Yargıtay 15. Hukuk Dairesi E.2006/589 K.2007/1546

Yukarıda tarih ve numarası yazılı hükmün temyizen tetkiki davalı vekili tarafından istenmiş ve temyiz dilekçesinin süresi içinde verildiği anlaşılmış olmakla dosyadaki kağıtlar okundu gereği konuşulup düşünüldü:

KARAR

Dava, eser sözleşmesinden kaynaklanan fiyat farkı alacağının tahsili istemine ilişkindir. Mahkemece yapılan yargılama sonucunda davanın kabulüne dair verilen karar davalı vekilince temyiz edilmiştir.

Yanlar arasındaki ana sözleşmenin 8.9-10.maddesinde Bayındırlık İşleri Genel Şartnamesi (BİGŞ) sözleşmenin ekleri arasında sayılmıştır.

Sözkonusu şartnamenin 39.maddesinde; "müteahhidin geçici hakedişlere itirazı olduğu takdirde, karşı görüşlerinin neler olduğunu, dayandığı gerekçeleri idareye vereceği ve bir örneğini de hakediş raporuna ekleyeceği dilekçesinde açıklaması ve hakediş raporunu (İdareye verilen ... tarihli dilekçemde yazılı ihtirazi kayıtla) cümlesini yazarak imzalaması gerekir, müteahhit itirazlarını bu şekilde bildirmediği takdirde hakedişleri olduğu gibi kabul etmiş sayılır” hükmüne yer verilmiştir.

Aynı şartnamenin 40/6.maddesinde müteahhidin kesin hesaplara yazılı olarak itiraz edebileceği belirtilmiş, itiraz yapılmadığı takdirde kesin hesapla ilgili tüm belgelerin kayıtsız şartsız kabul edilmiş sayılacağı benimsenmiştir. Bu hükümler her iki tarafça HUMK'nın 287.maddesi uyarınca delil sözleşmesi olarak kabul edildiğinden görevi gereği mahkemelerce kendiliğinden gözetilmelidir.

Sözleşmelerde 88/13181 sayılı fiyat farkı kararnamesi ek olarak kabul edilmediğinden bu kararnamenin devamı niteliğinde çıkartılan 2001/2862 sayılı kararnamenin yanlar arasındaki ihtilâfa doğrudan doğruya uygulanması mümkün değildir. Yüklenici kural olarak üstlendiği işi sözleşme fiyatları ile yapmak zorundadır.

2001/2862 sayılı Bakanlar Kurulu Kararının geçici 17.2. maddesinde sözleşmeleri yapılmış ve devam eden işlerde; müteahhitler veya taşeronların geçici maddelerde getirilen esasların yürürlük tarihinden itibaren otuz gün içinde hiç bir şart öne sürmeden idareye başvuracakları ve dilekçelerinde a) işe sözleşmelerine göre devam etmek, b) geçici maddelerde getirilen esaslara göre işe devam etmek, c)sözleşmelerinin tasfiyesi isteklerinden birini belirtecekleri, belirtilen şekilde yazılı olarak süresi içinde başvurmayan müteahhitler veya taşeronların sözleşmelerine göre işe devam etmiş sayılacakları hükmü getirilmiştir.

Davacılardan T-Kablo Müt.ve Müh.A.Ş. davalı idareye verdiği 17.09.2001 tarihli dilekçesinde kararnamenin 17.2. maddesinin (a) bendine göre işe sözleşmelerine göre devam etmek şeklinde tercihini belirtmiştir.

Dilekçesinin ancak diye başlayan bölümünde kararnamenin uygulanması konusunda görüşün yükleniciler lehine tezahür etmesi halinde bu haklarının saklı tutulmasını talep etmiş ise de bu ilave şart niteliğinde olup kararnameye göre şart ileri sürülemeyeceğinden konulmamış sayılır. Diğer davacı ... İnşaat San.ve Tic.Ltd.Şti.nin de yasal süresi içinde yazılı başvurusu bulunmamaktadır.

Bu nedenle davacılardan .... ise sözleşmelerine göre devam etmek istediğini bildirdiği ve ... İnşaat San.ve Tic.Ltd.Şti. de aynı şekilde beyanda bulunmuş sayıldığından 2001/2862 sayılı kararname uyarınca fiyat farkından yararlanmaları mümkün bulunmamaktadır.

Davacılar vekili yargılama aşamasında verdiği dilekçelerinde ana sözleşmenin 4 nolu eki sözleşmenin 24.maddesinde fiyat farkı ödeneceğinin kararlaştırıldığını, bu maddeye göre en son hakedişe bir fiyat farkı hakedişi düzenlenmesi gerekirken düzenlenmediğini ileri sürmüş, BK'nın 365/2. maddesi uyarınca da istemde bulunmuş, mahkemece bu hususlarda herhangi bir inceleme yapılmamıştır.

Bu durumda mahkemece öncelikle dava konusu tüm işlere ait ihale evrakları, sözleşmeler ve ekleri, geçici ve kesin hakediş raporları ile kesin hesap tutanakları getirtilerek dava konusu işlerle ilgili kesin hesap ve kesin hakedişin yapılıp yapılmadığı araştırılmalı, kesin hesap yapılmış ve BİGŞ'nin 40.maddesinde yazılı şekilde itiraz edilmemiş ise dava tüm alacaklar bakımından reddedilmelidir.

Kesin hesap yapılmamış veya usulüne uygun biçimde itiraz edilmişse, davacıların 2001/2862 sayılı kararname uyarınca fiyat farkı isteyemiyecekleri gözönünde tutularak sözleşme ve eki olan belgelerde davacılar vekilinin iddia ettiği gibi malzeme ve birim fiyatlarındaki artış nedeniyle fiyat farkı için ayrı bir hakediş düzenleneceğinin kararlaştırılıp kararlaştırılmadığı, kararlaştırılmışsa bu hakedişin düzenlenip düzenlenmediği, düzenlenmişse BİGŞ'nin 39.maddesine uygun itiraz olup olmadığı,

sözleşme ve eklerine ve BK'nın 365/II.maddesine göre fiyat farkı istemekte haklı olup olmadıkları hususunda yeniden oluşturulacak konusunda uzman bilirkişi kurulundan rapor alınarak dava sonuçlandırılmalıdır.

Belirtilen hususlar üzerinde durulmadan eksik inceleme ve yanlış değerlendirme sonucu davanın kabulü doğru olmamış, kararın bozulması gerekmiştir.