilen malın öncelikle iş sahibine teslim edilmesi ve iş sahibinin de kendisine teslim edilen malı, BK’nın 359. maddesi uyarınca işlerin mutad cereyanına göre imkânını bulur bulmaz incelemesi ve ayıbı var ise bunları yükleniciye bildirmesi gerekir.

Az yukarıda belirtilen maddelerden de anlaşılacağı üzere, ayıplı olduğu ileri sürülen malların üzerinde ayıp olup olmadığı ayıplı ise derecesinin, mallar üzerinde keşfen yapılacak inceleme ile tespiti zorunludur.

Somut olayda, doğrudan Almanya’ya ihraç edilen mallarla ilgili ayıp ihbarının süresinde yapıldığı konusunda bir uyuşmazlık bulunmamaktadır. Uyuşmazlık, malların ayıplı olup olmadığı, ayıplı ise ne derecede ayıplı olduğu noktasında toplanmaktadır.

Mahkemece, ihraç edilen 3867 adet maldan sadece 36’sı üzerinde inceleme yapılmış ve ayıplı olduğu saptanmış ise de, Almanya’daki mallar üzerinde yasaya ve usule uygun bir inceleme yapılmamıştır.

O halde mahkemece yapılması gereken iş; ya ayıplı olduğu için bekletilen malların Türkiye’ye getirtilmesi suretiyle ya da malların bulunduğu Almanya’ya mahkemece talimat yazılmak suretiyle uzman bilirkişi yardımıyla mallar üzerinde inceleme yaptırılmasından, ayıp var ise derecesinin saptanmasından ve böylece bulunacak tenzili veya iadesi gerekecek miktarın, davalının iskontolu sattığını savunduğu mallarla ilgili Alman resmî makamlarınca apostolite edilmiş belgelere dayanılarak bulunacak somut zararının ve bu arada yapıldığı davalı tarafça kanıtlanacak ödemelerin düşülmesinden sonra hasıl olacak sonuca göre bir karar verilmesinden ibarettir.

Yetersiz ve eksik incelemeye dayalı karar açıklanan nedenlerle bozulmalıdır.