Yargıtay 15. Hukuk Dairesi E.2008/4070 K.2009/3022

Yukarıda tarih ve numarası yazılı hükmün duruşmalı olarak temyizen tetkiki davalı-k.davacı ... vekili tarafından istenmiş olmakla duruşma için tayin edilen günde davacı-k.davalı vekili avukat ... ile davalı-k.davacı vekili avukat... ve davalı ... ...... Temyiz dilekçesinin süresi içinde verildiği anlaşıldıktan ve hazır bulunan taraflar avukatları ile davalı asil dinlendikten sonra vaktin darlığından ötürü işin incelenerek karara bağlanması başka güne bırakılmıştı. Bu kere dosyadaki kağıtlar okunduktan sonra işin gereği konuşulup düşünüldü:

- KARAR -

Arsa sahibi tarafından açılan 2007/105 esas sayılı davada taraflar arasındaki kat karşılığı inşaat sözleşmesinin yüklenici temerrüdü ve objektif imkansızlık nedenleriyle geriye etkili feshi, yüklenici tarafından açılan ve birleştirilen 2007/128 esas sayılı karşı davada da haksız fesih nedeniyle uğranılan maddi ve manevi tazminatın tahsili istenmiş, mahkemece asıl davanın kabulüne, birleşen karşı davanın reddine dair verilen karar davalı ve karşı davacı yüklenici vekili tarafından temyiz edilmiştir.

1-Dosyadaki yazılara, kararın dayandığı delillerle yasaya uygun gerektirici nedenlere ve özellikle yüklenici tarafından fesih nedeniyle uğranılan maddi ve manevi zararların tahsili istemiyle karşı dava açılmakla fesihte taraf iradeleri birleşmiş olduğundan arsa sahibi tarafından açılan davada sözleşme ve ek sözleşmenin feshine karar verilmesinde bir isabetsizlik bulunmamasına göre davalı ve karşı davacı yüklenicinin aşağıdaki bendin kapsamı dışında kalan diğer temyiz itirazları yerinde bulunmamış, reddi gerekmiştir.

2-Yüklenicinin karşı davada talep ettiği maddi tazminat isteminin bir kısmını zemin etüt raporu ve proje çizim masrafları ile resmi mercilere ödenen harç ve vergiler oluşturmaktadır. Bilirkişilerce arsa sahiplerinin fesihte haklı olması nedeniyle talebin yasal dayanağının bulunmadığı belirtilerek bu kalem alacaklar bakımından bir inceleme ve parasal değerlendirme yapılmamış, mahkemece de aynı gerekçelerle istem reddedilmiştir.

Somut olayda fesih, taraf iradelerinin birleştiği 28.03.2007 tarihinde gerçekleşmiştir. Sözleşmenin geriye etkili feshi halinde taraflar Borçlar Kanunu’nun 108/1. maddesi ile aynı Kanunun 61 ve izleyen maddeleri uyarınca karşılıklı olarak birbirlerine verdiklerini geri isteyebilecekleri gibi birbirlerinin mal varlıklarında sebepsiz olarak sağladıkları artışların karşılığını da talep edebilirler. Sebepsiz zenginleşme hükümlerine dayalı talepler bakımından sözleşmenin hangi nedenle feshedildiğinin, fesihte tarafların kusurlu olup olmadığının bir önemi de bulunmamaktadır. Bu nedenle zemin etüdü ve proje giderleri ile resmi mercilere ödenen harç, vergi vs. paralar yönünden mahkemenin ret gerekçesinde isabet yoktur.

Mahkemece yapılacak işlem; karşı dava dilekçesinde talep edilen 10.000,00 TL maddi tazminatın ne miktarının zemin etüdü ve proje giderleriyle resmi mercilere ödenen harç ve vergilere ilişkin olduğunu davalı-karşı davacı yükleniciye açıklatmak ve 25.04.2007 ve 11.12.2007 havale tarihli dilekçeler ekinde yalnızca kapak sayfalarının fotokopileri ibraz edilen zemin etüd raporu, yangından korunma projesi, elektrik tesisatı ön projesi, ısı yalıtım projesi, sıhhi tesisat uygulama projesi, bu projelerin onay belgeleri, ödeme makbuzları vs. belgelerin asıllarının tamamını dosyaya ibraz ettirilmek,

deliller toplandıktan sonra bilirkişi kurulundan alınacak ek raporla yapılan çalışmaların sözleşme konusu arsaya ve inşaata ilişkin olup olmadığını, bu çalışmalardan arsa sahiplerinin yararlanıp yararlanmadığı veya yararlanmalarının mümkün olup olmadığını saptamak, yapılan çalışmalardan arsa sahiplerinin yararlandığı ya da yararlanmalarının mümkün olduğu kısımlar varsa bedelini 28.03.2007 fesih (karşı dava) tarihindeki serbest piyasa rayiçleriyle hesaplattırmak, bu bedele yüklenici tarafından resmi mercilere yapılan harç, vergi vs. ödemeleri de ekleyerek yüklenicinin hak kazandığı toplam alacak miktarını bulmak,

bedeli hesaplanan çalışmalara ilişkin zemin etüd raporu, projeler, ödeme makbuzları vs. belgelerin asıllarının arsa sahiplerine teslim edilmesi koşuluyla belirlenen miktarı karşı davada hüküm altına almaktan ibarettir. Mahkemece deliller tam olarak toplanmadan eksik inceleme ve hatalı değerlendirme ile yazılı şekilde karar verilmesi doğru olmamış, kararın bozulması gerekmiştir.