Yargıtay 15. Hukuk Dairesi E.2006/6831 K.2008/1519

Yukarıda tarih ve numarası yazılı hükmün duruşmalı olarak temyizen tetkiki davalı vekili tarafından istenmiş olmakla duruşma için tayin edilen günde davacı vekili avukat ... ile davalı vekili avukat ... Temyiz dilekçesinin süresi içinde verildiği anlaşıldıktan ve hazır bulunan taraflar avukatları dinlendikten sonra vaktin darlığından ötürü işin incelenerek karara bağlanması başka güne bırakılmıştı. Bu kere dosyadaki kağıtlar okundu işin gereği konuşulup düşünüldü:

- KARAR -

Dava, 02.04.2003 tarihli ibranamenin gabin hukuksal nedenine dayalı olarak iptâli ve 345.655,96 YTL alacağın davalıdan tahsili istemiyle açılmış, mahkemece davanın kabulüne dair verilen karar davalı vekilince temyiz edilmiştir.

Gabin müesesesi Borçlar Kanununun 21.maddesinde düzenlenmiştir. Bir akitte ivazlar arasında açık bir nispetsizlik varsa ve eğer gabin mutazarrırın müzayaka halinde bulunmasından veya hiffetinden yahut tecrübesizliğinden istifade suretiyle vukua getirilmiş ise mutazarrır bir sene zarfında akdî feshettiğini beyan ederek verdiği şeyi geri alabilir. Şu halde gabinin oluşması için şahsa bağlı subjektif ve oluş şekline bağlı objektif unsurların birlikte gerçekleşmesi şarttır.

Gabin nedenine dayanılarak akdîn feshedilebilmesi için gabine dayanan kimsenin müzayaka halinde bulunması veya hiffetinden veya tecrübesizliğinden istifade edilerek sözleşmenin akdedilmesi (subjektif unsur) yanında, ayrıca ivazlar arasında açık bir nispetsizliğin de (objektif unsur) bulunması, yani hem objektif hem de subjektif unsurun aynı olayda toplanması gerekir. Davacı, (...) olup idarecileri profesör ünvanını taşıyan kişilerden oluşmaktadır.

Ayrıca bu derneğin ticari işletme şeklinde işletildiği de anlaşılmaktadır. Bu durumda davacı derneğin hiffet veya tecrübesizliğinden söz edilmesi mümkün değildir. Öte yandan iş bedeli nedeniyle düzenlenen faturadaki alacak miktarının KDV’sinin ödenmesi mecburiyeti de davacının müzayaka halinde olduğunu göstermeyeceğinden olayda gabinin olaya bağlı objektif unsurunun gerçekleştiğinden söz edilemez.

Öte yandan olayda ivazlar arasında açık bir nispetsizliğin bulunduğu da kabul edilemez. Zira gabin sebebiyle iptâli istenen ibranamenin, davacı tarafından davalıya teslim edilen kitap ve filmlerin sözleşme şartlarına uygun bulunmaması, davacıya iadesi gereken bu malzemelerin iade

olunmayıp bedelden indirim yapılmak suretiyle kabulünün sağlanması amacıyla düzenlendiği görülmektedir. Herne kadar mahkemece alınan bilirkişi raporunda bedelden ne miktar indirim yapılacağı belirtilmemiş ise de teslim alınan mamüllerde eksik ve hata bulunduğu açıklanmıştır. Bu haliyle bedeller arasında açık bir nispetsizlikten de söz edilemeyeceğinden 02.04.2003 tarihli ibranamede gabinin objektif unsuru da gerçekleşmemiştir. Bu nedenle mahkemece sabit olmayan davanın reddi yerine delillerin takdirinde hataya düşülerek davanın kabulü yoluna gidilmesi doğru olmadığından kararın bozulması gerekmiştir.